Thái Lan quyết không nhường ngôi xuất khẩu gạo

Thái Lan quyết tâm giữ ngôi vị nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới bằng cách xuất khẩu 7,5 triệu tấn gạo trong năm nay và 8,5 triệu tấn gạo trong năm 2013. Thông tin này được một quan chức của Thái Lan đưa ra vào ngày hôm nay (7/11) giữa lúc giá gạo nước này bị đẩy cao vì chương trình can thiệp thị trường của Bangkok.

Hãng tin Reuters cho biết, từ năm 1983 đến năm 2011, Thái Lan luôn là nước xuất khẩu gạo dẫn đầu thế giới. Năm ngoái, nước này xuất khẩu 10,6 triệu tấn gạo, một con số kỷ lục. Tuy nhiên, năm nay, Thái Lan có nguy cơ mất vị trí “vô địch” về xuất khẩu gạo cả năm do chương trình tạm trữ lúa gạo đẩy giá gạo Thái cao hơn gần 1/3 so với giá gạo Việt Nam và Ấn Độ.

Khối lượng xuất khẩu gạo của Thái Lan từ đầu năm đến nay đã giảm 44% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng bà Pranee Siriphand, Cục trưởng Cục Ngoại thương thuộc Bộ Thương mại Thái Lan, vẫn tuyên bố nước này có đủ khả năng xuất khẩu nhiều gạo hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong năm nay và năm tới.

Theo bà Pranee, khối lượng xuất khẩu gạo của Thái Lan năm nay có thể đạt từ 7,2-7,5 triệu tấn, cao hơn mức dự báo xuất khẩu 7,2 triệu tấn của Việt Nam và 7 triệu tấn của Ấn Độ. Cũng theo vị quan chức này, Thái Lan đặt mục tiêu xuất khẩu 8,5 triệu tấn gạo trong năm 2013.

“Điều đó có nghĩa là chúng tôi sẽ giữ vững ngôi vị nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, bởi các nước đối thủ trong lĩnh vực này như Ấn Độ và Việt Nam được dự báo sẽ xuất khẩu 7-8 tấn gạo trong năm tới”, bà Pranee phát biểu trước báo giới, nhưng không cung cấp thêm thông tin cụ thể.

Trong khi đó, nhiều thương nhân cho rằng, Thái Lan chỉ có thể tăng mạnh được khối lượng gạo xuất khẩu nếu ngừng chương trình can thiệp thị trường lúa gạo và chấp nhận mức giá thấp hơn.

Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra đã quyết định kéo dài chương trình can thiệp thị trường lúa gạo sang niên vụ mới bắt đầu vào tháng 10 năm nay. Theo chương trình, Chính phủ Thái mua lúa của nông dân với giá 15.000 Baht (490 USD)/tấn, cao hơn nhiều so với mức giá thị trường là 9.000 Baht/tấn.

Chính sách này khiến giá gạo trắng xuất khẩu loại 5% tấm của Thái Lan bị đẩy lên mức 550-560 USD/tấn, so với mức 390-455 USD/tấn gạo cùng loại của Ấn Độ và Việt Nam.

“Nếu Chính phủ Thái sẵn sàng xả kho lúa gạo tạm trữ từ từ, xuất khẩu gạo của Thái năm tới sẽ tăng và tổng mức xuất khẩu có thể đạt mục tiêu 8,5 triệu tấn”, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, ông Korrbsook Iamsuri, phát biểu.

Ông Korbsook duy trì mức dự báo xuất khẩu gạo của Thái Lan mà hiệp hội đưa ra ở mức 6,5 triệu tấn trong năm nay, đồng thời cho rằng, năm 2013, Thái Lan cũng chỉ xuất khẩu được khối lượng gạo tương tự.

Chính phủ Thái Lan tuyên bố đã ký được hợp đồng xuất khẩu 7,3 triệu tấn gạo từ kho tạm trữ với chính phủ các nước khách hàng, trong đó 1,4 triệu tấn sẽ được giao hàng trong năm nay và số còn lại được giao hàng trong năm 2013. Tuy nhiên, giới thương nhân vẫn tỏ ra hoài nghi do không có chi tiết cụ thể nào hơn về các thỏa thuận mà Chính phủ Thái nhắc đến.

Tuần trước, Indonesia tuyên bố có thể sẽ mua 400.000 tấn gạo từ Ấn Độ và Việt Nam vì giá gạo của hai nhà cung cấp này mềm hơn. Nigeria, khách hàng lớn duy nhất mua gạo Thái Lan trong thời gian gần đây, có vẻ như cũng sẽ giảm khối lượng gạo Thái dự kiến mua.

Một số thương nhân cho rằng, Chính phủ Thái có thể sẽ buộc phải giảm giá lúa gạo. Đến nay, kho thóc tạm trữ của nước này đã lên tới 14 triệu tấn quy gạo. Các kho chứa đã chật cứng và các nhà chức trách đang tính tới việc sử dụng các nhà kho tư nhân, thậm chí là các nhà kho không đảm bảo tại sân bay cũ để chứa gạo.

“Xuất khẩu gạo có thể sẽ tăng trong năm tới, nhưng kim ngạch sẽ giảm vì Chính phủ sẽ phải xả kho gạo với mức giá thấp ở một số thời điểm để có diện tích trữ thóc mới”, một thương nhân ở Bangkok nhận định.