Đứng trước nguy cơ chịu mức thuế tự vệ bổ sung lên tới 65% cho lượng hàng vượt hạn ngạch, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam được khuyến nghị cần nhanh chóng rà soát kế hoạch giao hàng và gửi ý kiến phản hồi trước ngày 22/11/2026...

Theo thông tin từ Cục phòng vệ thương mại  (Bộ Công Thương), Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh chính thức công bố kết luận sơ bộ vụ điều tra tự vệ đối với sản phẩm nhựa Polyethylene Terephthalate nhập khẩu.

GIA TĂNG SỨC ÉP TỪ NGUỒN CUNG TOÀN CẦU

Vụ điều tra tự vệ mang mã số SG0094 được Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh khởi xướng từ đầu tháng 8/2026, xuất phát từ đơn đề nghị của Công ty ALPEK Polyester Limited. Doanh nghiệp này cho rằng sự gia tăng đột biến của lượng PET nhập khẩu đã gây ra tổn hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa. Phạm vi điều tra bao gồm cả nhựa PET nguyên sinh có chỉ số độ nhớt từ 74 ml/g trở lên và nhựa PET tái chế trong cùng khoảng chỉ số.

Dữ liệu phân tích từ hải quan Anh ghi nhận lượng nhập khẩu PET vào thị trường này đã tăng tới 68% trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025. Mặc dù từng có nhịp giảm nhẹ vào năm 2023, kim ngạch nhập khẩu đã bật tăng trở lại trong hai năm sau đó và chạm đỉnh vào năm 2025. Trái ngược với đà tăng trưởng của hàng nhập khẩu, sản lượng của các nhà sản xuất nội địa Anh liên tục suy giảm, đồng thời giá bán trong nước chịu áp lực ép giá nặng nề.

Cơ quan điều tra nhận định nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ tình trạng dư thừa công suất sản xuất PET trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt là sự mở rộng quy mô mạnh mẽ tại khu vực châu Á. Trong đó, Trung Quốc đóng vai trò chính khi tỷ trọng trong tổng lượng PET giao dịch toàn cầu gia tăng từ khoảng 23% năm 2020 lên mức 35% - 45% vào năm 2025. Sự kết hợp giữa làn sóng phòng vệ thương mại tại các thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Mỹ, Canada cùng nguồn nguyên liệu đầu vào giá rẻ đã vô tình đẩy lượng lớn sản phẩm PET chuyển dịch hướng sang thị trường Anh.

MỨC THUẾ TỰ VỆ BỔ SUNG 65%

Trước những bằng chứng về thiệt hại của ngành sản xuất trong nước, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh sơ bộ kết luận cần thiết phải áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời dưới hình thức hạn ngạch thuế quan. Biện pháp này dự kiến bắt đầu triển khai từ ngày 01/12/2026 với tổng lượng hạn ngạch cho giai đoạn 6 tháng (tới ngày 31/05/2027) là 192.963,17 tấn. Trong phạm vi hạn ngạch, hàng hóa nhập khẩu chỉ chịu thuế nhập khẩu thông thường. Tuy nhiên, bất kỳ lượng hàng nào vượt ngưỡng hạn ngạch sẽ phải gánh mức thuế tự vệ bổ sung rất cao, lên tới 65%.

Cơ chế phân bổ hạn ngạch được thiết kế dựa trên tiêu chí duy trì các đối tác thương mại truyền thống và hạn chế gây xáo trộn cho các ngành công nghiệp chế biến trong nước của Anh. Theo đó, Liên minh châu Âu chiếm thị phần hạn ngạch lớn nhất với 77,6%, tiếp theo là Mexico với 5,4%, Indonesia chiếm 3,7%, Việt Nam nhận 3,1% và phần còn lại 10,2% dành cho các quốc gia khác. Thời hạn áp dụng biện pháp tạm thời kéo dài tối đa 200 ngày hoặc sẽ chấm dứt khi có quyết định chính thức.

Đối với Việt Nam, hạn ngạch cụ thể được chia làm hai giai đoạn: 1.475,27 tấn cho 3 tháng đầu tiên (từ 01/12/2026 đến 28/02/2027) và 1.508,06 tấn cho 3 tháng tiếp theo (từ 01/03/2027 đến 31/05/2027). Do lượng nhập khẩu từ Việt Nam đã vượt ngưỡng thị phần 3%, phía Anh xác định Việt Nam không đủ điều kiện để hưởng cơ chế miễn trừ dành cho các nước đang phát triển theo quy định của Hiệp định Tự vệ WTO.

KHUYẾN NGHỊ KHẨN CẤP CHO DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp và duy trì thị phần xuất khẩu tại Vương quốc Anh, Cục Phòng vệ thương mại đã đưa ra những khuyến nghị quan trọng dành cho Hiệp hội Nhựa Việt Nam cùng các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu PET.

Trước hết, các doanh nghiệp cần khẩn trương nghiên cứu bản kết luận sơ bộ và gửi ý kiến phản hồi chính thức tới Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh chậm nhất vào ngày 22/11/2026 để thông tin kịp thời được xem xét trong bản kết luận cuối cùng.

Bên cạnh đó, việc chủ động theo dõi sát tiến trình vụ việc, đánh giá chính xác lượng hàng thực tế đã và đang xuất khẩu sang Anh, rà soát lại cơ cấu khách hàng là vô cùng cấp thiết. Doanh nghiệp cần linh hoạt điều chỉnh kế hoạch giao hàng sao cho phù hợp với lượng hạn ngạch được phân bổ nhằm tránh rủi ro bị áp thuế bổ sung 65%.

Cục Phòng vệ thương mại cũng lưu ý các đơn vị xuất khẩu nên tìm hiểu kỹ phương pháp phân bổ hạn ngạch, chủ động đề xuất tham vấn trực tiếp với cơ quan điều tra Anh khi cần thiết. Đồng thời, các doanh nghiệp cần giữ liên lạc chặt chẽ và phối hợp thường xuyên với Cục Phòng vệ thương mại để xây dựng phương án ứng phó toàn diện, đảm bảo hoạt động thương mại diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.