Định giá rẻ nhất trong 5 năm với hầu hết các cổ phiếu và nhóm ngành, nhưng định giá rẻ chưa đủ, khi tăng trưởng lợi nhuận có thể đang bắt đầu suy yếu và dòng tiền cần cân nhắc nhiều yếu tố khác.

Thị trường chứng khoán đã chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, cùng với đó nền kinh tế 03 quý đầu năm 2026 vẫn đang tăng trưởng tích cực, tạo đà cho giai đoạn phát triển mới.

Tuy nhiên, lãi suất trên toàn cầu đang ở mức cao, Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cũng đã thực hiện tăng lãi suất trở lại, lần đầu sau 3 năm, trong khi ở trong nước lãi suất cũng không còn thấp, khiến cho các nhà đầu tư vẫn đang trở nên khá thận trọng.

Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính mới đây, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phân tích và Chiến lược thị trường, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng, nhà đầu tư nước ngoài vẫn chưa chủ động giải ngân mạnh sau sự kiện nâng hạng.

Chúng ta vẫn thấy tình trạng bán ròng của các nhà đầu tư nước ngoài, dù đà bán ròng đã giảm khá nhiều trong những ngày qua. Giải thích cho hiện tượng này, theo bà Trang, có 2 lý do. Thứ nhất là tỷ trọng thị trường Việt Nam trong chỉ số FTSE EM không lớn. Vì vậy, các quỹ ETF – là nhóm nhà đầu tư chưa có áp lực phải mua toàn bộ tỷ trọng ngay lập tức để tuân thủ tỷ trọng của chỉ số.

Thứ hai là bối cảnh FED nâng lãi suất thêm 0,25% trong cuộc họp tháng 9 vừa qua, dẫn tới môi trường lãi suất cao đối với USD và các ngoại tệ mạnh khác, tiếp tục gây bất lợi cho dòng tiền vào các thị trường mới nổi.

Tuy nhiên, xét về bức tranh tổng quát, sau sự kiện nâng hạng, chúng ta vẫn đang đứng trước những cơ hội rất lớn. Vì theo thời gian, trong vòng 1 năm tới, khi tỷ trọng thị trường Việt Nam gia tăng trong rổ chỉ số, việc giải ngân là tất yếu. Và điểm rơi phù hợp có lẽ vào khoảng cuối quý 1 đầu quý 2/2027, khi tỷ lệ giải ngân của thị trường Việt Nam sẽ phải đạt khoảng 65% tỷ trọng quy định.

Bên cạnh đó, các quỹ chủ động sẽ quan tâm tới thị trường Việt Nam khi hội tụ được các yếu tố phù hợp với triết lý đầu tư của họ, ví dụ như ổn định vĩ mô, tỷ giá, định giá hấp dẫn, lượng hàng hóa phong phú, và các nút thắt về hạ tầng, luân chuyển vốn đầu tư tiếp tục được cải thiện.

Về lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết, môi trường lãi suất 3 quý đầu năm 2026 đã cao đáng kể so với năm 2025 (+ 1,3% về bình quân lãi suất huy động và + 1,1% bình quân lãi suất cho vay). Bối cảnh lãi suất cao tác động kém tích cực tới lợi nhuận của hầu hết các nhóm ngành.

Đơn cử như ngành ngân hàng, thường chiếm khoảng hơn 30% vốn hóa toàn thị trường, và khoảng 50% lợi nhuận toàn thị trường, có kết quả kinh doanh quý 3/2026 kém tích cực hơn so với quý 2/2026, mặc dù vẫn ghi nhận sự tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính vẫn là chi phí huy động tăng nhanh và tăng mạnh hơn lãi suất cho vay ra trong bối cảnh thiếu hụt nguồn vốn trung – dài hạn và nhu cầu tăng trưởng tín dụng trong tương lai vẫn khá lớn.

Tiếp theo là ngành bất động sản, ngành này là một ẩn số, vì một số đại diện sẽ chi phối toàn bộ xu hướng lợi nhuận của ngành. Vì vậy, biến động từ các nhóm này sẽ ảnh hưởng mạnh tới kết quả lợi nhuận của ngành bất động sản. Nhưng theo quan sát, việc thị trường bất động sản khá trầm lắng trong thời gian qua, do ảnh hưởng của lãi suất cao, triển vọng lợi nhuận của nhóm này không tích cực, nếu không có các giao dịch bán sỉ.

Thứ ba là nhóm chứng khoán, nhóm chứng khoán cũng được dự báo sẽ có 1 quý kinh doanh không mấy tích cực. Mặc dù quy mô cho vay margin tiếp tục tăng lên, nhưng mức tăng chậm lại so với năm 2025. Bên cạnh đó, nền lãi suất cao khiến biên lãi suất margin bị thu hẹp lại. Lợi nhuận từ thu phí giao dịch bị ảnh hưởng mạnh do thanh khoản thị trường sụt giảm nghiêm trọng trong quý 3/2026. Diễn biến đi ngang trong biên độ hẹp của VN-Index cũng khiến cơ hội kiếm lợi nhuận từ hoạt động tự doanh của các công ty chứng khoán bị ảnh hưởng.

Cuối cùng là nhóm bán lẻ, đây là nhóm thường có kết quả khá tích cực và duy trì được mức tăng trưởng ổn định trong nhiều năm, kể từ sau giai đoạn Covid. Tuy nhiên, quý 3 năm nay, sẽ có sự phân hóa giữa các doanh nghiệp do các vấn đề pháp lý.

Đối với thị trường, bà Trang nhận định từ giờ tới cuối năm 2026, thị trường sẽ đi ngang trong biên độ hẹp từ 1.700-1.900, với nền định giá thấp khi so với trung bình 5 năm gần đây, thanh khoản suy giảm và nhà đầu tư nước ngoài chưa mạnh mẽ giải ngân.

Định giá rẻ nhất trong 5 năm với hầu hết các cổ phiếu và nhóm ngành, nhưng định giá rẻ chưa đủ, khi tăng trưởng lợi nhuận có thể đang bắt đầu suy yếu và dòng tiền cần cân nhắc nhiều yếu tố khác. Trong đó, chính lãi suất cao cũng là một yếu tố tác động lớn tới định giá doanh nghiệp.

Ngành ngân hàng đang có tiềm năng trung dài hạn vì đã ở mức định giá hấp dẫn, khả năng duy trì lợi nhuận ổn định và thuộc nhóm vốn hóa lớn, hưởng lợi khi nâng hạng. Kỳ vọng tăng trưởng tín dụng trong những năm tới vẫn ở quanh mức 15%. Vì vậy, tăng trưởng lợi nhuận của hệ thống vẫn có thể duy trì từ 10-15% trong vài năm tới.

Tiếp theo là ngành dầu khí do nền giá dầu cao, đẩy mạnh đầu tư để đảm bảo an ninh lương thực, hưởng lợi từ những thay đổi chính sách dẫn tới thủ tục phê duyệt dự án và đầu tư thuận lợi hơn, tỷ lệ tài chính đẹp, tiền mặt nhiều.

Bên cạnh đó, nhóm bảo hiểm vì lãi suất cao sẽ hỗ trợ tăng trưởng hiệu suất đầu tư vốn đóng góp chính trong hoạt động kinh doanh của các công ty bảo hiểm, đặc biệt là bảo hiểm nhân thọ. Cuối cùng, nhóm sản xuất điện, nhóm cảng biển vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực do tăng trưởng về sản lượng điện đang rất tích cực theo đà tăng của GDP và xuất nhập khẩu.