Từ cổ tích Andersen đến kiến trúc Bắc Âu và văn hóa xe đạp, thủ đô Đan Mạch cho thấy đôi khi sức hút lớn nhất của một điểm đến ở cách nó gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của nhịp sống chậm rãi và cân bằng...

Copenhagen không phải một điểm đến rẻ. Chi phí khách sạn, ăn uống và hoạt động có thể khiến ngân sách tăng nhanh, nhất là khi lựa chọn nhà hàng cao cấp hoặc lưu trú ngay trung tâm. Nhưng thành phố cũng cho phép xây dựng một hành trình đa dạng mà không cần trả tiền cho mọi trải nghiệm. Đi bộ dọc bến cảng, khám phá khu phố, ngắm kiến trúc và tận hưởng không gian công cộng đều có thể trở thành phần đáng nhớ của chuyến đi.

Về thời điểm, mùa xuân và mùa hè thường thuận lợi cho việc đi bộ, đạp xe và tận hưởng không gian ngoài trời. Mùa thu đem lại ánh sáng dịu và những gam màu trầm của Bắc Âu. Mùa đông phù hợp hơn với bảo tàng, quán cà phê, nhà hàng và các trải nghiệm trong nhà, nhưng cần chuẩn bị cho thời tiết lạnh và thời lượng ánh sáng ban ngày ngắn hơn.

NGHỆ THUẬT SỐNG VÀ NỀN KINH TẾ CỦA MỘT THÀNH PHỐ

Ngày 23/8/1913, bức tượng “The Little Mermaid” (Nàng tiên cá) được khánh thành bên bờ cảng Langelinie của Copenhagen. Tác phẩm bằng đồng cao khoảng 1,25 mét, nặng khoảng 175 kg, do nhà điêu khắc Edvard Eriksen thực hiện theo đặt hàng của Carl Jacobsen, người thừa kế của gia đình sáng lập hãng bia Carlsberg.

Jacobsen đã xúc động trước một vở ballet dựa trên truyện cổ tích cùng tên của Hans Christian Andersen và quyết định biến cảm xúc ấy thành một tác phẩm nghệ thuật dành cho thành phố. Copenhagen có rất nhiều công trình lớn hơn, những cung điện lộng lẫy hơn và các bảo tàng chứa đựng những bộ sưu tập nghệ thuật quan trọng, nhưng không nhiều hình ảnh có thể giúp người ta nhận ra thành phố nhanh như cô gái nhỏ ngồi trên tảng đá sát mặt nước.

Nàng tiên cá là một ví dụ đặc biệt về cách một biểu tượng văn hóa có thể tạo ra giá trị kinh tế lâu dài. Bức tượng không phải một khu vui chơi, không cần bán vé vào cửa và cũng không đòi hỏi một hệ thống dịch vụ phức tạp để vận hành. Du khách có thể đi bộ đến Langelinie, ngắm tượng, chụp ảnh rồi tiếp tục hành trình.

Tuy nhiên, chính hình ảnh ấy góp phần khiến Copenhagen xuất hiện trong trí tưởng tượng của những người chưa từng đặt chân tới Đan Mạch. Thành phố nhờ vậy sở hữu một tài sản văn hóa có thể được nhận diện trên phạm vi quốc tế mà không cần giải thích quá nhiều. Đây là một bài học quan trọng về du lịch di sản: Giá trị ấy được tích lũy qua thời gian, qua cách cộng đồng sử dụng, bảo vệ và kể lại câu chuyện về nó.

Nếu “The Little Mermaid” là hình ảnh Copenhagen gửi ra thế giới, thì những con phố và chiếc xe đạp lại cho thấy thành phố ấy vận hành như thế nào trong đời sống thường nhật. Những tuyến đường dành cho xe đạp, các cây cầu kết nối hai bên mặt nước và hệ thống giao thông công cộng tạo điều kiện để người dân lẫn du khách di chuyển mà không nhất thiết phải phụ thuộc vào ô tô.

Ở đây, xe đạp không chỉ là đạo cụ cho những bức ảnh mang phong cách Bắc Âu mà chính là một phần của hạ tầng đô thị. Khi một phương tiện có chi phí sử dụng tương đối thấp, thuận tiện và được hỗ trợ bởi thiết kế đường phố, nó có thể trở thành lựa chọn hàng ngày thay vì một hành động mang tính biểu tượng về môi trường.

Hãy bắt đầu tại Nyhavn, bến cảng với những dãy nhà màu vàng, đỏ và xanh phản chiếu xuống mặt nước. Đây là một trong những địa điểm được chụp ảnh nhiều nhất Copenhagen. Từ đây, du khách có thể đi bộ đến khu vực cung điện Amalienborg, nơi ở chính thức của hoàng gia Đan Mạch, ghé thăm nhà thờ Frederik với mái vòm đồ sộ, rồi tiếp tục đến những khu phố có nhịp sống chậm rãi hơn.

