Đề xuất bỏ ngạch công chức, cần có chức danh thay thế tương xứng

Dự án Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) do Bộ Nội vụ soạn thảo. Theo tờ trình, dự án luật sửa đổi gồm 8 chương, 54 điều, trong đó sửa đổi các quy định liên quan đến cán bộ, công chức khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã).

SỬA ĐỔI KHÁI NIỆM VỊ TRÍ VIỆC LÀM

Đặc biệt, dự thảo sửa đổi khái niệm vị trí việc làm (là chức vụ, chức danh, công việc của một cán bộ, công chức gắn với chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu của cơ quan, tổ chức, đơn vị), trong đó, bỏ nội dung “gắn với cơ cấu và ngạch công chức”, và “để xác định biên chế” để khắc phục sự trùng lặp giữa quản lý theo vị trí việc làm và quản lý theo ngạch công chức; không làm cơ sở để các đơn vị tăng thêm biên chế.

Đồng thời, bổ sung Điều 19 (phân loại, nội dung vị trí việc làm), Điều 20 (căn cứ xác định vị trí việc làm), Điều 30 (hệ thống vị trí việc làm), Điều 31 (bố trí công chức khi thay đổi vị trí việc làm) và các nội dung tuyển dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng công chức và các nội dung liên quan đến quản lý công chức theo vị trí việc làm.

Cụ thể, dự thảo quy định “hệ thống vị trí việc làm của công chức được xếp theo thứ bậc căn cứ vào tiêu chuẩn chức vụ, chức danh, bản mô tả công việc và cơ cấu tổ chức của cơ quan, tổ chức, đơn vị, phù hợp với tổ chức của các cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp Trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp xã”.

Như vậy, trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ dự kiến bỏ ngạch công chức tại Luật Cán bộ công chứng hiện hành gồm ngạch công chức và bổ nhiệm vào ngạch công chức; chuyển ngạch công chức; nâng ngạch công chức…

Theo cơ quan soạn thảo, việc đổi mới quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm sẽ có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đổi mới tư duy quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, thay cho ngạch, bậc.

Bộ Nội vụ cũng cho rằng, hiện nay, thực hiện Luật Cán bộ công chức hiện hành, 100% các bộ, ngành, địa phương đã xây dựng và phê duyệt Đề án vị trí việc làm, tuy nhiên còn gắn với cơ cấu ngạch công chức và bảng lương hiện hành.

Vì vậy, trong thời gian chưa thiết kế bảng lương mới theo vị trí việc làm, việc thực hiện từng bước chuyển đổi sang cơ chế quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm vẫn áp dụng các ngạch lương hiện hành, nên không tạo ra sự xáo trộn lớn.

Căn cứ Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi), các bộ, ngành, địa phương sẽ hoàn thiện lại Đề án vị trí việc làm cho phù hợp để chuyển dần sang cơ chế quản lý mới theo lộ trình.

CẦN XEM XÉT THẬN TRỌNG

Góp ý dự thảo luật tại buổi họp thẩm định mới đây, ông Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh Chính phủ cần thống nhất quản lý vị trí việc làm trong toàn hệ thống, trong khi việc quản lý biên chế có thể phân cấp cho các cơ quan, tổ chức phù hợp với thực tiễn.

Dự thảo Luật hiện tại đã bỏ chương quy định về các điều kiện bảo đảm thi hành công vụ. Việc này cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi những điều kiện như lương, trụ sở làm việc, cơ sở vật chất… là yếu tố thiết yếu, tạo nền tảng cho việc thực hiện công vụ hiệu quả. Do đó, Luật cần có quy định cụ thể để bảo đảm điều kiện thực thi công vụ.

Ngoài ra, cần phân biệt rõ giữa quản lý cán bộ và quản lý công chức. Việc xây dựng vị trí việc làm chỉ phù hợp với đối tượng là công chức – những người làm việc theo ngạch, theo vị trí chuyên môn.

Đối với cán bộ, nhất là những vị trí do bầu cử quyết định (như đại biểu Quốc hội, HĐND, Ủy viên Trung ương…), việc bố trí công tác dựa trên tín nhiệm, năng lực và sự phân công tổ chức. Do đó, không nên áp dụng khái niệm vị trí việc làm cho cán bộ, mà cần tuân theo Luật Bầu cử, Điều lệ Đảng và các quy định liên quan.

Về đề xuất bỏ ngạch công chức, ông Trần Anh Tuấn cho rằng điều này cần được xem xét một cách thận trọng. Nếu bỏ ngạch thì cần phải có chức danh thay thế tương xứng bởi lẽ, ngạch không chỉ phản ánh thứ bậc trong hệ thống hành chính mà còn là căn cứ thể hiện trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của công chức…

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Anh đề nghị đơn vị soạn thảo cần hoàn thiện khung pháp lý về vị trí việc làm, bao gồm mô tả công việc, tiêu chuẩn năng lực, và cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm, đánh giá dựa trên vị trí việc làm. Đây là yêu cầu cấp thiết để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, có năng lực và trách nhiệm.

Các văn bản pháp luật hiện hành cần được rà soát, sửa đổi, bổ sung để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Đảng về công tác cán bộ, công chức…