Với vị thế thủ phủ công nghiệp điện tử, việc Bắc Ninh tái cấu trúc các khu công nghiệp theo hướng bền vững không chỉ đáp ứng yêu cầu của dòng vốn đầu tư thế hệ mới mà còn thúc đẩy khả năng tự chủ cho nền kinh tế nội địa...

Phát biểu khai mạc Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề "Kiến tạo Trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”, ngày 4/11/2026, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết môi trường kinh doanh thuận lợi sau 40 năm đổi mới cùng mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do đã giúp độ mở kinh tế Việt Nam đạt tỷ lệ gần 200%.

Xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới tăng lên vị trí 27/70 là minh chứng cho thấy sự tin tưởng của các tập đoàn quốc tế. Việt Nam cùng với Malaysia và Thái Lan đang đứng trong nhóm dẫn đầu xu hướng chuyển dịch sang sản xuất công nghệ tiên tiến nhờ nhu cầu tăng cao đối với các sản phẩm điện tử và trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự tích hợp giữa hạ tầng bán dẫn FDI, năng lực phần mềm nội địa và làn sóng tự động hóa chính là bệ phóng để đất nước tiến sâu vào phân khúc giá trị cao. Trong tiến trình đó, Bắc Ninh sở hữu dư địa và lợi thế đặc biệt để tiên phong hình thành hệ sinh thái sản xuất phụ trợ, bảo đảm tính tự chủ của nền kinh tế.

THÁCH THỨC NÂNG TẦM CHUỖI GIÁ TRỊ

Chia sẻ về những cơ chế, chính sách mới trong thu hút đầu tư, bà Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, nhấn mạnh giai đoạn hai năm gần đây ghi nhận những thay đổi mang tính ngoạn mục và ý nghĩa trong tư duy phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Các thể chế, nguồn lực liên tục được cải cách, tháo gỡ cùng các giải pháp thực chất được triển khai đã tạo ra động lực tăng trưởng quan trọng. Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 6,8%, mức cao kỷ lục trong những năm gần đây, trong khi dòng vốn FDI 10 tháng đạt 55 tỷ USD, vốn giải ngân đạt 24 tỷ USD, thể hiện sự tin tưởng lớn của cộng đồng quốc tế vào môi trường đầu tư Việt Nam.

Dù vậy, thách thức phía trước vẫn rất lớn khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, đòi hỏi nguồn lực phát triển tăng gấp 2,2 lần so với giai đoạn trước. Trọng tâm thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài thời gian tới sẽ chuyển sang hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao như bán dẫn, điện tử, thiết bị thông minh và công nghiệp hỗ trợ.

Đối với Bắc Ninh, địa phương đang khẳng định vị thế là trung tâm thu hút vốn đầu tư nước ngoài hàng đầu cả nước khi đứng trong top hai địa phương hút vốn FDI lớn nhất với hơn 3.700 dự án và tổng vốn đăng ký đạt trên 52,5 tỷ USD, chỉ đứng sau TP. Hồ Chí Minh. Tốc độ thu hút vốn và tỷ trọng các dự án công nghệ cao tại Bắc Ninh nhận được sự đánh giá rất cao từ các cơ quan quản lý.

Từ góc độ các nhà đầu tư quốc tế, ông Takahiro Kono, Giám đốc Dự án JETRO Hà Nội, đã cung cấp những thông tin tích cực về xu hướng hoạt động của doanh nghiệp Nhật Bản. Theo khảo sát của JETRO, Việt Nam tiếp tục dẫn đầu khu vực ASEAN năm thứ hai liên tiếp khi có tới 56,9% doanh nghiệp Nhật Bản được hỏi khẳng định sẽ mở rộng kinh doanh trong 1 đến 2 năm tới. Lý do chính thúc đẩy kế hoạch mở rộng là sự tăng trưởng của thị trường nội địa và tiềm năng xuất khẩu.

