Thanh khoản mất hút, thị trường đang nghi ngờ điều gì?

Thị trường nhận ra rằng “thông điệp hỗ trợ thanh khoản” vẫn chưa thể chuyển hóa thành “dòng tiền thực” do rào cản về tỷ giá và trạng thái ngoại tệ của các ngân hàng, trong khi áp lực tỷ giá và nhu cầu vốn cuối năm vẫn hiện hữu.

Thanh khoản mất hút, thị trường đang nghi ngờ điều gì?

Chứng khoán MBS vừa có cập nhật triển vọng thị trường chứng khoán tuần này trong đó nhấn mạnh: Việc Ngân hàng Nhà nước thông báo phương án chào mua ngoại tệ giao ngay định kỳ 2 phiên/tuần (vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần), với tỷ giá can thiệp 25.500 đồng/USD từ ngày 11/11/2026, được đánh giá là một bước đi điều hành chủ động.

Khác với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày, có cam kết mua bán ngược chiều khi đến hạn, công cụ mua ngoại tệ giao ngay mở ra kênh cung ứng tiền đồng không xác định thời gian thu hồi. Ước tính, mỗi 1 tỷ USD mua thành công sẽ tương ứng với việc bơm trực tiếp khoảng 25.500 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng, với thời gian lưu chuyển dài hạn.

Tuy nhiên, việc không ghi nhận giao dịch mua ngoại tệ thành công nào tính đến phiên cuối tuần (thứ Sáu, ngày 13/11) xuất phát từ hai rào cản kỹ thuật cốt lõi:

Chênh lệch giữa tỷ giá liên ngân hàng và giá chào mua của Ngân hàng Nhà nước: Tại phiên giao dịch ngày 11/11, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng chốt ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn 160 đồng so với mức giá mua 25.500 đồng/USD do NHNN ấn định. Trong bối cảnh tỷ giá thị trường vẫn neo ở mức cao hơn giá can thiệp, các ngân hàng thương mại chưa có động lực kinh tế để bán USD cho NHNN, bởi họ hoàn toàn có thể giao dịch trên thị trường liên ngân hàng với mức giá tốt hơn.

Ràng buộc về trạng thái ngoại tệ theo quy định: Theo quy định tại Thông tư 07/2012/TT-NHNN, NHNN thực hiện mua USD giao ngay dựa trên trạng thái ngoại tệ cuối ngày liền trước của từng ngân hàng, với khối lượng mua tối đa chỉ đủ đưa trạng thái ngoại tệ về mức cân bằng (bằng 0).

Dữ liệu báo cáo tài chính quý III/2026 ghi nhận có tới 15/26 ngân hàng ở trạng thái USD nội bảng âm. Khi tính thêm các cam kết ngoại bảng, có 11/18 ngân hàng có vị thế USD kết hợp bị âm, trong khi vị thế dương lại tập trung chủ yếu ở một số ít ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB. Do đó, đa số ngân hàng chưa đáp ứng đủ tiêu chí về trạng thái ngoại tệ dư thừa để bán USD cho NHNN.

Về bản chất, đây vẫn là công cụ linh hoạt và chủ động của NHNN, vừa hỗ trợ thanh khoản VND, vừa tạo điều kiện tích lũy dự trữ ngoại hối khi nguồn cung ngoại tệ (xuất siêu, FDI, kiều hối) cải thiện. Việc chưa phát sinh giao dịch mua USD thành công không có nghĩa là chính sách tiền tệ mất hiệu lực, mà cho thấy thị trường tiền tệ chưa đạt tới thời điểm phù hợp. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào diễn biến tỷ giá.

Nếu tỷ giá liên ngân hàng giảm về gần hoặc dưới 25.500 đồng/USD, hoặc NHNN điều chỉnh mức giá linh hoạt hơn, giao dịch có thể phát sinh. Việc kết hợp với các công cụ OMO, hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn dài và những biện pháp khác cho thấy nhà điều hành đang nỗ lực sử dụng nhiều kênh để hạ nhiệt chi phí vốn mà không tạo áp lực quá lớn lên tỷ giá.

