Chống thiên tai từ sớm, lấy con người làm trung tâm

Chiều 1/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia chủ trì Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống thiên tai năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các bộ, cơ quan Trung ương, 34 tỉnh, thành phố và các xã, phường, đặc khu trong cả nước.

RỦI RO THIÊN TAI NĂM 2026 VẪN Ở MỨC CAO

Theo báo cáo tại hội nghị, năm 2025, thiên tai ở nước ta diễn ra trên phạm vi rộng, dồn dập và khốc liệt, với nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Cả nước ghi nhận 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới; mưa lớn cực đoan gây lũ vượt lịch sử trên 21 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều đô thị, vùng trũng thấp; triều cường vượt lịch sử tại hạ lưu sông Tiền, sông Hậu.

Thiên tai đã gây thiệt hại lớn về người, tài sản và hạ tầng kinh tế - xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh kế của người dân. Tính đến ngày 31/12/2025, thiên tai làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương; tổng thiệt hại vật chất ước tính trên 104.733 tỷ đồng.

Cùng với đánh giá kết quả năm 2025, các đại biểu nhận định năm 2026, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp. Dự báo số lượng bão trên Biển Đông có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, song vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện bão mạnh, rất mạnh, siêu bão, khó dự báo. Nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn được dự báo đến sớm, kéo dài, nguy cơ gia tăng.

Hội nghị thống nhất yêu cầu chủ động phòng, chống thiên tai ngay từ đầu năm; tiếp tục triển khai đầy đủ các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ; rà soát, bổ sung kịp thời cơ chế, chính sách; kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự từ Trung ương đến cơ sở.

Nhiều ý kiến đề xuất xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026–2030; hoàn thiện pháp luật liên quan đến sụt lún, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn; lồng ghép phòng, chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội; thường xuyên cập nhật phương án, kịch bản ứng phó với các tình huống lớn, trên diện rộng.

CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA, CON NGƯỜI LÀ TRÊN HẾT

Kết luận hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh thiên tai đang diễn biến ngày càng cực đoan, phức tạp, vượt xa năng lực dự báo truyền thống. Trong bối cảnh đó, công tác phòng, chống thiên tai thời gian qua đã được triển khai đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, nâng cao dự báo, cảnh báo đến tổ chức ứng phó, khắc phục hậu quả kịp thời.

Thủ tướng nêu rõ yêu cầu chuyển nhanh trạng thái từ bị động chống đỡ sang chủ động phòng ngừa; xác định con người là trên hết, trước hết; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng theo phương châm “bốn tại chỗ”, “ba sẵn sàng”.

Thủ tướng ghi nhận, biểu dương nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương, toàn hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân cả nước trong công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; nhấn mạnh vai trò nòng cốt của quân đội, công an trong bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.

Chỉ rõ một số tồn tại về nhận thức, năng lực dự báo, hạ tầng và tổ chức ứng phó, Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: phòng, chống thiên tai phải lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể; gắn chặt với các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước và yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật; đầu tư hiện đại hóa hệ thống dự báo; xây dựng xã, phường, đặc khu là “pháo đài” phòng, chống thiên tai; đổi mới, nâng cao hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ”; huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kết hợp nguồn lực trong nước – quốc tế, công – tư, Trung ương – cơ sở.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, trình ban hành quy trình vận hành hồ chứa trên các lưu vực sông trước mùa mưa lũ năm 2026; đầu tư, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ chứa; xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026–2030.

Các bộ, ngành liên quan được giao nhiệm vụ cụ thể về ứng trực, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, an toàn hồ đập, cung ứng điện, hàng hóa thiết yếu; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; tăng cường giáo dục kỹ năng phòng, chống thiên tai trong trường học; nghiên cứu chính sách bảo hiểm rủi ro thiên tai.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai phù hợp từng cấp độ rủi ro; lồng ghép vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; coi đầu tư cho phòng, chống thiên tai là đầu tư cho phát triển bền vững.