Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bỏ tử hình với 6 tội danh

Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bỏ tử hình với 6 tội danh, giữ mức hình phạt cao nhất là tù chung thân trên cơ sở chính sách nhân đạo, phân hóa trách nhiệm hình sự...

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi) với đa số đại biểu tán thành. Ảnh: Quochoi.vn.
Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi) với đa số đại biểu tán thành. Ảnh: Quochoi.vn.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 20/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

BỔ SUNG TỘI DANH VÀ HÀNH VI MỚI

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, với 463/472 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 92,79% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã chính thức thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 3 phần, 25 Chương, 417 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Theo đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ phương án bỏ tử hình đối với 06 tội danh theo dự thảo, giữ mức hình phạt cao nhất là tù chung thân, trên cơ sở chính sách nhân đạo, phân hóa trách nhiệm hình sự, tương quan mức hình phạt giữa các tội danh và xu hướng hội nhập quốc tế; đồng thời tiếp tục bảo đảm đấu tranh nghiêm khắc với tội phạm.

6 tội danh được bỏ hình phạt tử hình gồm mua bán trái phép chất ma túy, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, bạo loạn, chống loài người, tội phạm chiến tranh và khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân.

Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết trên cơ sở thay đổi cách tiếp cận về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.

Theo đó, xác định cá nhân là người trực tiếp thực hiện tội phạm; pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự khi hành vi của cá nhân được thực hiện với danh nghĩa của pháp nhân thương mại và đáp ứng các điều kiện khác. Cách tiếp cận này khắc phục bất cập của Bộ luật Hình sự hiện hành là đang coi pháp nhân thương mại như một chủ thể độc lập của tội phạm.

Bên cạnh đó, tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện các vấn đề về an sinh xã hội, tác động đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và người lao động...

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn.

Về vấn đề bổ sung các tội danh mới và các hành vi phạm tội mới, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết từ thực tiễn công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng, thực tiễn hiện nay đã nảy sinh nhiều hành vi mới nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt là các hành vi trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, các tội phạm về kinh tế và một số lĩnh vực khác.

Về các tội danh khác, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, rà soát, chỉnh lý các điều luật theo hướng điều chỉnh mức định lượng làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự và mức hình phạt của một số tội danh phù hợp với đặc điểm, tình hình tội phạm và tính chất quan trọng của khách thể mà tội phạm xâm hại.

Nghiên cứu, đánh giá toàn diện các hành vi khách quan trong các tội danh, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng, kinh doanh, thương mại, trật tự quản lý kinh tế, an toàn thực phẩm, an ninh thông tin mạng, giao thông hàng không... để bảo đảm không xử lý hình sự quá rộng, tránh bỏ lọt tội phạm, đồng thời tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý.

ÁP DỤNG HỒI TỐ ĐỐI VỚI CÁC QUY ĐỊNH CÓ LỢI

Cũng trong chiều 20/11, với 466/469 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi). 

Theo Nghị quyết, Bộ luật Hình sự năm 2026 sẽ được áp dụng đối với hành vi phạm tội thực hiện từ 0 giờ 00 phút ngày 01/3/2027. Riêng Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật Hình sự năm 2026 có hiệu lực thi hành sớm hơn, kể từ ngày 03/12/2026, đồng thời chấm dứt hiệu lực của Nghị quyết số 41/2017/QH14 của Quốc hội.

Nghị quyết quy định rõ việc áp dụng hồi tố đối với các quy định có lợi cho người phạm tội hoặc pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự.

Đặc biệt, Nghị quyết quy định áp dụng ngay một số chính sách khoan hồng kể từ ngày Bộ luật Hình sự năm 2026 được công bố.

Bên cạnh đó, kể từ ngày công bố Bộ luật mới, không xử lý về hình sự đối với người, pháp nhân thương mại thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định là tội phạm nhưng Bộ luật Hình sự năm 2026 không quy định là tội phạm hoặc thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự.

Song song với việc mở rộng áp dụng quy định có lợi, Nghị quyết thể hiện chặt chẽ nguyên tắc không hồi tố quy định bất lợi.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định lộ trình chuyển tiếp rõ ràng đối với các vụ việc xử lý theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 về đất đai, Nghị quyết số 37/2026/QH16 về kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, cũng như mốc thời gian áp dụng quy định về phòng cháy, chữa cháy đối với các công trình đưa vào sử dụng theo từng giai đoạn.

Chiều 20/11, Quốc hội đã biểu quyết, thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành 91,78%. Theo đó, dự thảo luật quy định hệ thống cơ quan điều tra gồm: cơ quan điều tra của Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Bộ Y tế làm rõ điều kiện hưởng phụ cấp ưu đãi nghề với viên chức y tế

Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể việc xác định mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với viên chức y tế. Theo đó, nhiều trường hợp như viên chức đi đào tạo, làm công tác dân số tại trạm y tế xã hay chăm sóc người khuyết tật tại cơ sở bảo trợ xã hội được làm rõ điều kiện để hưởng mức phụ cấp lên tới 70 - 80%...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy