Dự báo tăng trưởng GDP năm 2027 đạt 9–9,5%, nhờ đầu tư xây dựng, sản xuất chế biến – chế tạo và dịch vụ. Kịch bản này giả định chi phí vốn duy trì ở mức cao, không dựa vào kỳ vọng lãi suất giảm mạnh.

SSI Research vừa đưa ra dự báo tăng trưởng GDP năm 2027 đạt 9–9,5%, nhờ đầu tư xây dựng, sản xuất chế biến – chế tạo và dịch vụ. Kịch bản này giả định chi phí vốn duy trì ở mức cao, không dựa vào kỳ vọng lãi suất giảm mạnh.

Trước đó, nền kinh tế đã có nền tảng tốt, GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%, sản xuất công nghiệp tăng 12,3% và vốn FDI giải ngân tăng 12,1%, cùng với việc lần đầu tiên cán cân thương mại thặng dư trong tháng 9. Tuy nhiên, tiêu dùng phục hồi chậm hơn, với bán lẻ thực, tức sau khi loại trừ yếu tố giá, tăng 7,8%. Tiêu dùng dịch vụ có đà tăng tốt hơn tiêu dùng hàng hóa; việc làm và thu nhập cải thiện nhưng chưa lan tỏa đồng đều.

Theo SSI Research, để tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần nâng năng suất, tức tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng vốn và lao động.

Khái niệm độ phức tạp kinh tế nhấn mạnh khả năng tích lũy kỹ năng, công nghệ và chuyên môn để sản xuất những sản phẩm có yêu cầu cao hơn. Với Việt Nam, cơ hội không chỉ là thu hút FDI để tăng xuất khẩu hay tạo công ăn việc làm, mà còn giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, như linh kiện, kỹ thuật, kiểm định và thiết kế.

Xuất khẩu công nghệ cao chưa có nghĩa doanh nghiệp nội địa đã làm chủ các khâu giá trị cao. Cần đánh giá sự tham gia của nhà cung cấp trong nước và khả năng tiếp thu công nghệ. Những lợi ích này hình thành từng bước, khó thể hiện đầy đủ ngay trong năm 2027.

Đối với đầu tư công, tiến độ đầu tư đang cải thiện khi nhiều dự án bước vào giai đoạn xây dựng. Tuy nhiên, mặt bằng, vật liệu, nhân lực và năng lực nhà thầu vẫn có thể gây chậm trễ.

Nguồn vốn ngoài ngân sách cũng chưa dễ huy động. Với dự án hợp tác công tư (PPP), được phê duyệt hoặc ký hợp đồng chưa có nghĩa đã thu xếp đủ vốn. Dự án cần được đánh giá bằng hiệu quả kinh tế, khả năng hoàn vốn và cách phân chia rủi ro.

Trái phiếu PPP (trái phiếu cơ sở hạ tầng) có thể mở rộng nguồn tài trợ, nhưng nếu ngân hàng vẫn bảo lãnh, rủi ro có thể vẫn nằm trong hệ thống ngân hàng. Đa dạng hóa nguồn vốn là cơ hội trung hạn, chưa nên kỳ vọng tạo hỗ trợ lớn ngay trong năm 2027.

Đặc biệt, SSI Research nhấn mạnh không nên quá kỳ vọng vào việc giảm lãi suất.  Chi phí huy động của ngân hàng tăng đang dần ảnh hưởng đến lãi suất cho vay. Trong khi đó, lạm phát ở mức cao hạn chế khả năng giảm lãi suất trên diện rộng.

Thanh toán ngân sách và hoàn thuế giá trị gia tăng nhanh hơn có thể cải thiện dòng tiền, giúp doanh nghiệp trả nhà cung cấp, trả lương và giảm vay ngắn hạn. Tuy nhiên, giải ngân tăng không tự động khiến nguồn vốn ngân hàng dồi dào hơn, nhất là khi nhu cầu tín dụng cũng tăng.

Trong kịch bản cơ sở, chi phí vốn/lãi suất giảm chậm, vẫn duy trì ở mức tương đối cao. Lãi suất muốn giảm đáng kể cần tăng trưởng tiền gửi thuận lợi hơn so với tín dụng, cùng đà giải ngân đầu tư công nhanh hơn và các chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh/doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng với lạm phát và điều kiện bên ngoài cải thiện.

Rủi ro trong dài hạn là tăng quy mô nhưng chưa tăng hiệu quả tương ứng. Mục tiêu tăng trưởng cao có thể giúp các bộ, ngành và địa phương phối hợp, đẩy nhanh dự án và tháo gỡ thủ tục. Tuy nhiên, áp lực đạt mục tiêu cũng đặt yêu cầu cao hơn lên việc lựa chọn dự án và phân bổ nguồn lực, tức đưa vốn và lao động đến nơi sử dụng hiệu quả.

Doanh nghiệp lớn có lợi thế triển khai, nhưng quy mô không bảo đảm hiệu quả. Doanh nghiệp nhỏ cũng chỉ đóng góp tốt khi có khả năng phát triển và tiếp cận được vốn.

Rủi ro tài chính tăng khi doanh nghiệp vay nhanh hơn khả năng tạo dòng tiền. Cải thiện cơ chế xử lý nợ giúp đẩy nhanh thu hồi, nhưng không xóa được tổn thất thực tế. Cần theo dõi tiền thu hồi và tài sản trở lại hoạt động, thay vì chỉ nhìn tỷ lệ nợ xấu trên báo cáo.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi chặt tiến độ thực tế. Giải ngân đi cùng khối lượng hoàn thành và công trình vận hành. Hiệu quả doanh nghiệp: Doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền có theo kịp đầu tư mới hay không.

Chi phí vốn: Tăng trưởng tiền gửi so với tín dụng, lạm phát và áp lực tỷ giá. Mức độ lan tỏa: Thu nhập, tiêu dùng dịch vụ và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ. Chất lượng tín dụng: Nợ xấu mới phát sinh, dự phòng và tiền thực tế thu hồi.

"Việt Nam có nền tảng để tăng trưởng mạnh, nhưng chất lượng sử dụng vốn ngày càng quan trọng. GDP tăng cao là bối cảnh thuận lợi, không phải bảo đảm mọi doanh nghiệp đều hưởng lợi. Với nhà đầu tư, trọng tâm là doanh nghiệp có chuyển được dự án và đơn hàng thành lợi nhuận, dòng tiền và khả năng trả nợ hay không. Khi chi phí vốn còn cao, dư địa chịu đựng sai sót sẽ hẹp hơn", SSI Research nhấn mạnh.