Đề án tái cấu trúc nền kinh tế đang ở đâu?

Sáng 27/10, Quốc hội đã bước vào ngày đầu tiên thảo luận về tình hình kinh tế, xã hội năm 2009 và kế hoạch năm 2010.

Trước đó, thảo luận tại tổ về nội dung này, nhiều đại biểu đã đề nghị cần bắt tay tái cấu trúc nền kinh tế ngay trong năm 2010.

Trước khi diễn ra kỳ họp thứ sáu, ngày 8/10/2009, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phân công Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chuẩn bị trình Quốc hội đề án tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng cạnh tranh trong giai đoạn hậu suy giảm kinh tế, ngay tại kỳ họp này.

Được giới thiệu tại cổng thông tin điện tử Chính phủ là "sẽ tập trung đánh giá tác động của khủng hoảng và dự báo những biến đổi của kinh tế toàn cầu, mối quan hệ giữa nhà nước với thị trường để qua đó xác định mô hình phát triển và các nội dung tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam", đề án nhận được sự quan tâm đặc biệt của đại biểu Quốc hội.

Tuy nhiên, giờ giải lao của phiên thảo luận sáng nay, trao đổi với VnEconnomy, đại biểu Mai Ánh Tuyết (An Giang) đã tỏ ra hết sức sốt ruột, khi “đến giờ này cũng vẫn chưa nhận được đề án tái cấu trúc nền kinh tế”. Cũng theo đại biểu Tuyết, chính sách kích cầu trong thời gian tới cần tập trung cho mục tiêu tái cấu trúc nền kinh tế.

Thưa bà, tại phiên thảo luận sáng nay vẫn có những ý kiến khác nhau về chính sách kích thích kinh tế của Chính phủ thời gian qua. Vậy quan điểm cá nhân bà thế nào?

Qua nghiên cứu báo cáo của Chính phủ về kích cầu, kết hợp với giám sát thực tế, tôi nhận thấy gói kích cầu chưa đạt được thành công như mong muốn.

Ở mức độ nào đó thì chính sách kích cầu đã giải quyết được khó khăn trong một giai giai đoạn, nhưng sự trả giá trong điều hành cũng hơi đắt. Vì đã phải chi rất nhiều tiền song hiệu quả giữa đồng vốn và tăng các chỉ tiêu vĩ mô chưa tương xứng, bội chi quá lớn. Chúng ta sẽ phải gánh chịu giải quyết bội chi ngân sách ở nhiều năm tiếp theo, nhưng nền kinh tế được vực dậy không tương xứng.

Bên cạnh đó, qua giám sát ở địa phương, tôi thấy đối tượng cần thì còn ít được hỗ trợ. Ở đồng bằng sông Cửu Long, theo dòng luân chuyển lưu thông hàng hóa lúa và cá, người bị ảnh hưởng nhất là nông dân trong dây chuyền sản xuất đó. Thế nhưng số liệu báo cáo thì số được hỗ trợ lãi suất kể cả hộ cá thể và nông dân chỉ chiếm 11%, còn sửa chữa, thương mại, dịch vụ thì hơn 30%. Qua con số này có thể thấy sự bất cập của chính sách.

Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế, xã hội từ kỳ họp thứ 5, bà đã đưa ra con số “có đến hơn 80% dư nợ tín dụng hỗ trợ lãi suất thực chất đã đảo nợ”. Nhận định này được chứng minh qua thực tế từ đó đến nay thế nào, thưa bà?

Tại kỳ họp trước thì đó là số liệu qua cuộc điều tra của một tổ chức đã cung cấp cho tôi. Sau này tôi theo dõi vẫn thấy nhiều doanh nghiệp đi vay vốn hỗ trợ để gửi lấy lãi cao. Đó là do doanh nghiệp nào cũng có thể tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ lãi suất.

Vì vậy tôi cho rằng hạn chế lớn nhất của chính sách kích cầu chính là sự dàn trải, cơ chế chính sách rộng nhưng đối tượng thì chưa trúng. Bên cạnh đó thủ tục thì quá bất hợp lý nên những đối tượng thực sự khó khăn rất khó tiếp cận.

Về phương hướng năm 2010, báo cáo của Chính phủ còn quá chung chung, chưa đủ cơ sở để đại biểu xem có thể quyết định có gói kích cầu thứ hai không.

Nếu có thì theo bà nên sử dụng gói này như thế nào?

Theo tôi cần phải hướng vào các đối tượng để tái cấu trúc nền kinh tế. Lẽ ra đề án đó cần được gửi sớm để đại biểu có đủ cơ sở, xem xét, góp ý cho kế hoạch năm 2010. Nhất là chiều mai đã thảo luận về ngân sách.