Tivoli Gardens, công viên giải trí lịch sử nằm gần trung tâm, đem lại một sắc thái khác. Những khu vườn, ánh đèn, nhà hàng và các công trình mang phong cách cổ điển biến nơi đây thành một phần ký ức đô thị, nơi giải trí đại chúng được đặt trong một không gian có bản sắc.

NHỮNG VẺ ĐẸP KHÔNG CẦN PHÔ TRƯƠNG

Copenhagen cũng là địa chỉ đáng chú ý đối với những người quan tâm đến kiến trúc và thiết kế. Danish Architecture Center là cách các ý tưởng về đô thị, nhà ở và không gian công cộng được chuyển thành công trình cụ thể. Những bảo tàng nghệ thuật và thiết kế trong thành phố cũng mở ra một góc nhìn về mối quan hệ giữa thủ công, tỷ lệ, vật liệu và sự tiết chế.

Tư duy đó còn thể hiện trong cách Copenhagen tiếp cận những khu vực ven nước và các công trình công nghiệp cũ. Thay vì chỉ nhìn chúng như quỹ đất chờ phát triển, thành phố có những dự án chuyển đổi không gian để kết hợp kiến trúc, hoạt động cộng đồng và tiện ích công cộng. Với du khách, điều này khiến thành phố trở nên thú vị ngay cả khi không có vé vào cửa, bởi đường phố và không gian công cộng đã là một phần của hành trình.

Nếu kiến trúc giúp Copenhagen định hình thị giác, ẩm thực cho phép du khách hiểu thành phố bằng vị giác. Trong nhiều năm, Copenhagen trở thành một trong những địa chỉ được chú ý của phong trào New Nordic, với cách tiếp cận ẩm thực nhấn mạnh nguyên liệu theo mùa, sản vật địa phương, tính sáng tạo và mối liên hệ giữa món ăn với cảnh quan Bắc Âu.

Tuy nhiên, trải nghiệm ẩm thực ở đây không chỉ dành cho những nhà hàng cao cấp. Một đĩa smorrebrod, món bánh mì lúa mạch đen mở mặt với các loại nguyên liệu phủ phía trên, cũng có thể là cách tiếp cận văn hóa ẩm thực Đan Mạch. Những khu chợ thực phẩm như Torvehallerne đem đến lựa chọn từ nguyên liệu tươi, đồ ăn nhanh đến các quầy đặc sản.

Văn hóa cà phê, bánh ngọt và những nhà hàng nhỏ tại các khu dân cư cũng cho thấy bữa ăn có thể là một hình thức giao tiếp xã hội chứ không chỉ là tiêu dùng. Một buổi sáng ở chợ thực phẩm, một bữa trưa với món địa phương và buổi chiều ghé một quán cà phê nhỏ có thể tạo nên trải nghiệm đáng nhớ không kém một bữa tối Michelin.

Song song, chương trình CopenPay của tổ chức du lịch Wonderful Copenhagen khuyến khích du khách tham gia các hoạt động có lợi cho môi trường và cộng đồng để đổi lấy những phần thưởng hoặc trải nghiệm. Các hoạt động được giới thiệu bao gồm đạp xe, nhặt rác, lựa chọn cách di chuyển có trách nhiệm hơn hoặc tham gia những hoạt động liên quan đến thiên nhiên.

Thay vì chỉ yêu cầu du khách giảm tác động tiêu cực, chương trình tìm cách khiến hành vi có trách nhiệm trở thành một phần hấp dẫn của kỳ nghỉ. Dù vậy, không nên lãng mạn hóa Copenhagen như một thành phố đã giải quyết xong mọi vấn đề môi trường. Du lịch vẫn cần năng lượng, vận chuyển, phòng lưu trú và hàng hóa. Một chương trình khuyến khích đi xe đạp không thể tự nó xóa bỏ phát thải từ những chuyến bay quốc tế.

Chính Wonderful Copenhagen cũng thừa nhận những mặt trái của du lịch trong chiến lược 2024–2030 mang tên “Copenhagen, All Inclusive”. Tổ chức này đặt mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi xanh, tạo ra những cuộc gặp gỡ có giá trị lâu dài và gia tăng lợi ích kinh tế xã hội cho nhiều người hơn. Chiến lược hướng tới việc tính đến cả tác động tích cực lẫn tiêu cực của du lịch, thay vì chỉ đo thành công bằng số lượt khách hoặc doanh thu. Đó là một thay đổi đáng chú ý trong tư duy quản lý điểm đến.