Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cấp thiết, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) xác định chuyển đổi xanh là trụ cột chiến lược, gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường và cam kết giảm phát thải theo xu thế toàn cầu.
Thu hồi khí thải, tối ưu năng lượng
Giai đoạn 2020 – 2025 vừa qua, Vinachem đã triển khai đồng bộ các giải pháp xanh hóa sản xuất, tiết kiệm năng lượng, giảm khí nhà kính và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tạo dấu ấn rõ nét trong ngành hóa chất – phân bón Việt Nam.
Ngay từ 2020, Vinachem đã tích hợp mục tiêu môi trường vào chiến lược phát triển, lấy “xanh – sạch – tuần hoàn” làm định hướng trọng tâm. Tập đoàn ban hành hàng loạt quy định mới về bảo vệ môi trường, tổ chức kiểm kê khí thải, giám sát mức tiêu hao năng lượng và yêu cầu các đơn vị đảm bảo diện tích cây xanh tối thiểu 15% mặt bằng nhà máy. Các chương trình tuyên truyền, đào tạo về môi trường được thực hiện thường xuyên, nâng cao nhận thức toàn hệ thống về phát triển xanh.
Từ tư duy tuyến tính sang tư duy tuần hoàn, Vinachem yêu cầu các đơn vị chuyển mạnh sang công nghệ sạch, giảm chất thải đầu vào và tối ưu tái sử dụng chất thải đầu ra. Đây là nền tảng để tập đoàn tiến tới mục tiêu tham gia chuỗi giá trị toàn cầu theo tiêu chuẩn môi trường mới.
Giai đoạn 2020 – 2025 chứng kiến bước tiến mạnh mẽ của Vinachem trong giảm khí nhà kính. Các đơn vị thuộc diện kiểm kê đã thực hiện đầy đủ báo cáo phát thải và xây dựng lộ trình giảm ít nhất 5% lượng CO2 vào 2030 so với 2024.
Các nhà máy đạm – vốn là “điểm nóng” về phát thải – được đầu tư công nghệ thu hồi CO2 hiện đại. Tại Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình, khoảng một nửa lượng CO₂ phát sinh đã được thu hồi, tinh chế thành CO2 lỏng độ tinh khiết cao phục vụ thực phẩm – y tế; hệ thống đồng thời mang lại doanh thu hàng trăm tỷ đồng/năm.
Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc cũng thu hồi CO2 dư từ sản xuất ure, đồng thời lắp đặt thiết bị xử lý SO2, lọc bụi tĩnh điện để đảm bảo khí thải đạt chuẩn. Nhiều năm qua, các nhà máy không còn sự cố môi trường nghiêm trọng, chất lượng khí thải ổn định theo quy chuẩn quốc gia.
Tiết kiệm năng lượng là nhóm giải pháp mang lại hiệu quả nhanh và bền vững. Từ năm 2023, Vinachem đặt mục tiêu tiết giảm tối thiểu 2% điện năng mỗi năm tại các cơ sở sản xuất; đến 2025, 100% hệ thống chiếu sáng đã chuyển sang đèn LED. Nhiều đơn vị áp dụng ISO 50001, kiểm toán năng lượng định kỳ để tối ưu thiết bị và quy trình vận hành.
Năng lượng tái tạo được đẩy mạnh. Công ty CP Cao su Đà Nẵng (DRC) là đơn vị tiên phong lắp đặt điện mặt trời áp mái. Đầu 2024, Đạm Ninh Bình đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời 3,8 MW, góp phần giảm tiêu thụ điện lưới và lượng than đốt.
Một số đơn vị đã chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu sinh khối. Tại Supe Lâm Thao, lò sấy NPK chuyển từ FO sang trấu – mùn cưa, giúp giảm hơn 3.500 tấn FO/năm; công nghệ mới cũng giúp tiết kiệm khoảng 7.000 tấn than/năm, tương đương giảm hàng chục nghìn tấn CO2.
Biến phụ phẩm công nghiệp thành tài nguyên
Xử lý và tái chế chất thải được Vinachem đặc biệt chú trọng. Nhiều đơn vị tái sử dụng 100% nước thải sau xử lý; tro xỉ từ lò hơi được cung ứng cho sản xuất vật liệu xây dựng. Tập đoàn đang triển khai các giải pháp xử lý bã thạch cao từ sản xuất DAP (phosphogypsum) để biến nguồn thải lớn này thành nguyên liệu đầu vào cho xi măng, phụ gia xây dựng – một trong các nhiệm vụ quan trọng của chiến lược xanh.
Mỗi năm, ngành xi măng Việt Nam vẫn phải nhập khẩu hơn 3 triệu tấn thạch cao để phục vụ sản xuất. Trong khi đó, tại Công ty Cổ phần DAP - Vinachem (Hải Phòng), thạch cao phospho (PG) - phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất phân bón - nhiều năm chủ yếu được lưu giữ tại bãi chứa hoặc chuyển giao cho các đơn vị có nhu cầu xử lý.
