Lo ngại Bắc Kinh mở rộng truy thu thuế đối với tài sản ở nước ngoài, nhiều người giàu Trung Quốc đang chuyển tiền sang ngân hàng Mỹ, với kỳ vọng hạn chế khả năng cơ quan thuế trong nước tiếp cận thông tin tài khoản…

Trao đổi với hãng tin CNBC, một số chuyên viên ngân hàng tư nhân và luật sư làm việc với khách hàng Trung Quốc cho biết nhu cầu mở tài khoản ngân hàng tại Mỹ đã tăng kể từ khi Bắc Kinh bắt đầu áp thuế hồi tố đối với tài sản ở nước ngoài vào tháng 7 năm nay.

Nhiều khách hàng muốn chuyển tài sản từ Singapore hoặc Hồng Kông sang Mỹ để tránh bị cơ quan thuế Trung Quốc phát hiện và truy thu.

LỢI THẾ CỦA NGÂN HÀNG MỸ

“Xu hướng này đã trở nên khá phổ biến”, ông Keith Tan, CEO của công ty Golden Acacia Capital có trụ sở tại Singapore, cho biết. Công ty của ông chuyên hỗ trợ khách hàng Trung Quốc quản lý danh mục đầu tư ở nước ngoài.

Theo ông Tan, các khách hàng của ông bắt đầu lên kế hoạch chuyển tài sản sang Mỹ từ tháng 7. Một số người hoàn tất việc mở tài khoản trong chưa đầy hai tháng.

“Rào cản đối với khách hàng Trung Quốc khi mở tài khoản tại Mỹ và chuyển tài sản sang đó không quá cao”, ông Tan nói.

Ông cho biết khách hàng giàu có thường chọn các ngân hàng lớn chuyên quản lý tài sản tư nhân, còn những người có tài khoản quy mô nhỏ hơn thường tìm đến ngân hàng khu vực hoặc công ty môi giới trực tuyến.

Nhu cầu chuyển tiền càng trở nên cấp bách khi Trung Quốc áp dụng cơ chế đánh thuế mới đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài. Hồi tháng 7, nhà chức trách thông báo thu nhập và các khoản lãi từ quỹ tín thác ở nước ngoài do người cư trú thuế tại Trung Quốc sở hữu sẽ chịu thuế suất 20%. Quy định này khiến nhiều người gấp rút tìm tiền mặt để nộp thuế, đồng thời tìm cách thay đổi hình thức nắm giữ tài sản.

Tại Singapore và Hồng Kông, các luật sư đang tính toán số thuế khách hàng phải nộp, đồng thời hỗ trợ họ giải thể quỹ tín thác, bán cổ phần tại các công ty niêm yết hoặc vay tiền để trang trải khoản thuế lớn này.

Theo các nhà phân tích, một yếu tố khiến Mỹ trở thành điểm đến hấp dẫn là nước này không tham gia Chuẩn mực Báo cáo Chung (CRS). Đây là khuôn khổ do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) xây dựng, theo đó hơn 100 khu vực tài phán tự động trao đổi dữ liệu tài khoản tài chính. Thông qua cơ chế này, thông tin về các tài khoản thuộc diện báo cáo tại Singapore và Hồng Kông được chia sẻ với Bắc Kinh, trong khi ngân hàng Mỹ không có nghĩa vụ tương tự.

Mỹ có cơ chế riêng theo Đạo luật Tuân thủ Thuế đối với Tài khoản nước ngoài (FATCA), yêu cầu các ngân hàng nước ngoài báo cáo thông tin về khách hàng là người Mỹ. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, hiện chưa có cơ chế để ngân hàng Mỹ tự động chia sẻ thông tin với Bắc Kinh.

Ông James Wang, CEO của công ty tư vấn thuế cá nhân Blue Brick Consulting Group, cho biết người không cư trú tại Mỹ khi mở tài khoản ở nước này còn có thể lựa chọn những kênh đầu tư ít hoặc không phát sinh nghĩa vụ kê khai với Sở Thuế vụ Mỹ (IRS). Dù vậy, ông lưu ý quy định mới nhất của Trung Quốc vẫn yêu cầu người cư trú thuế tại nước này tự kê khai với Bắc Kinh các khoản thu nhập trên toàn cầu.

