Thực trạng một người già 3 bệnh nền và yêu cầu cấp thiết nâng cao năng lực y tế lão khoa

Trước áp lực già hóa dân số nhanh với dự báo khoảng 18 triệu người từ 60 tuổi trở lên vào năm 2030, và trung bình mỗi người cao tuổi mang tới 3 bệnh nền, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về chăm sóc y tế dài hạn. Ngành y tế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ nâng mức hưởng bảo hiểm y tế, khám sàng lọc miễn phí định kỳ đến mở rộng mạng lưới lão khoa và xã hội hóa dịch vụ chăm sóc...

Người cao tuổi được thăm khám sức khỏe. Ảnh minh họa: Tuấn Dũng.
Người cao tuổi được thăm khám sức khỏe. Ảnh minh họa: Tuấn Dũng.

Theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 của Tổng cục Thống kê (nay là Cục Thống kê), Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đạt 10% dân số.

Dự báo đến năm 2030, số người từ đủ 60 tuổi trở lên xấp xỉ khoảng 18 triệu, chiếm 17,5% dân số, tức là cứ 6 người dân thì có hơn 1 người cao tuổi. Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2034 và sẽ trở thành quốc gia có dân số “siêu già” vào năm 2050.

TRUNG BÌNH MỖI NGƯỜI CAO TUỔI MẮC 3 BỆNH NỀN

Tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng nhấn mạnh, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh hàng đầu thế giới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy tiềm năng, vai trò của người cao tuổi.

Già hóa dân số cũng tạo áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội, đặc biệt là y tế. Theo Bộ Y tế, tuổi thọ trung bình tăng nhanh, đạt 74,7 tuổi năm 2025, cao hơn nhiều nước có cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Tuy tuổi thọ trung bình tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh chỉ khoảng 65,4 tuổi.

Mô hình bệnh tật ở nước ta nói chung và ở người cao tuổi nói riêng đang thay đổi nhanh chóng, chuyển từ mô hình chủ yếu là bệnh lây nhiễm sang mô hình chủ yếu là những bệnh không lây nhiễm.

Người cao tuổi nước ta thường mắc nhiều bệnh cùng một lúc, trung bình mỗi người cao tuổi mắc 3 bệnh phải điều trị suốt đời. Tình trạng bệnh tật đã ảnh hưởng lớn đến đời sống tâm lý, các hoạt động sinh hoạt hàng ngày và sự hòa nhập cộng đồng của người cao tuổi.

Người cao tuổi chủ yếu sống cùng con cháu và được người thân chăm sóc, song xu hướng chuyển đổi từ gia đình truyền thống sang gia đình hạt nhân đang gia tăng, dẫn đến tỷ lệ người cao tuổi sống độc lập tăng. Điều này đặt ra nhu cầu lớn trong phát triển các dịch vụ chăm sóc, nhân viên chăm sóc và các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại nhà, cộng đồng.

Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đã đề ra mục tiêu người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế.

Đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Phát triển các cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống dịch vụ phục hồi chức năng; kết hợp hiệu quả giữa các cơ sở y tế và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi.

PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO NGƯỜI CAO TUỔI

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, thời gian qua, nhiều chính sách chăm sóc người cao tuổi đã được triển khai. Trong đó, người cao tuổi được nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi. Người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng được hưởng mức này.

Người cao tuổi nhận trợ cấp về bảo hiểm xã hội. Ảnh: Thu Hằng.
Người cao tuổi nhận trợ cấp về bảo hiểm xã hội. Ảnh: Thu Hằng.

Người cao tuổi đồng thời là đối tượng ưu tiên để địa phương bố trí nguồn lực khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần và cập nhật dữ liệu sức khỏe lên hệ thống VNeID. Hiện có khoảng 14,1 triệu người cao tuổi tham gia bảo hiểm y tế. Mạng lưới chuyên khoa lão đã mở rộng đến hơn 100 bệnh viện. Khoảng 4,5 triệu người cao tuổi đang hưởng bảo hiểm xã hội và trợ cấp xã hội định kỳ hằng tháng.

Bộ Y tế cũng vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030. Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là củng cố, phát triển hệ thống cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng chống bệnh không lây nhiễm, khám chữa bệnh cho người cao tuổi. Từng bước xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe dài hạn cho nhóm này.

Theo kế hoạch, Bộ Y tế sẽ nâng cao năng lực các bệnh viện lão khoa hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa thực hiện khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cho tuyến dưới.

Đồng thời, phát triển mạng lưới khám chữa bệnh lão khoa tại các bệnh viện lão khoa, bệnh viện đa khoa và các cơ sở khám chữa bệnh.

Nâng cao năng lực trạm y tế cấp xã trong thực hiện dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng chống các bệnh không lây nhiễm cho người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng. Trọng tâm là triển khai phổ biến kiến thức về rèn luyện thân thể, tăng cường sức khỏe và phòng bệnh, đặc biệt là các bệnh mạn tính và các bệnh thường gặp ở người cao tuổi.

Tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người cao tuổi; khám chữa bệnh cho người cao tuổi tại trạm y tế và tại nơi cư trú; lập hồ sơ theo dõi sức khỏe bao gồm cả quản lý, cấp phát thuốc bệnh không lây nhiễm cho người cao tuổi.

Bộ Y tế cũng định hướng xây dựng và triển khai mô hình cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày; cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo hình thức phù hợp, tiến tới xã hội hóa thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người cao tuổi.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện chương trình, Bộ Y tế cho biết sẽ đa dạng hóa nguồn lực tài chính đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và từng bước tăng mức đầu tư.

Bố trí các chương trình, dự án về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vào chương trình, dự án đầu tư công. Đồng thời, huy động nguồn lực tham gia thực hiện, bao gồm mạng lưới y tế, dân số; cán bộ, thành viên các ngành, đoàn thể từ trung ương tới cơ sở.

Tháo gỡ vướng mắc để thu hút và "giữ chân" đội ngũ luật sư công

Sau thời gian triển khai thí điểm, Bộ Tư pháp đã cấp chứng chỉ hành nghề luật sư công cho hơn 40 người. Khi có vụ, việc, cơ quan thực hiện thí điểm có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư theo quy định của pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt. Quy định này giúp tạo cơ sở pháp lý để tháo gỡ vướng mắc trên thực tế...

Can thiệp sớm và đào tạo thực chiến: Cách thế giới giải cứu thế hệ "3 không"

Sự tồn tại của khoảng 1,6 triệu thanh niên “3 không” - không việc làm, không học tập, không đào tạo, đang đặt ra bài toán lãng phí nguồn nhân lực ngay trong giai đoạn kinh tế cần bứt phá. Để hỗ trợ lao động trẻ chuyển tiếp thành công và hòa nhập bền vững với thị trường lao động, các chuyên gia cho rằng cần sự phối hợp đồng bộ từ đào tạo kỹ năng sát thực tiễn, kết nối cung - cầu việc làm đến những chính sách hỗ trợ xuyên suốt, tham khảo từ kinh nghiệm quốc tế…

Giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần không phụ thuộc địa giới hành chính

Giải quyết chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần; thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội và người tham gia bảo hiểm y tế, là 3 thủ tục hành chính về bảo hiểm xã hội được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy