Khi các tập đoàn điện tử, bán dẫn và công nghệ cao mở rộng sản xuất tại Việt Nam, nhu cầu phát triển nhà cung ứng trong nước gia tăng, đặt ra yêu cầu nâng chuẩn năng lực doanh nghiệp…

Ngày 10/10, Hội thảo “Go Global Bắc Ninh 2026 - Nâng cao năng lực - Kết nối chuỗi - Phát triển thị trường” diễn ra tại Bắc Ninh, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động của Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 với chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục thu hút các tập đoàn quốc tế trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao. Cùng với sự mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp FDI, nhu cầu hình thành mạng lưới nhà cung ứng trong nước ngày càng rõ nét.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho rằng bài toán hiện nay không chỉ là thu hút các tập đoàn lớn mà còn phải nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo bà, “Go Global” có thể bắt đầu ngay tại Việt Nam khi doanh nghiệp trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn quốc tế, nhưng để làm được điều này phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về chất lượng, công nghệ, năng suất, quản trị, nhân lực và tiêu chuẩn quốc tế.

TỪ NHU CẦU NỘI ĐỊA HÓA ĐẾN YÊU CẦU NÂNG NĂNG LỰC NHÀ CUNG ỨNG

Ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, cho biết địa phương xác định kết nối chuỗi cung ứng và thị trường toàn cầu là một trong những điều kiện để duy trì tăng trưởng cao, ổn định và bền vững.

Theo ông Thịnh, các doanh nghiệp đầu chuỗi như Foxconn đang có nhu cầu nội địa hóa chuỗi cung ứng tại địa phương. Đây là cơ hội để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp nhỏ và vừa của Bắc Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất.

Cùng với kết nối doanh nghiệp, Bắc Ninh đang đặt ra các giải pháp về đất đai, năng lượng, giao thông và logistics để đáp ứng yêu cầu của hoạt động sản xuất.

Địa phương cho biết đã có chủ trương bố trí đất tại các khu, cụm công nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Về năng lượng, Bắc Ninh đặt mục tiêu phát triển thêm 1.000 MW điện mặt trời mái nhà trong thời gian tới.

Lãnh đạo thành phố cho biết nhu cầu vốn cho lĩnh vực điện mặt trời mái nhà dự kiến khoảng 10.000 tỷ đồng và địa phương đang mong muốn kết nối ngân hàng, hiệp hội và chính quyền để xây dựng các chính sách tín dụng phù hợp, trong đó có cơ chế hỗ trợ lãi suất.

Về logistics, Bắc Ninh hiện có tuyến đường sắt liên vận quốc tế với hai chuyến tàu container mỗi ngày đi Trùng Khánh, cùng hệ thống đường thủy nội địa và cảng cạn Tân Cảng Quế Võ. Sân bay quốc tế Gia Bình dự kiến đưa vào sử dụng năm 2027 và vận hành chính thức năm 2028.

Theo ông Thịnh, 5 năm tới là giai đoạn quan trọng đối với Bắc Ninh. Địa phương mong muốn nhận được các khuyến nghị từ doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia về chính sách tín dụng, huy động vốn và phát triển các ngành trọng tâm để đẩy nhanh đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở lĩnh vực bán dẫn, bà Nguyễn Thị Bích Yến, Chủ tịch VSAP Lab, IEEE Fellow, cho rằng doanh nghiệp Việt Nam không nhất thiết phải trực tiếp thiết kế hay sản xuất chip mới có thể tham gia chuỗi giá trị.

Các cơ hội còn nằm ở cung ứng vật liệu, linh kiện phụ trợ, cơ khí chính xác, thiết bị, tự động hóa, dịch vụ kỹ thuật, đóng gói và kiểm thử.

Bà Yến dẫn số liệu của WSTS cho biết doanh thu thị trường bán dẫn toàn cầu năm 2025 đạt 795,6 tỷ USD, tăng 26,2% so với năm trước. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, phương tiện tự lái và các công nghệ mới đang tiếp tục mở rộng nhu cầu đối với ngành công nghiệp này.