Riêng tại Bắc Ninh, nhu cầu đầu tư của các doanh nghiệp Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng rất mạnh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, có 277 dự án mới của doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư tại Bắc Ninh.

Xét về số lượng dự án, Bắc Ninh đứng thứ 3 cả nước, chỉ sau TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, đồng thời xếp thứ 5 về tổng vốn đầu tư được cấp phép. Tuy nhiên, để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho nhà đầu tư, việc giải quyết các thách thức liên quan đến tỷ lệ thu mua nội địa, nâng cao chất lượng và năng lực kỹ thuật của nhà cung ứng trong nước vẫn là yêu cầu cấp thiết được đặt ra.

ĐỒNG BỘ HẠ TẦNG KẾT NỐI, ĐỘT PHÁ NGUỒN NHÂN LỰC

Bàn về tình hình phát triển kinh tế và các giải pháp thực tiễn tại địa phương, ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bắc Ninh cho biết trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 11,81%, đứng thứ tư cả nước; giá trị sản xuất công nghiệp đứng thứ hai toàn quốc. Dòng vốn đầu tư vào Bắc Ninh vẫn tập trung mạnh mẽ vào các lĩnh vực công nghệ mới như AI, bán dẫn với tổng vốn ước đạt hơn 4 tỷ USD.

Nhằm bảo đảm hạ tầng năng lượng cho sản xuất công nghiệp công nghệ cao, Bắc Ninh đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng tập trung. Dự kiến đến năm 2028, công suất điện mặt trời của địa phương sẽ đạt gần 4.000 MW, cùng hệ thống lưu trữ năng lượng tập trung đạt 1.000 MW, không chỉ bảo đảm nguồn cung điện nội tại mà còn sẵn sàng hỗ trợ các vùng lân cận.

Trong lĩnh vực logistics, thành phố kỳ vọng phát triển mạnh hệ thống cảng cạn và cảng thủy nội địa trên tuyến sông Đuống, đặc biệt là khu vực Quế Võ, kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc tế.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, lãnh đạo thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế về hạ tầng giao thông kết nối. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Bắc Ninh đang tập trung mở rộng hạ tầng giao thông và đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng Sân bay Quốc tế Gia Bình.

Bên cạnh hạ tầng vật lý, thành phố xác định phát triển nguồn nhân lực là động lực cốt lõi. Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành nhiều chính sách nâng mức hỗ trợ học phí cho học sinh, sinh viên theo học các chuyên ngành khoa học, kỹ thuật và bán dẫn tại hệ thống các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn. Chính quyền địa phương khẳng định sẽ luôn đồng hành, chủ động lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đề xuất giải pháp phát triển bền vững các khu công nghiệp, ông Đinh Nam Thắng, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu công nghiệp Thành phố Bắc Ninh khẳng định các khu công nghiệp trên địa bàn đang bước vào giai đoạn phát triển mới, không còn đơn thuần là nơi tập trung nhà máy mà trở thành không gian hội tụ của công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị toàn cầu.

Hiện thành phố có 23 trên 40 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với hơn 2.310 dự án còn hiệu lực. Quỹ đất sạch hiện có khoảng 600 ha và dự kiến tăng lên 1.155 ha vào cuối năm 2026, sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2030 và 2050, Ban Quản lý tập trung vào ba chuyển dịch chiến lược.

Thứ nhất: Từ hạ tầng sản xuất truyền thống sang hạ tầng hệ sinh thái, kết nối chặt chẽ giữa sản xuất với nghiên cứu, đào tạo, logistics, năng lượng và dịch vụ hỗ trợ.

Thứ hai: Từ thu hút dự án riêng lẻ sang phát triển cụm liên kết ngành, trong đó doanh nghiệp FDI đóng vai trò dẫn dắt và doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, hướng tới mục tiêu đạt trên 700 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vào năm 2030.

Thứ ba: Từ tăng trưởng theo quy mô sang cạnh tranh bằng chất lượng, năng suất và tính bền vững môi trường, chú trọng nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động.