Từ năm 2024, thực trạng này bắt đầu thay đổi khi DAP-Vinachem đầu tư dây chuyền xử lý PG ngay tại nhà máy, tạo ra nguyên liệu đáp ứng Tiêu chuẩn Việt Nam dùng làm phụ gia xi măng. Thay vì dừng lại sau quá trình sản xuất phân bón, phụ phẩm được đưa trở lại chuỗi giá trị công nghiệp, góp phần hình thành nguồn nguyên liệu trong nước cho ngành vật liệu xây dựng.
Dây chuyền xử lý được đưa vào vận hành từ năm 2024 với các công đoạn lọc rửa, trung hòa và làm sạch PG. Quá trình này giúp thu hồi lượng P₂O₅ và florua còn tồn dư, đồng thời kiểm soát các chỉ tiêu kỹ thuật của sản phẩm.
Sau xử lý, PG đáp ứng Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 11833:2017 về thạch cao dùng làm phụ gia xi măng. Từ DAP-Vinachem, nguyên liệu được chuyển đến Công ty Cổ phần Thạch cao Đình Vũ và Công ty Cổ phần Đầu tư Trường An Hải Phòng để tiếp tục chế biến thành thạch cao thành phẩm trước khi cung cấp cho các nhà máy xi măng. Hai đơn vị hiện có tổng công suất xử lý hơn 1,3 triệu tấn mỗi năm.
Việc liên kết giữa các doanh nghiệp đã hình thành chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh. DAP-Vinachem xử lý PG đạt tiêu chuẩn; các đơn vị chế biến tiếp tục hoàn thiện sản phẩm; còn các nhà máy xi măng có thêm nguồn nguyên liệu trong nước để thay thế một phần thạch cao nhập khẩu.
Nhờ được xử lý ngay từ đầu nguồn, PG không còn chỉ được lưu giữ tại bãi chứa mà trở thành nguyên liệu đầu vào cho một ngành sản xuất khác.
Vinachem đặt mục tiêu đến 2030 tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo 5 – 10%, giảm tối thiểu 5% lượng CO2 so với 2024, xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn tại các nhà máy lớn và hướng tới trung hòa carbon vào năm 2050. Đây là những cam kết thể hiện quyết tâm chuyển mình thành tập đoàn hóa chất xanh – hiện đại – công nghệ cao, đồng thời góp phần quan trọng vào mục tiêu phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam...
Việt Nam và các đối tác khu vực thống nhất tăng cường điều phối liên ngành, hoàn thiện khung chính sách và khơi thông dòng vốn đầu tư cho phục hồi rừng ngập mặn, hệ sinh thái ven biển...
Vượt qua hơn 1.100 hồ sơ từ 80 quốc gia/vùng lãnh thổ, đại diện Việt Nam cùng hai start-up quốc tế đã giành ngôi vị quán quân tại chung kết Net Zero Challenge 2026...
Với trọng tâm của Hội nghị COP31 tập trung vào các giải pháp thực thi hành động khí hậu, thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và kết quả thực tế, Việt Nam kỳ vọng những kinh nghiệm thực tiễn triển khai tại Việt Nam sẽ mang lại những giá trị hữu ích cho các quốc gia. Việt Nam tiếp tục tìm kiếm các đối tác tài chính, công nghệ phù hợp với các chiến lược ưu tiên trong giai đoạn phát triển mới.
Với lời kêu gọi tăng tốc chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch và huy động ít nhất 120 tỷ USD cho công tác thích ứng, bản dự thảo văn bản chính trị đầu tiên tại COP31 đang đặt ra những bài toán cân bằng lợi ích lớn cho gần 200 phái đoàn trước thềm phiên bế mạc ngày 20/11...
Những con hàu nặng 316 gram, dài 17 cm được vớt lên từ ao nước thải mặn ở rìa sa mạc Taklamakan cho thấy mô hình: biến “nước thải” của quá trình rửa mặn thành đầu vào cho chuỗi nuôi hải sản tuần hoàn, nơi nước được tái sử dụng trên 95% và đất nhiễm mặn dần được cải tạo tại vùng Alar (Tân Cương) từng bị coi là đất khô cằn nhất Trung Quốc...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Với trọng tâm của Hội nghị COP31 tập trung vào các giải pháp thực thi hành động khí hậu, thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và kết quả thực tế, Việt Nam kỳ vọng những kinh nghiệm thực tiễn triển khai tại Việt Nam sẽ mang lại những giá trị hữu ích cho các quốc gia. Việt Nam tiếp tục tìm kiếm các đối tác tài chính, công nghệ phù hợp với các chiến lược ưu tiên trong giai đoạn phát triển mới.