Nắm bắt nhu cầu này, các ngân hàng tại New York đang giới thiệu những giải pháp có thể giúp khách hàng Trung Quốc tránh bị cơ quan thuế trong nước truy thu.

Theo một chuyên gia hoạch định tài sản tại New York chuyên làm việc với các đơn vị quản lý tài sản riêng cho giới giàu Trung Quốc, lượng yêu cầu tăng vọt khiến các ngân hàng Mỹ đang chật vật để đáp ứng.

Vị chuyên gia cho biết một số ngân hàng đã rút ngắn thời hạn yêu cầu khách hàng nạp đủ số tiền tối thiểu đã cam kết do lượng yêu cầu mở tài khoản tăng mạnh. Nếu khách hàng không đáp ứng đúng hạn, tài khoản có thể bị đóng.

Theo ông Tan, một số gia đình Trung Quốc có con cái sở hữu thẻ xanh Mỹ còn dùng quỹ tín thác do người nước ngoài thành lập (foreign grantor trust) để giảm bớt một phần nghĩa vụ thuế tại Mỹ cho con cái.

Với loại quỹ này, tài sản được tính là thuộc sở hữu của người thành lập quỹ, vốn không phải người Mỹ, thay vì thuộc về những người con đang có thẻ xanh. Ông Tan cho biết các bang có mức thuế thấp như Nevada và Florida đang được nhiều gia đình chọn để lập loại quỹ này.

“Họ đang đánh cược rằng thông tin tài khoản của mình sẽ không bị tiết lộ, vì Mỹ không chia sẻ dữ liệu trong khuôn khổ CRS. Nhờ đó, họ có thể né được cơ quan thuế”, ông Clifford Ng, luật sư thành viên tại hãng luật Zhong Lun ở Hồng Kông, nhận định với CNBC.

NGUY CƠ BỊ TRUY THU VẪN HIỆN HỮU

Dù vậy, giới luật sư cảnh báo việc chuyển tài sản sang Mỹ có thể chỉ giúp tránh bị phát hiện trong thời gian ngắn.

Theo ông Ng, thông tin về tài sản ở nước ngoài nhiều khả năng đã được chuyển cho Bắc Kinh qua CRS, và sớm muộn cơ quan thuế Trung Quốc cũng sẽ nắm được. Vì vậy, khi tiền được chuyển từ ngân hàng tại Singapore hoặc Hồng Kông sang ngân hàng Mỹ, dòng tiền này vẫn để lại dấu vết lúc rời đi.

“Họ vẫn có thể vi phạm quy định, vì sở hữu một tài khoản ở nước ngoài chưa được công khai, đang sinh lời nhưng không kê khai ở trong nước. Che giấu không phải là cách hoạch định thuế”, ông Ng nói.

Ông Cris Cao, luật sư thành viên của hãng luật W&H làm việc tại Bắc Kinh, cũng cho rằng chuyển tiền sang Mỹ không đồng nghĩa với việc số tiền đó nằm ngoài phạm vi đánh thuế của Trung Quốc.

“Kể cả khi họ chuyển toàn bộ tiền từ các tài khoản đã được báo cáo theo CRS sang tài khoản ngân hàng Mỹ, việc này cũng không làm giảm hay xóa bỏ quyền đánh thuế của cơ quan thuế, cũng như nghĩa vụ nộp thuế của họ”, ông Cao nói.

Ông Cao lưu ý giao dịch chuyển tiền ra ngoài đã được ghi nhận trong hồ sơ, và chỉ riêng điều đó cũng đủ để cơ quan thuế đánh thuế.

Việc chuyển tiền giữa các tài khoản ở nước ngoài tương đối dễ dàng, nhưng đưa vốn ra khỏi Trung Quốc đại lục ngày càng khó khăn. Với những khoản tiền vẫn còn ở trong nước, cơ hội chuyển ra nước ngoài có thể đã khép lại.

“Từ nay, gần như sẽ không còn khoản tiền lớn nào ở trong nước có thể rời khỏi Trung Quốc”, ông Jingkuan Lin, chuyên viên ngân hàng tư nhân tại ngân hàng Bank of Singapore, nhận định.

Theo ông Lin, dịch vụ ngân hàng ở nước ngoài dành cho giới giàu Trung Quốc sẽ ngày càng bị bó hẹp, chủ yếu chỉ còn phục vụ lượng vốn hiện đã nằm ngoài nước này.