Trên thị trường chứng khoán, việc không có giao dịch thực tế trong tuần đầu tiên đã tạo ra tâm lý hoài nghi có cơ sở: “Mua vì kỳ vọng, chững lại vì thiếu dòng tiền thực”. Nhà đầu tư, đặc biệt là nhóm cá nhân chiếm tỷ trọng lớn, nhanh chóng nhận ra rằng kênh hỗ trợ thanh khoản này chưa thể kích hoạt ngay, trong khi áp lực tỷ giá và nhu cầu vốn cuối năm vẫn hiện hữu. Điều này khiến hiệu ứng kỳ vọng hạ nhiệt, dòng tiền có thể trở nên thận trọng hơn cho đến khi xuất hiện giao dịch thực tế hoặc NHNN điều chỉnh cơ chế về giá và điều kiện mua.

Việc trải qua hai phiên chào mua định kỳ (thứ Hai và thứ Tư) mà chưa có lượng VND thực tế nào được bơm ra qua kênh này đã khiến giới đầu tư chuyển sang trạng thái nghi ngờ. Thị trường nhận ra rằng “thông điệp hỗ trợ thanh khoản” vẫn chưa thể chuyển hóa thành “dòng tiền thực” do rào cản về tỷ giá và trạng thái ngoại tệ của các ngân hàng, trong khi áp lực tỷ giá và nhu cầu vốn cuối năm vẫn hiện hữu. Điều này khiến hiệu ứng kỳ vọng hạ nhiệt, dòng tiền có thể trở nên thận trọng hơn cho đến khi xuất hiện giao dịch thực tế hoặc NHNN điều chỉnh cơ chế về giá và điều kiện mua. Sự hụt hẫng trong ngắn hạn khiến đà tăng của chỉ số chung chững lại. Đáng chú ý, thanh khoản khớp lệnh trên HOSE trong phiên cuối tuần còn giảm mạnh, xuống dưới 10.000 tỷ đồng, dù đây là phiên các quỹ ETF cơ cấu danh mục.

Về mặt kỹ thuật, MBS cho rằng lịch sử cho thấy ngay cả trong một trong những giai đoạn có yếu tố mùa vụ tích cực nhất năm, thị trường vẫn có thể điều chỉnh giảm.

Trong ngắn hạn, ngưỡng 693 điểm đang được xem là vùng hỗ trợ then chốt của thị trường. Ở chiều ngược lại, mọi nhịp phục hồi sẽ phải đối mặt với vùng kháng cự quanh 1.753–1.760 điểm. Trong kịch bản thận trọng hơn, nếu áp lực bán gia tăng khiến chỉ số đánh mất vùng hỗ trợ ngắn hạn, VN-Index nhiều khả năng sẽ quay lại kiểm tra vùng hỗ trợ cứng 1.680 điểm (đáy tháng 10), nhằm xác lập vùng cân bằng mới.

Trước hai kịch bản vận động của chỉ số, trong bối cảnh yếu tố mùa vụ có thể bị lấn át và thanh khoản đang ở mức thấp, nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng danh mục ở mức an toàn, ưu tiên các cổ phiếu vốn hóa vừa (Midcap) có tính phòng thủ thuộc nhóm Sản xuất và Phân phối điện, Bảo hiểm... Ngoài ra, nhà đầu tư có thể xoay vòng danh mục sang những nhóm cổ phiếu vẫn duy trì được dòng tiền như Logistics, Đầu tư công, Xây dựng, Thủy sản và Bất động sản dân cư.

Kéo trụ, thanh khoản vẫn rất thấp

VN-Index tăng nhẹ trong phiên sáng nay nhưng độ rộng vẫn nghiêng hẳn về phía đỏ. Hiện tượng kéo trụ khá “lộ liễu” vẫn chưa đủ hấp dẫn để lôi kéo dòng tiền vào nhiều hơn.

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy