Đây là trọng tâm của hội nghị Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam, do Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức ngày 18/11.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, ứng dụng AI mới chỉ là bước khởi đầu. Ông Nguyễn Tiến Huy, Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững, Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI tạo sinh, đang thay đổi nhanh chóng phương thức sản xuất, kinh doanh, quản trị và tổ chức việc làm.
AI mở ra cơ hội nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới về kỹ năng, quản trị và bảo đảm quyền lợi người lao động.
Vì vậy, vấn đề không chỉ là doanh nghiệp có ứng dụng AI hay không, mà là ứng dụng thế nào để tạo giá trị thực chất, nâng cao chất lượng việc làm và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, con đường khả thi thường là sử dụng AI tích hợp trong phần mềm và nền tảng sẵn có, thay vì tự phát triển công nghệ. Vì vậy, cần hỗ trợ họ chọn giải pháp phù hợp, chi phí hợp lý và tổ chức lại quy trình để khai thác hiệu quả.
Theo ông Huy, cũng cần nhìn nhận rằng ứng dụng AI không tự động làm tăng năng suất. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp xác định đúng bài toán, thiết kế lại quy trình, chuẩn hóa dữ liệu, điều chỉnh quản trị và chuẩn bị con người. Đây là thách thức lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn còn hạn chế về vốn, nhân lực công nghệ và khả năng tiếp cận giải pháp phù hợp.
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Huy cho rằng cần tập trung vào ba định hướng. Một là, gắn ứng dụng AI với năng suất thực chất và chất lượng việc làm. Doanh nghiệp cần xác định rõ AI giải quyết vấn đề gì, tạo ra giá trị nào; đồng thời đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động, kết hợp kiến thức ngành nghề với kỹ năng số, AI, tư duy phân tích và giải quyết vấn đề.
Hai là, bảo đảm người lao động tham gia vào quá trình chuyển đổi và được chia sẻ lợi ích. Doanh nghiệp cần trao đổi, tham vấn về những thay đổi đối với công việc, có kế hoạch đào tạo và bố trí phù hợp. Năng suất tăng lên cần đi cùng điều kiện làm việc tốt hơn, cơ hội phát triển nghề nghiệp và phân chia lợi ích công bằng.
Ba là, thúc đẩy AI có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm. Doanh nghiệp cần bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, an toàn thông tin, tính minh bạch và kiểm soát nguy cơ thiên lệch. Với các quyết định liên quan đến tuyển dụng, đánh giá, phân công, giám sát hay chấm dứt việc làm, cần có giám sát của con người và cơ chế giải trình phù hợp. AI có thể hỗ trợ quyết định, nhưng không thể thay thế trách nhiệm của con người đối với phẩm giá và quyền lợi người lao động.
“Thước đo thành công của chuyển đổi số và AI không chỉ là số doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hay tốc độ tăng năng suất. Quan trọng hơn là doanh nghiệp có phát triển bền vững hơn, người lao động có kỹ năng, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển tốt hơn, và lợi ích công nghệ có được phân bổ công bằng hay không”, ông Nguyễn Tiến Huy khẳng định.
Thông tin tại hội thảo cũng cho thấy tác động của AI đối với việc làm vẫn đang tiếp tục định hình. Theo ước tính của ILO, năm 2024, khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam, tương đương 20,8% tổng số việc làm, có khả năng chịu tác động của AI tạo sinh. Tuy nhiên, việc một công việc có khả năng chịu tác động của AI không đồng nghĩa với việc công việc đó sẽ bị mất đi hoặc doanh nghiệp đã và đang ứng dụng AI.
“AI không đơn thuần là câu chuyện chuyển đổi công nghệ hay nâng cao năng suất. Thành công của quá trình này còn phải được nhìn nhận qua những cơ hội việc làm tốt hơn và điều kiện làm việc được cải thiện mà nó mang lại”, bà Sinwon Park, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam, nhấn mạnh.
ILO cho rằng việc áp dụng AI cần lấy con người làm trung tâm. Những thành quả về năng suất phải đi đôi với việc tạo ra các công việc tốt hơn, tôn trọng các quyền tại nơi làm việc, đồng thời mang đến cơ hội để người lao động học hỏi và thích nghi.
