Chưa khắc phục được triệt để tình trạng thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế, gây bức xúc dư luận

Tiếp tục phiên chất vấn về lĩnh vực y tế sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Y tế đã làm rõ về tình trạng thuốc kê đơn được bán tràn lan tại các nhà thuốc. 

Chiều qua (11/11), đại biểu Hồ Thị Minh, đoàn tỉnh Quảng Trị đã chỉ ra tình trạng vi phạm nghiêm trọng tại nhiều nhà thuốc. Theo quy định, dược sĩ phải có mặt tại nhà thuốc khi mở cửa hoạt động, thuốc kê đơn chỉ được bán khi có đơn của bác sĩ. Tuy nhiên, hiện nay, hầu hết các nhà thuốc không có dược sĩ, thuốc kê đơn không có đơn vẫn được bán một cách tràn lan.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Y tế làm rõ trách nhiệm quản lý của Bộ và đưa ra cam kết cụ thể để chấm dứt tình trạng này, đảm bảo việc thực hiện đúng quy định pháp luật về hoạt động dược.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Hồ Thị Minh, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định người chịu trách nhiệm về mặt chuyên môn dược của cơ sở kinh doanh nói chung, và của cơ sở bán lẻ nói riêng là người chịu trách nhiệm cao nhất trước pháp luật về mọi hoạt động chuyên môn của cơ sở.

Các văn bản quy phạm pháp luật về dược đã quy định chặt chẽ để đảm bảo người chịu trách nhiệm chuyên môn thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Các quy định hiện hành đã quy định nghiêm cấm các hành vi bán lẻ thuốc kê đơn mà không có đơn thuốc; người chịu trách nhiệm về chuyên môn không có mặt có thể bị xử phạt hành chính lên tới 5 triệu đồng.

Cũng theo quy định, Sở y tế các địa phương chịu trách nhiệm là cơ quan thực hiện việc tiếp nhận thẩm định, cấp, cấp lại, điều chỉnh thu hồi giấy phép đủ điều kiện kinh doanh dược, đối với cơ sở kinh doanh dược. 

Bộ trưởng cho biết thời gian qua, các cơ sở y tế đã tăng cường công tác giám sát đối với các cơ sở bán lẻ và hoạt động này ngày càng chặt chẽ hơn.

“Tôi cũng rất quan tâm đến nội dung này. Cách đây mấy ngày tôi cũng đeo khẩu trang ra hàng thuốc gần nhà mua thuốc thuộc phạm vi thuốc kê đơn là Seduxen. Nhưng chị bán hàng nói thuốc này phải có đơn thuốc thì mới bán được", Bộ trưởng nói và cho biết trong thực tiễn có người này người khác, nhưng cơ bản hình thức này đã được tăng cường, quản lý.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đã triển khai quy chế hệ thống kê đơn điện tử quốc gia. Đây là hệ thống quản lý thống nhất trên toàn quốc, giúp cho các cơ sở y tế, nhà thuốc kê đơn quản lý đơn thuốc, giám sát hoạt động bán thuốc theo quy trình minh bạch.

Hệ thống này yêu cầu tất cả các nhà thuốc phải cập nhật thông tin mỗi khi phát hành hoặc bán thuốc theo đơn, và liên kết chặt chẽ với các cơ sở y tế để kiểm tra, giám sát việc kê đơn thuốc này. “Nếu có những thông tin sai lệch, các cơ sở không tuân thủ sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về dược”, Bộ trưởng nói.

Hiện Bộ Y tế cũng đang tăng cường cùng với Bộ Công an trong quá trình triển khai Đề án 06 để tăng cường kết nối về hệ thống quản lý dược trên toàn quốc.

"Mình có quy định nhưng trong thực tiễn nơi này, nơi đó còn có vi phạm. Khi phát hiện sẽ xử lý nghiêm theo quy định", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đối với câu hỏi của đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, đoàn TP.HCM về tình hình "ba chân kiềng" của ngành Y tế gồm dự phòng, điều trị và cung ứng đều đang khó khăn, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Chính phủ đang tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật để củng cố lại ba trụ cột này.

Các văn bản pháp luật liên quan đến dự phòng, điều trị và cung ứng y tế đang được rà soát và bổ sung nhằm tạo hành lang pháp lý vững chắc cho ngành Y tế, đặc biệt sau đại dịch Covid-19. Bộ trưởng cũng cho biết Bộ sẽ xây dựng Luật Phòng bệnh mới, thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm hiện hành, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh.

Luật Khám bệnh, Chữa bệnh năm 2023 đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho lĩnh vực khám chữa bệnh. Bên cạnh đó, Luật Dược, Luật Đấu thầu và các chiến lược phát triển ngành Y tế đã góp phần hoàn thiện hệ thống pháp lý, đảm bảo cung ứng đầy đủ thuốc men và vật tư y tế. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế và các địa phương, năng lực của ngành Y tế đang được nâng cao.

Báo cáo, giải trình làm rõ một số vấn đề liên quan được nêu tại phiên chất vấn, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long cho rằng các nhóm vấn đề thuộc phạm vi chất vấn đều hết sức thiết thực, có ý nghĩa quan trọng cả trước mắt và lâu dài đối với sức khỏe, đời sống của nhân dân, cũng đang là vấn đề nổi lên trong thực tiễn quản lý, đang được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế, các cấp, các ngành và nhân dân đặc biệt quan tâm.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết trong thời gian qua, ngành Y tế đã có nhiều nỗ lực, đạt nhiều kết quả quan trọng trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, nhất là trong phòng, chống dịch bệnh.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít những hạn chế, bất cập, thậm chí còn một số vấn đề gây bức xúc trong dư luận như chưa khắc phục được triệt để tình trạng thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế, chậm xử lý một số dự án, vướng mắc, bất cập trong quản lý thực phẩm chức năng, phòng chống tác hại của thuốc lá…

Theo Phó Thủ tướng, xác định rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của ngành Y tế, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã đặc biệt quan tâm và quyết liệt chỉ đạo Bộ Y tế, các Bộ, cơ quan địa phương liên quan tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Bộ đã tham gia hoàn thiện thể chế, chính sách, xây dựng trình Quốc hội nhiều dự án Luật, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền, tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn, đôn đốc, kiểm tra công tác tổ chức thực hiện tại các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở. 

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các Đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu, lãnh đạo địa phương các cấp tiếp tục quan tâm, đóng góp ý kiến, hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế để tích cực xử lý, giải quyết các vấn đề đặt ra, để ngành y tế không đơn độc trong thực hiện sứ mệnh quan trọng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.