Tuy nhiên, để được các tập đoàn toàn cầu lựa chọn, doanh nghiệp phải chứng minh khả năng duy trì chất lượng ổn định, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, giao hàng đúng hạn và bảo đảm chi phí cạnh tranh.

Theo bà Yến, doanh nghiệp cũng cần chuyển từ lợi thế lao động giá rẻ sang năng lực kỹ thuật, quản trị sản xuất và phát triển đội ngũ kỹ sư. Việc đáp ứng yêu cầu của khách hàng phải được duy trì ổn định qua nhiều lần sản xuất và giao hàng, thay vì chỉ dừng ở sản phẩm mẫu.

Tại Diễn đàn, Hội Bán dẫn TP.Bắc Ninh chính thức được thành lập. Việc thành lập Hội Bán dẫn tỉnh Bắc Ninh được kỳ vọng tạo thêm một kênh kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia, góp phần thúc đẩy hình thành hệ sinh thái bán dẫn đồng bộ, tăng cường liên kết và từng bước nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Chủ tịch VSAP Lab, IEEE Fellow đề xuất Bắc Ninh xây dựng bản đồ nhu cầu của doanh nghiệp FDI và năng lực nhà cung ứng trong nước, triển khai chương trình phát triển nhà cung ứng, tăng cường đo kiểm, đào tạo kỹ sư và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy trình đánh giá của khách hàng quốc tế.

Một lộ trình 5 năm giai đoạn 2027 - 2031 được đưa ra để thảo luận gồm đánh giá năng lực 30 doanh nghiệp, triển khai 10 dự án thí điểm và hướng tới 5 doanh nghiệp được khách hàng phê duyệt, có đơn hàng lặp lại. Đây là các chỉ tiêu đề xuất, chưa phải mục tiêu được phê duyệt.

CHẤT LƯỢNG, KỸ THUẬT VÀ GIAO HÀNG LÀ ĐIỀU KIỆN VÀO CHUỖI

Từ góc độ thương mại điện tử xuyên biên giới, ông Trịnh Khắc Toàn, Giám đốc phát triển khu vực miền Bắc của Amazon Global Selling Việt Nam, cho biết Amazon hiện có hơn 2 triệu nhà bán hàng trên toàn cầu. Hơn 60% lượng hàng hóa bán trên nền tảng đến từ nhóm nhà bán hàng này.

Theo số liệu ông Toàn dẫn, các nhà bán hàng trên Amazon đã tạo ra tổng doanh thu khoảng 2.500 tỷ USD trong 26 năm qua. Ông cho rằng quy mô này cho thấy thị trường toàn cầu không chỉ là một mô hình trên lý thuyết mà đã trở thành một kênh thương mại thực tế đối với doanh nghiệp.

Với góc nhìn quốc tế, ông Gernot Fattinger, Phó Chủ tịch Công nghệ của Skyworks, tập trung vào những yêu cầu mà các tập đoàn công nghệ toàn cầu đặt ra với nhà cung cấp.

Theo ông Gernot, bốn yêu cầu cốt lõi gồm chất lượng ổn định, năng lực làm chủ kỹ thuật, hệ thống quản trị bài bản và khả năng giao hàng đáng tin cậy. Đây là những yếu tố quyết định khả năng duy trì quan hệ cung ứng lâu dài, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.

Doanh nghiệp cần đi từng bước từ xây dựng nền tảng vận hành, chứng minh độ tin cậy, nâng cao năng lực kỹ thuật đến cung cấp sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong 5 năm tới, theo ông Gernot, chất lượng, tiến độ giao hàng và năng lực kỹ thuật là ba trọng tâm mà doanh nghiệp Việt Nam cần ưu tiên nếu muốn tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Từ các trao đổi tại hội thảo, bài toán “Go Global” đối với doanh nghiệp Bắc Ninh không chỉ nằm ở việc mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn quốc tế đang sản xuất tại Việt Nam cũng được đặt ra như một hướng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, với yêu cầu trước hết là nâng chuẩn năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng ổn định.