Điều này cũng có nghĩa là chính sách về AI không thể chỉ tập trung thuần túy vào khía cạnh công nghệ. Khi môi trường làm việc thay đổi, các vấn đề như luật lao động, chính sách việc làm, an toàn và vệ sinh lao động, an sinh xã hội cùng các tiêu chuẩn lao động quốc tế vẫn giữ vai trò quan trọng. Cần đảm bảo các hệ thống này vận hành hiệu quả trong kỷ nguyên AI, đồng thời xác định những khoảng trống mới cần được quan tâm giải quyết.
“Muốn vậy, cần đầu tư phát triển kỹ năng cho người lao động song song với đầu tư công nghệ, củng cố các thể chế thị trường lao động và thúc đẩy đối thoại thực chất giữa chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động”, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam, chia sẻ.
Từ góc độ đại diện người lao động, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cho rằng để ứng dụng AI vào thực tiễn, thúc đẩy năng suất lao động, việc làm thỏa đáng là bài toán cần sự tham gia của nhiều chủ thể. Khoa học công nghệ và AI đang tạo tiền đề để hiện thực hóa những mục tiêu này.
Song theo ông Hiểu, khi ứng dụng AI vào sản xuất, đời sống, mỗi chủ thể sẽ có những cách tiếp cận khác nhau tùy thuộc vào bối cảnh, quy mô, ngành nghề và phương thức quản trị.
Đặc biệt, khi Việt Nam đang có lực lượng lao động đang làm việc ở các doanh nghiệp thâm dụng lao động tương đối lớn; số lao động có kỹ năng, tay nghề chưa cao, rất dễ chịu tổn thương bởi tác động của AI. Họ cũng là nhóm gặp khó khi ứng dụng AI nếu không được trang bị cả về kiến thức, nhận thức, kỹ năng.
Do vậy, cần tìm giải pháp để AI tiếp cận được số đông người lao động, tiến tới làm chủ AI. “AI có tiềm năng nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy việc làm thỏa đáng và cải thiện đời sống người lao động. Tuy nhiên, cần đặc biệt quan tâm trang bị kiến thức và kỹ năng cho các nhóm lao động dễ bị tổn thương, để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi công nghệ”, ông Ngọ Duy Hiểu nhấn mạnh.




Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kết luận số 123-KL/TW về tình hình, kết quả thực hiện Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị; tiến độ hoàn thiện cơ sở dữ liệu vị trí việc làm và phương án biên chế giai đoạn 2027-2031...
Với mô hình “1+10" - một đoàn viên, mười công dân số, Đoàn xã Bắc Hà ưu tiên người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời hỗ trợ các hộ kinh doanh, làm du lịch ứng dụng công nghệ để quảng bá sản phẩm, phát triển kinh tế, qua đó đảm bảo chuyển đổi số thực chất, không ai bị bỏ lại phía sau...
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, TS. Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, nhấn mạnh Việt Nam cần đặc biệt lưu ý đến các rủi ro từ nắng nóng, mưa lớn cực đoan, bão mạnh, hạn hán, nước biển dâng và ngập lụt tại các vùng thấp ven biển. Mức độ tác động sẽ khác nhau tùy theo đặc điểm từng địa phương, ngành và lĩnh vực, đồng thời phụ thuộc vào kịch bản phát thải khí nhà kính cũng như năng lực thích ứng.
Trước áp lực già hóa dân số nhanh với dự báo khoảng 18 triệu người từ 60 tuổi trở lên vào năm 2030, và trung bình mỗi người cao tuổi mang tới 3 bệnh nền, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về chăm sóc y tế dài hạn. Ngành y tế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ nâng mức hưởng bảo hiểm y tế, khám sàng lọc miễn phí định kỳ đến mở rộng mạng lưới lão khoa và xã hội hóa dịch vụ chăm sóc...
Sở Nội vụ Hà Nội đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động trên địa bàn hoàn thành báo cáo tình hình sử dụng lao động năm 2026 trước ngày 5/12. Hình thức nộp trực tuyến qua Cổng thông tin việc làm thành phố là hình thức chính…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống y tế, hợp tác với Thụy Điển đang mở ra dư địa phát triển mới, từ công nghệ y tế, y tế số đến nghiên cứu và phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà còn là cách chuyển hóa tri thức và kinh nghiệm quốc tế thành năng lực đổi mới sáng tạo, cơ hội đầu tư và giá trị kinh tế bền vững.