Xung đột và khủng hoảng nhiên liệu Trung Đông "đe dọa" ngành du lịch Đông Nam Á

Các quốc gia Đông Nam Á hiện đang triển khai các biện pháp khẩn cấp để ứng phó tình trạng thiếu nhiên liệu và giá cả tăng cao. Đối với du khách, điều này có nghĩa là phải thích nghi với những điểm đến mà giao thông, việc sử dụng năng lượng và thậm chí cả sinh hoạt hàng ngày đang được điều chỉnh lại.

Du khách có thể nhận thấy các khu thương mại yên tĩnh hơn vào các ngày trong tuần, số lượng nhân viên giảm tại các cơ sở dịch vụ khách sạn và việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng ngày càng được ưu tiên hơn so với phương tiện cá nhân.

Việc đi lại giữa các thành phố, đặc biệt là đến các vùng xa xôi, có thể khó dự đoán hơn do hạn chế về nhiên liệu. Ở một số nơi, việc sử dụng điều hòa không khí bị hạn chế và các dịch vụ tiêu thụ nhiều năng lượng có thể bị cắt giảm. Tình trạng mất điện gián đoạn cũng có thể xảy ra ở một vài điểm đến, khiến việc lên kế hoạch trước trở nên cần thiết.

Các đánh giá khu vực cho thấy đến cuối năm 2025, lượng khách du lịch toàn ASEAN đã đạt hơn 90% so với năm 2019, với một số điểm đến thậm chí còn vượt qua mức trước khủng hoảng. Tuy nhiên, tính đến tháng 3/2026, Thái Lan, Malaysia và Singapore đều bắt đầu cho thấy dấu hiệu suy giảm, đặc biệt là ở các chặng bay ngắn và phân khúc khách du lịch nhạy cảm về giá.

Đà phục hồi của Thái Lan đã chững lại do lượng khách du lịch Trung Quốc và các du khách châu Á khác đến từ các chuyến bay ngắn ngày không đạt kỳ vọng ban đầu, theo The Traveler. Singapore, quốc gia phụ thuộc nhiều vào kết nối hàng không và du lịch MICE, đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng do chi phí năng lượng và vận tải biến động mạnh liên quan đến sự gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông.

Lượng khách quốc tế đến Malaysia đã phục hồi mạnh mẽ về tổng thể nhưng hiện đang đối mặt với những khó khăn do giá vé máy bay tăng cao và đồng tiền khu vực suy yếu. Theo bà Mint Leong, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nội địa Malaysia (MITA), tác động tiêu cực đã xuất hiện từ đầu tháng 3/2026.

Chỉ trong tuần đầu tiên khi chiến sự bùng nổ, khoảng 2.800 gói tour đã bị hủy. Trong tháng vừa qua, con số này đã tăng lên khoảng 5.000 đơn hủy, chủ yếu do lo ngại về an toàn và sự gián đoạn chuyến bay.

Các phân tích công khai về tác động kinh tế của cuộc xung đột cho thấy chi phí nhiên liệu hàng không đã tăng hơn gấp đôi so với trước khi xung đột leo thang, buộc các hãng hàng không phải chuyển chi phí cao hơn cho hành khách và xem xét lại các tuyến bay không hiệu quả. Những động thái này đang tác động trực tiếp đến nhu cầu du lịch Đông Nam Á, nơi du khách nhạy cảm về giá cả và du khách tầm trung đang phải vật lộn với lạm phát trong nước.

Các bình luận trong ngành cho thấy cú sốc hiện tại có nguy cơ biến quá trình phục hồi ổn định trước đó thành một giai đoạn điều chỉnh kéo dài và không đồng đều hơn. Các chuyến bay bị hủy và thời gian hành trình kéo dài hơn trên các tuyến bay châu Âu - châu Á và Trung Đông - châu Á, vốn là những tuyến bay kết nối quan trọng với Thái Lan, Malaysia và Singapore.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu giá nhiên liệu cao tiếp tục kéo dài suốt mùa hè ở bán cầu bắc, chi phí đến Đông Nam Á có thể khiến một lượng lớn du khách có ngân sách eo hẹp không thể đi du lịch. Các tuyến bay nội địa và chặng ngắn, hay các hãng hàng không giá rẻ cũng không tránh khỏi ảnh hưởng. Đối với các điểm đến được định vị là lựa chọn nghỉ dưỡng biển, sự suy giảm lợi thế về giá có thể gây ra những hậu quả lâu dài đối với thị phần.

Dù vậy, những ngành du lịch mang tính tự chủ hiếm hoi trong khu vực có thể trở thành “lá bài chiến lược” trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế kéo dài. Malaysia hiện đang tập trung mạnh vào các dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo, nhằm thu hút du khách chuyển hướng từ các điểm đến Trung Đông.

Trong khi đó, Singapore dựa vào danh tiếng về an toàn, kết nối hàng không và trải nghiệm cao cấp để duy trì dòng khách. Thách thức đặt ra là những chiến lược này hiện phải hoạt động hiệu quả trong môi trường toàn cầu có chi phí cao và rủi ro cao hơn.

Sân bay Changi hiện ghi nhận nhiều hãng hàng không châu Âu như Air France, British Airways và Lufthansa mở thêm các chuyến bay thẳng đến Singapore do nhu cầu tăng cao. Tương tự, sân bay Kuala Lumpur cũng bổ sung thêm nhiều chuyến bay trực tiếp giữa thủ đô Malaysia và các thành phố châu Âu.

Ngược lại, những thị trường phụ thuộc nhiều vào trung chuyển thay vì các chuyến bay thẳng, như Indonesia, Campuchia hay các điểm nghỉ dưỡng tại Thái Lan có thể sẽ chứng kiến lượng khách sụt giảm đáng kể.

Các nhà hoạch định du lịch và kinh tế Thái Lan đã điều chỉnh giảm dự báo về lượng khách du lịch nước ngoài đến Thái Lan trong năm 2026. Các dự báo từ khu vực tư nhân cũng chỉ ra rằng, nếu không có sự phục hồi mạnh mẽ từ Trung Quốc hoặc sự bình ổn giá nhiên liệu, ngành du lịch Thái Lan có thể không đạt được tiềm năng trung hạn.

Thời điểm xảy ra xung đột cũng không thuận lợi. Các kỳ nghỉ lễ lớn trong tháng 4 của một số nước trong khu vực có thể bị ảnh hưởng nếu nhu cầu du lịch suy giảm. Kỳ nghỉ hè của học sinh từ tháng 5 đến tháng 6 cũng có thể sẽ “im ắng bất thường” nếu giá vé máy bay tăng cao khiến du khách e ngại.

“Diễn biến từ đây có thể còn khó lường hơn nhiều. Chúng tôi đã thấy nhiều chuyến bay bị hoãn, các tour đoàn hủy lịch, tuyến phà bị tạm dừng, và các sự kiện MICE bị dời lịch”, ông Gary Bowerman, chuyên gia phân tích du lịch, nhận định. Theo nhà phân tích này, tác động đối với ngành du lịch của khu vực mới chỉ ở giai đoạn đầu và có thể còn trở nên nghiêm trọng hơn trong những tháng tới.