Chiến dịch siết thuế đối với các nhà đầu tư giàu có đã giúp thu ngân sách từ thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc tăng gần gấp đôi...

Trung Quốc tuyên bố sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với hành vi trốn thuế, trong bối cảnh thu ngân sách từ thuế thu nhập cá nhân của nước này tăng gần gấp đôi và nhà chức trách tăng cường giám sát hàng nghìn tỷ USD tài sản mà giới nhà giàu nước này đang cất giữ ở nước ngoài.

Tờ báo Financial Times dẫn dữ liệu từ Tổng cục Thuế Trung Quốc cho biết trong tháng 10/2026, nước này đã thu hơn 120 tỷ nhân dân tệ, tương đương 18 tỷ USD, tiền thuế thu nhập cá nhân từ các quỹ tín thác ở nước ngoài do công dân Trung Quốc sở hữu. Con số này góp phần đưa tổng thu thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc tăng 90% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự gia tăng đột biến này xuất phát từ việc Bắc Kinh đặt thời hạn chót là đến ngày 22/10, tất cả các nhà đầu tư giàu có là công dân Trung Quốc phải kê khai tài sản nằm trong các quỹ tín thác ở nước ngoài và bắt đầu nộp thuế 20% trên lợi nhuận thu được từ các quỹ này.

Cơ quan thuế cho biết “phần lớn” người nộp thuế đã hợp tác trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế mới. Tuy nhiên, họ cũng nhấn mạnh sẽ tập trung vào những trường hợp không tự nguyện kê khai hoặc cố tình kê khai sai sự thật.

Theo thông tin từ hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã, nhà chức trách Trung Quốc khẳng định: “Đối với những người nộp thuế vẫn không kê khai hoặc kê khai sai dù đã được đôn đốc, cơ quan chức năng sẽ tiến hành các biện pháp như lập hồ sơ điều tra theo quy định của pháp luật; những trường hợp vi phạm nghiêm trọng sẽ bị công khai danh tính.

Đồng thời, cơ quan thuế cũng sẽ xử lý nghiêm minh theo pháp luật đối với các đơn vị trung gian và cá nhân có hành vi xúi giục hoặc hỗ trợ người nộp thuế trốn thuế, và sẽ công khai các trường hợp này khi cần thiết”.

Dựa trên mức tăng 90% so với cùng kỳ năm ngoái được ghi nhận trong tháng 10, ước tính của Financial Times cho thấy tổng thu thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc trong 10 tháng đầu năm nay nhiều khả năng đã vượt qua tổng thu của cả năm ngoái.

Theo các chuyên gia, cuộc cải cách thuế này giúp hệ thống thuế của Trung Quốc tiệm cận với các tiêu chuẩn tại Mỹ và châu Âu, đồng thời hỗ trợ Bắc Kinh giải quyết áp lực tài chính vốn đã gia tăng kể từ khi thị trường bất động sản nước này suy thoái.

Chiến dịch đánh thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài đã gây chấn động ngành quản lý tài sản - một lĩnh vực có nhiều khách hàng là những cá nhân giàu có tại Trung Quốc.

Hồi tháng 7, cơ quan chức năng Trung Quốc thông báo rằng các quy định mới trước mắt sẽ áp dụng cho lợi nhuận từ tài sản ở nước ngoài trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2025. Nhưng vào tháng 8, Financial Times đưa tin rằng trong một số trường hợp, cơ quan chức năng đã truy xuất dữ liệu về các khoản đầu tư và lợi nhuận vốn của nhà đầu tư Trung Quốc có được ở nước ngoài từ tận năm 2000.

Ông Harry Yu, đối tác cấp cao tại công ty Fung Yu Trust Services có trụ sở tại Hồng Kông - một đơn vị chuyên tư vấn cho các gia đình Trung Quốc về cấu trúc tài sản xuyên biên giới - cho biết: hoạt động thu thuế của Trung Quốc trước mắt đã đạt được “những tiến bộ đáng kể”, nhưng quá trình điều chỉnh trên quy mô toàn ngành vẫn còn “còn lâu mới hoàn tất”.

Ông nhận định: “Các gia đình hiện vẫn đang phải tái thiết lập hồ sơ, dữ liệu thông qua các đơn vị quản lý quỹ tín thác, ngân hàng tư nhân, các công ty con và các khoản đầu tư vốn cổ phần tư nhân”. Ông nói thêm rằng vẫn còn tồn tại “những vấn đề liên quan đến định giá và cách diễn giải quy định mà các cố vấn thuế tại Trung Quốc đại lục cần phải giải quyết”.

“Và một khi các vấn đề trong quá khứ đã được xử lý xong, thì một câu hỏi khác lại đặt ra: làm thế nào để các gia đình giàu có duy trì tuân thủ hàng năm, quản lý thanh khoản và đánh giá xem liệu các cấu trúc hiện tại của họ có còn phù hợp hay không?” ông Yu nói.