Theo kết quả của Bộ chỉ số đánh giá thực thi các Hiệp định thương mại tự do tại địa phương năm 2025 (FTA Index 2025), Thanh Hóa xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố được xếp hạng...

Theo Báo cáo FTA Index 2025 do Bộ Công Thương thực hiện, Thanh Hóa nằm trong Top 3/34 tỉnh, thành phố được đánh giá xếp hạng.

Kết quả này đến trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh tiếp tục duy trì nhịp độ tăng trưởng, với tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 7,3 tỷ USD và tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong 7 tháng đầu năm 2026.

Cụ thể, Thanh Hóa đạt tổng điểm 30,93/40, xếp loại "Tốt", cao hơn mức trung bình cả nước (21,66 điểm) 9,27 điểm và là một trong số ít địa phương có cả bốn trụ cột đánh giá đều nằm trong top 5 cả nước.

Trụ cột tiếp cận thông tin đạt 7,13 điểm, xếp hạng 3/34; thực hiện pháp luật đạt 7,49 điểm, xếp hạng 4/34; chính sách hỗ trợ đạt 7,40 điểm, xếp hạng 2/34; và trụ cột phát triển bền vững đạt điểm cao nhất với 8,27 điểm, xếp hạng 4/34.

FTA Index là bộ chỉ số do Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp xây dựng, nhằm đánh giá khách quan, minh bạch chất lượng thực thi các hiệp định thương mại tự do tại địa phương; năm 2025 là năm đầu tiên bộ chỉ số được công bố.

Có thể nói, hoạt động xuất khẩu của tỉnh trong những năm gần đây liên tục có sự cải thiện. Giai đoạn 2021-2025, kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 16,6%/năm. Tính chung cả năm 2025, tổng giá trị xuất khẩu của Thanh Hóa ước đạt khoảng 7,3 tỷ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ và đạt trên 91% kế hoạch năm.

Kết quả này phản ánh rõ hiệu quả từ việc doanh nghiệp khai thác tốt các ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ các FTA như EVFTA, CPTPP, UKVFTA, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa và mở rộng thị phần tại các thị trường lớn, có yêu cầu cao.

Tiếp đà tăng trưởng, theo Sở Công Thương, tính chung 7 tháng năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh ước đạt hơn 4,25 tỷ USD, tăng 3,2% so với cùng kỳ. Cơ cấu xuất khẩu tiếp tục tập trung vào các mặt hàng chủ lực như giày dép (chiếm 36,3%), dệt may (34,5%) và sản phẩm sau lọc hóa dầu (18,1%).

Ở chiều nhập khẩu, giá trị cả năm 2025 ước đạt trên 12,2 tỷ USD, tăng gấp 2,3 lần so với năm 2020 và duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 18,1%/năm; hàng nhập khẩu chủ yếu là dầu thô, nguyên phụ liệu ngành dệt may, giày dép, thiết bị và dây chuyền công nghệ phục vụ sản xuất.

Đến nay, toàn tỉnh có 304 doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sang 68 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 50 chủng loại sản phẩm. Các thị trường xuất khẩu trọng điểm mang về nguồn ngoại tệ lớn gồm Hoa Kỳ đạt gần 755 triệu USD, Trung Quốc 684 triệu USD, Hàn Quốc 378 triệu USD, Nhật Bản 325 triệu USD và Hồng Kông 107 triệu USD.

Việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới được cộng đồng doanh nghiệp triển khai hiệu quả. Hiệp định CPTPP có 111 doanh nghiệp tham gia, đạt tổng giá trị xuất nhập khẩu khoảng 3,5 tỷ USD; Hiệp định EVFTA thu hút 104 doanh nghiệp với tổng kim ngạch khoảng 2,36 tỷ USD; Hiệp định UKVFTA có 24 doanh nghiệp tham gia, đạt trên 135 triệu USD; đặc biệt, Hiệp định RCEP có tới 303 doanh nghiệp tham gia với tổng giá trị thương mại gần 5,3 tỷ USD. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng vai trò trụ cột trong thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và hoạt động thương mại, chiếm tỷ lệ từ 60% đến 87% tổng giá trị xuất nhập khẩu toàn tỉnh.

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp trước các rào cản thương mại, công tác nâng cao năng lực phòng vệ thương mại được tỉnh đặc biệt quan tâm. Cơ quan chức năng đã ban hành 23 bản tin cảnh báo hàng rào kỹ thuật, xử lý hơn 500 tin cảnh báo, đồng thời tổ chức nhiều khóa đào tạo, tập huấn cho cán bộ và doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ, ứng phó điều tra phòng vệ thương mại.

Song song với đó, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại được siết chặt với trên 8.300 vụ việc được kiểm tra, xử lý hơn 7.000 vụ vi phạm hành chính, thu nộp ngân sách trên 32 tỷ đồng và tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá hơn 15 tỷ đồng. Môi trường đầu tư kinh doanh cũng liên tục được cải thiện thông qua việc đẩy mạnh cải cách hành chính, chuẩn hóa gần 200 thủ tục, tạo thuận lợi tối đa cho sản xuất, kinh doanh và hoạt động xuất nhập khẩu.

Bên cạnh những thành tựu nổi bật, việc triển khai thực hiện các hiệp định thương mại tự do trên địa bàn tỉnh vẫn còn những hạn chế nhất định. Sức cạnh tranh của các sản phẩm xuất khẩu nhìn chung còn thấp; phần lớn doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ còn yếu về năng lực khoa học công nghệ, quản trị và phát triển sản phẩm, chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của những thị trường phát triển.

Nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin thị trường, gặp khó khăn trong việc tiếp cận và xử lý các thủ tục pháp lý phức tạp, rào cản thuế quan, logistics và thanh toán quốc tế. Thêm vào đó, kết cấu hạ tầng chưa thực sự đồng bộ, một số thủ tục hành chính còn chồng chéo, phức tạp, gây ra những điểm nghẽn nhất định cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của doanh nghiệp.