Dữ liệu thị trường cổ phiếu cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán nước này ở mức độ hiếm thấy so với các đời tổng thống trong vài thập kỷ gần đây...

Trong báo cáo công bố hôm thứ Năm (23/4), công ty nghiên cứu thị trường Fundstrat chỉ ra rằng các chính sách của ông Trump là yếu tố chính đứng sau cả 5 phiên tăng và giảm mạnh nhất của chứng khoán Mỹ kể từ khi ông bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025.

Điều này khiến giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump trở nên khác biệt so với hầu hết các đời tổng thống Mỹ trong 4 thập kỷ qua.

Theo ông Alex Wang, nhà khoa học dữ liệu vĩ mô của Fundstrat, người đã phân tích diễn biến thị trường dưới 12 nhiệm kỳ tổng thống Mỹ, chưa có tổng thống nào được xác định là nhân tố chính đứng sau nhiều phiên biến động mạnh nhất của thị trường như ông Trump.

Trong biểu đồ dưới đây, mỗi cột đại diện cho một nhiệm kỳ tổng thống Mỹ trong 45 năm qua. Các màu trong từng cột thể hiện những nhóm yếu tố khác nhau được xác định là nguyên nhân dẫn tới 5 phiên tăng mạnh nhất và 5 phiên giảm sâu nhất của chỉ số S&P 500. Trong đó, màu xanh đậm dương đậm thể hiện “chính sách của Chính phủ Mỹ” - yếu tố được dùng để đo mức độ ảnh hưởng của tổng thống tới thị trường.

“Kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức, các công ty niêm yết đã công bố kết quả kinh doanh ấn tượng và nhiều lần ghi nhận mức định giá cổ phiếu cao kỷ lục nhờ chương trình nghị sự thúc đẩy tăng trưởng của ông, gồm cắt giảm thuế, nới lỏng quy định, mở rộng nguồn cung năng lượng và các thỏa thuận thương mại công bằng", người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai nói với trang tin tài chính MarketWatch.

Theo bà Hardika Singh, chiến lược gia về kinh tế tại Fundstrat, dưới các chính quyền trước đây, những phiên S&P 500 biến động mạnh nhất thường xuất phát từ nhiều nhóm yếu tố khác nhau, gồm dữ liệu kinh tế, quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), kết quả kinh doanh doanh nghiệp, sự kiện quốc tế, chính sách của chính phủ và lo ngại về tăng trưởng kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu.

Kết quả phân tích của Fundstrat cho thấy các chính sách của ông Trump - cùng những lần đảo chiều chính sách - là yếu tố có tác động đặc biệt tới biến động của thị trường. Nhà đầu tư không chỉ phản ứng với từng tuyên bố mới, mà còn theo dõi sát tín hiệu cho thấy ông chủ Nhà Trắng đang gia tăng sức ép, dịu giọng hay chuẩn bị rút lại lập trường.

Phong cách ra quyết định khó đoán của ông Trump - từ công bố chính sách đến những phát biểu trên mạng xã hội - ban đầu đã phá vỡ nhiều chuẩn mực truyền thống của tổng thống Mỹ, nhưng sau đó nhanh chóng trở thành điều quen thuộc.

Theo bà Singh, từ đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố ông đã “ra quyết định” về các vấn đề lớn như thuế quan, chiến sự Iran hay khả năng sa thải Chủ tịch Fed Jerome Powell. Tuy nhiên, ông cũng nhiều lần “đổi ý, rồi lại đổi ý lần nữa”, rồi sau đó “rút lại lập trường”.

“Tất cả đều phản ánh phong cách đàm phán đặc trưng của ông Trump”, bà Singh nhận xét. Theo bà, nhà đầu tư nên bỏ qua những quy tắc giao dịch cũ, bởi luật chơi trên thị trường đã thay đổi.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, dấu ấn của ông Trump thể hiện đặc biệt rõ trong những phiên tăng mạnh nhất của chứng khoán Mỹ. Phiên tăng mạnh nhất từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông đến nay diễn ra vào ngày 9/4/2025, khi S&P 500 bật tăng 9,5% sau khi ông tạm dừng chính sách thuế quan đối ứng - được gọi là thuế quan "Ngày giải phóng".

Phiên tăng mạnh thứ hai cũng liên quan tới chính sách thương mại, khi S&P 500 tăng 3,3% vào ngày 12/5/2025, sau khi Mỹ và Trung Quốc đạt thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài 90 ngày. Đến ngày 31/3/2026, chỉ số này tăng 2,9%, đánh dấu phiên tăng mạnh thứ ba trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, sau khi ông tuyên bố rằng sẵn sàng chấm dứt chiến sự Iran.

Ở chiều ngược lại, tác động của thuế quan còn thể hiện rõ hơn. Theo Fundstrat, cả 5 phiên giảm mạnh nhất của chứng khoán Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump đều gắn với chính sách thuế quan. Chỉ số S&P 500 giảm 4,8% trong phiên 3/4/2025, một ngày sau khi ông công bố kế hoạch thuế quan đối ứng. Chỉ số này mất thêm 6% trong phiên kế tiếp, sau khi Trung Quốc đáp trả bằng thuế quan với hàng hóa Mỹ. Đến ngày 10/4/2025, S&P 500 giảm 3,5% sau khi ông Trump có thời điểm nâng thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc lên 145%.

Sự đối lập giữa các phiên tăng và giảm mạnh này phần nào lý giải vì sao giới giao dịch vẫn bất an, dù chứng khoán Mỹ nhìn chung đi lên. Theo dữ liệu của Fundstrat, phần lớn mức tăng của S&P 500 đến từ một vài phiên phục hồi rất mạnh sau các đợt bán tháo.

Bà Singh cho biết nếu loại trừ 5 phiên tăng mạnh nhất tính đến nay trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, S&P 500 sẽ giảm 2,7% so với thời điểm ông nhậm chức, thay vì tăng 18,5%.

Chứng khoán Mỹ đóng cửa giảm trong phiên thứ Năm, nhưng vẫn ở gần vùng kỷ lục. Chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm 0,4%, S&P 500 mất 0,4%, còn Nasdaq Composite giảm 0,9%.