Theo công bố từ hệ thống nghiên cứu độc lập quốc tế - Global Market Insights, quy mô thị trường du lịch y tế toàn cầu sẽ ước đạt 84,5 tỷ USD trong năm 2026 và có thể lên gần 175 tỷ USD vào năm 2035, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân 8,4% mỗi năm…

Bên cạnh nhu cầu điều trị, tỷ lệ người bệnh trên khắp thế giới mong muốn được hưởng các dịch vụ đi kèm về hỗ trợ trước và sau can thiệp: từ tầm soát, phục hồi chức năng đến lưu trú và chăm sóc sức khỏe… ngày càng gia tăng. Chính vì vậy, dư địa tăng trưởng trong lĩnh vực điều trị kết hợp với nghỉ dưỡng, kéo dài thời gian lưu trú đang trở thành “mỏ vàng” lớn của ngành y tế và dịch vụ du lịch toàn cầu.

Theo thống kê của Bệnh viện Bạch Mai, trong giai đoạn từ ngày 1/1/2024 đến 10/10/2026, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám và điều trị. Trong đó, có 2.721 lượt khám ngoại trú, 65 lượt điều trị ban ngày hoặc ngoại trú chuyên sâu và 1.078 lượt điều trị nội trú.

Người bệnh đến từ hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, du khách có Trung Quốc (804 lượt), Lào (659 lượt), Đông Timor (264 lượt), Hàn Quốc (156 lượt), Philippines (127 lượt), Thái Lan (120 lượt)…  Ngoài khu vực châu Á, bệnh viện còn tiếp nhận người bệnh đến từ nhiều quốc gia tại châu Âu, châu Mỹ và châu Phi. Trong đó, Đức ghi nhận 268 lượt, Mỹ (107 lượt), Nga (79 lượt), Pháp (62 lượt), Nigeria (51 lượt), Nam Phi (50 lượt) và Australia (49 lượt)…

Để tạo thuận lợi cho người bệnh quốc tế, Bệnh viện Bạch Mai huy động nhân viên y tế có khả năng ngoại ngữ hỗ trợ tiếp nhận, trao đổi thông tin, dịch thuật hồ sơ và tư vấn điều trị. Ứng dụng Bạch Mai Care được giới thiệu với các tính năng hỗ trợ bốn ngôn ngữ gồm tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Nhật, góp phần tạo thuận lợi cho việc đăng ký khám và tiếp cận thông tin sức khỏe.

Còn tại Đà Nẵng, ngành y tế thống nhất lựa chọn 5 gói dịch vụ du lịch y tế đợt 1 của 3 bệnh viện công lập, phù hợp định hướng phát triển du lịch y tế của thành phố. Theo đó, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng triển khai thực hiện 3 gói, gồm: khảo sát chức năng sinh sản người phụ nữ trước thụ tinh trong ống nghiệm, khảo sát chức năng sinh sản người nam trước thụ tinh trong ống nghiệm, tầm soát và điều trị thụ tinh trong ống nghiệm – ICSI.

Cùng với đó, Bệnh viện Răng - Hàm - Mặt Đà Nẵng thực hiện gói nhổ răng khôn lệch, ngầm. Bệnh viện Y học cổ truyền Đà Nẵng thực hiện gói chăm sóc sức khỏe gồm 3 combo: hỏa trị liệu, xông hơi thuốc và ngâm thuốc y học cổ truyền toàn thân; xoa bóp bấm huyệt, chườm thuốc, hỏa trị liệu và giác hơi; xoa bóp bấm huyệt, chườm thuốc, xông hơi thuốc và oxy cao áp…

Tại tọa đàm “Khơi thông ‘mỏ vàng’ du lịch y tế” mới đây, TS. điều dưỡng Huỳnh Thị Phượng, nguyên Điều dưỡng trưởng Sở Y tế TP.HCM, cho rằng không chỉ nha khoa và thẩm mỹ, nhiều lĩnh vực chuyên sâu như tim mạch, hỗ trợ sinh sản (IVF), phục hồi chức năng, y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại, cũng có tiềm năng trở thành sản phẩm du lịch y tế ở TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung.

“Nhóm dịch vụ hỗ trợ sinh sản có lợi thế khi chất lượng chuyên môn của Việt Nam phát triển nhanh, trong khi chi phí được cho là cạnh tranh so với một số thị trường trong khu vực. Các dịch vụ phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi cũng phù hợp với mô hình kết hợp điều trị và nghỉ dưỡng dài ngày”, Tiến sĩ Huỳnh Thị Phượng đánh giá.

Theo bà Vương Đình Nguyên Hằng, Phó Trưởng Phòng Quản lý cơ sở lưu trú, Sở Du lịch TP.HCM, điểm nghẽn hiện nay để du lịch y tế thật sự trở thành “mỏ vàng” chính là sản phẩm và dịch vụ còn rời rạc, chưa tạo thành một hành trình hoàn chỉnh. “Nguồn nhân lực vừa có chuyên môn vừa đáp ứng ngoại ngữ còn hạn chế; công tác truyền thông, quảng bá và một số vấn đề liên quan bảo hiểm vẫn cần tiếp tục tháo gỡ”, bà Vương Đình Nguyên Hằng chia sẻ.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Thị Hiền, Đại học Y Dược TP.HCM, cho rằng việc kết nối y tế với lưu trú, phục hồi và nghỉ dưỡng có thể triển khai khác nhau tùy từng địa phương. Hà Nội và TP.HCM có lợi thế về hệ thống bệnh viện và y tế chuyên sâu. Đà Nẵng, Nha Trang, Quảng Ninh có thể gắn dịch vụ y tế với thế mạnh biển và nghỉ dưỡng.

Trong khi các địa phương có suối khoáng, khí hậu đặc thù hoặc thế mạnh y học cổ truyền có thể phát triển các sản phẩm thiên về phục hồi và chăm sóc sức khỏe. Vì vậy, du lịch y tế không nhất thiết hình thành theo một mô hình duy nhất, mà có thể phát triển thành nhiều loại hình dựa trên lợi thế riêng của từng điểm đến.

Mới đây, Bộ Y tế vừa có Công văn số 7869/BYT-KCB gửi các bộ, ngành lấy ý kiến đối với dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026 - 2030”. Theo dự thảo, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu hình thành chuỗi dịch vụ du lịch y tế chuyên nghiệp, an toàn, chất lượng cao; phát triển các sản phẩm, điểm đến có khả năng cạnh tranh trong khu vực, từng bước xây dựng thương hiệu du lịch y tế Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý của đề án là phấn đấu có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có tối thiểu 5 bệnh viện công lập. Dự thảo đề xuất ưu tiên lựa chọn 8 địa phương để phát triển các điểm đến du lịch y tế trọng điểm, gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa và An Giang (đặc khu Phú Quốc)

Các sản phẩm được định hướng phát triển gồm khám sức khỏe, tầm soát và phát hiện sớm bệnh; dịch vụ nha khoa, hỗ trợ sinh sản, khám chữa bệnh chuyên sâu; y học cổ truyền, phục hồi chức năng, chăm sóc nâng cao sức khỏe, nghỉ dưỡng và chăm sóc người cao tuổi.

Đề án cũng hướng tới xây dựng quy trình phục vụ người bệnh quốc tế xuyên suốt, từ tư vấn, đặt lịch, tiếp nhận, điều trị đến thanh toán và theo dõi sau điều trị. Thông tin về chất lượng, chi phí dịch vụ cần được công khai, minh bạch và cung cấp bằng nhiều ngôn ngữ, tạo thuận lợi cho người bệnh nước ngoài tiếp cận dịch vụ.

Để hoàn thiện hệ sinh thái du lịch y tế, Đề án cũng đề xuất 5 nhóm giải pháp chính như: Hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế điều phối về du lịch y tế; rà soát pháp lý, nghiên cứu cơ chế ưu đãi thị thực, lưu trú cho bệnh nhân quốc tế và người đi cùng; hướng dẫn giá dịch vụ, thanh toán bảo hiểm quốc tế và chính sách thu hút đầu tư xã hội hóa…