Cải cách môi trường kinh doanh chưa tạo được cảm hứng và niềm tin của doanh nghiệp nhỏ và vừa về sự đồng hành của chính quyền với họ, doanh nhân Phan Hải trao đổi với VnEconomy ngân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10.
Giám đốc Công ty TNHH sản xuất - thương mại BQ cũng lo các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam khó đủ sức thắng trên sân nhà khi các thương hiệu nước ngoài đang đổ bộ vào Việt Nam.
Thưa ông, khi nói về kết quả khá cao của kinh tế năm nay, người phát ngôn của Chính phủ, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đã nhấn mạnh, nếu không có cơ chế thúc đẩy mạnh kinh tế tư nhân thì chắc không có kết quả ấn tượng đó. Vậy ông có cảm nhận thế nào về sự thúc đẩy này?
Cảm nhận của tôi thì môi trường kinh doanh chưa có gì chuyển biến đáng kể, có chăng mới chỉ trên giấy tờ. Đặc biệt là chưa có sự minh bạch trong đánh giá thực trạng về tình hình và sự phát triển của kinh tế tư nhân hiện nay. Một khi đã xác định coi trọng kinh tế tư nhân thì phải có sự quan tâm đặc biệt, nhưng tôi chưa thấy điều đó.
Trong khối kinh tế tư nhân thì xương sống là doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng hiện tại thì chỉ có các tập đoàn lớn phát triển, điều đó cho thấy sức đề kháng của nền kinh tế đang thế nào. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có luật nhưng khối này gần như vẫn thiếu thông tin và chưa tiếp cận được chính sách hỗ trợ nào.
Thế còn về môi trường kinh doanh nói chung, sự cải thiện nào theo ông là rõ rệt nhất?
Rõ nhất là cải cách về đăng ký kinh doanh thì đang được khơi thông nhưng chỉ cái đó thôi thì chưa tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Lợi thế của doanh nghiệp phải đến từ lợi thế cạnh tranh của Quốc gia, cải cách thể chế phải tạo được lợi thế cho kinh tế tư nhân mà như tôi đã nói xương sống của khối này chính là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Và những doanh nghiệp này vẫn đang chờ đợi một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.
Trong bối cảnh các thương hiệu nước ngoài ồ ạt đổ bộ vào Việt Nam, các thương hiệu trong nước chưa đủ mạnh thì tôi lo rằng nếu chỉ đồng hành trên giấy như hiện nay doanh nghiệp trong nước sẽ không đủ sức mạnh và niềm tin để thắng trên sân nhà.
Cũng có ý kiến doanh nhân cho rằng sự xáo trộn bộ máy của Đà Nẵng dẫn đến tâm lý làm việc cầm chừng của cán bộ công chức sẽ ảnh hưởng nhất định đến hoạt động của doanh nghiệp. Hoạt động tại Đà Nẵng đã lâu, từng giữ vị trí Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ của thành phố này nhiệm kỳ trước, ông cảm nhận thế nào về môi trường kinh doanh hiện tại của Đà Nẵng?
Cộng đồng doanh nghiệp Đà Nẵng đang đồng hành và chia sẻ với thành phố. Đà Nẵng đã có nền tảng cải cách tốt, sự xáo trộn vừa qua, rồi những thông tin về thanh tra kiểm tra khiến cho công chức có tâm lý bất an chứ không phải họ muốn làm khó doanh nghiệp.
Tâm lý đó tất nhiên có chút ảnh hưởng đến công việc, lãnh đạo thành phố phải khơi thông tâm lý này để giữ thành quả cải cách mà theo tôi là rất tốt của Đà Nẵng.
Thực tiễn áp dụng cho thấy việc xác định hệ số điều chỉnh giá đất tại các địa phương còn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể, nhất là ở những khu vực giáp ranh. Nếu xác định mức giá quá cao, chi phí tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tăng; nếu xác định mức giá quá thấp, người có đất bị thu hồi có thể chịu thiệt thòi...
Nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế công khai danh mục Nhà nước độc quyền thương mại, kiểm soát giá - chất lượng hàng hóa, đồng thời rà soát kỹ việc bãi bỏ các quy định hợp đồng để tránh tạo khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp...
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; Thay vì cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, cần nghiên cứu trường hợp ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của cư dân…
Hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng phải được đo bằng thiệt hại được giải quyết thực chất, không phải bằng số thủ tục hay số đầu mối đã được phân cấp…
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã kỷ niệm 50 năm thành lập và vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đánh một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của UEH, góp phần kiến tạo đội ngũ tri thức, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước…
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu không quy định rõ, việc mở rộng quyền sở hữu công trình có thể dẫn đến cách hiểu rằng người mua đồng thời được nhận quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sàn, trong khi Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã đặt ra giới hạn rất rõ về vấn đề này.