Cuộc đua vào ghế người đứng đầu ECB đã chính thức bắt đầu, sau khi bà Lagarde vào hôm 29/10 tuyên bố sẽ rời cương vị này vào tháng 2/2027...

Các quốc gia thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu euro (eurozone) có thời hạn đến hết ngày thứ Sáu (6/11) để đề cử ứng viên kế nhiệm bà Christine Lagarde ở vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Một người phát ngôn của Eurogroup - nhóm các bộ trưởng tài chính eurozone - nói với trang Euronews rằng sau khi có danh sách đề cử, nhóm sẽ xem xét các ứng cử viên trong cuộc họp ngày 9/11.

Như vậy, cuộc đua vào ghế người đứng đầu ECB đã chính thức bắt đầu, sau khi bà Lagarde vào hôm 29/10 tuyên bố sẽ rời cương vị này vào tháng 2/2027, sớm hơn gần 9 tháng so với thời điểm mà nhiệm kỳ 8 năm của bà chính thức kết thúc vào tháng 10/2027.

Theo người phát ngôn của Eurogroup, sau khi bà Lagarde gửi thư cho Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa vào hôm 29/10 để thông báo về việc bà từ chức, "Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã khởi động quy trình bổ nhiệm người kế nhiệm Chủ tịch ECB".

Người phát ngôn giải thích thêm: "Các thành viên hội đồng điều hành ECB được bổ nhiệm bởi Hội đồng châu Âu, dựa trên khuyến nghị của Hội đồng EU về ứng viên được chọn", trong đó Hội đồng EU bao gồm các nhà lãnh đạo EU và các bộ trưởng quốc gia trong khối.

Chỉ những quốc gia sử dụng đồng euro mới có quyền bỏ phiếu cho khuyến nghị này, và đó là lý do tại sao các đề cử bổ nhiệm được thảo luận trước tại Eurogroup.

Người phát ngôn cho biết thêm Chủ tịch Eurogroup, hiện là Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Kyriakos Pierrakakis, "đã kêu gọi các quốc gia thành viên gửi đề cử muộn nhất trong ngày thứ Sáu tuần này”, đồng thời khẳng định "Eurogroup sẽ xem xét các đề cử này tại cuộc họp ngày 9/11".

Một ứng viên cần nhận được sự ủng hộ từ ít nhất 16 trong số 21 quốc gia thuộc khu vực đồng euro, đại diện cho ít nhất 65% dân số của khối. Sau khi Nghị viện châu Âu và hội đồng điều hành ECB đưa ra ý kiến, các nhà lãnh đạo EU sẽ là những người đưa ra quyết định cuối cùng.

Trong cuộc trao đổi với các phóng viên tại Frankfurt vào hôm 29/10, bà Lagarde cho biết việc rời khỏi cương vị Chủ tịch ECB sẽ giúp bà có sự tự do để lên tiếng về các vấn đề nằm ngoài phạm vi chính sách tiền tệ. "Tôi không nghĩ mình có thể tiếp tục giữ thái độ trung lập. Tôi quan tâm đến sự thật, và tôi nhận thấy sự thật thường xuyên bị tổn hại hoặc bị phủ nhận bởi những thông tin sai lệch”, bà chia sẻ.

Tuy nhiên, bà Lagarde - một người Pháp - từ chối tiết lộ liệu bà có ủng hộ ứng cử viên nào trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp vào tháng 4/2027 hay không.

Như Euronews đã đưa tin vào tháng 2 năm nay, các đồn đoán trong suốt cả năm qua cho rằng thời điểm bà Lagarde rời nhiệm sở có liên quan đến các cuộc bầu cử tại Pháp. Nếu bà rời đi sớm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz sẽ có quyền tác động đến việc chọn người kế nhiệm, trong bối cảnh phe cực hữu đang chiếm ưu thế trong các cuộc thăm dò trước thềm cuộc bầu cử ở Pháp vào tháng 4/2027.

Bà Lagarde cam kết sẽ duy trì "sự vận hành hoàn toàn liên tục" tại ECB cho tới khi bà rời nhiệm sở, đồng thời mô tả định chế này là một tổ chức "vững chắc, mạnh mẽ như hòn đá tảng”.

Hai cái tên đang dẫn đầu cuộc đua vào vị trí Chủ tịch đều đã nhận được sự ủng hộ công khai từ chính phủ nước họ trong tháng 9 vừa qua, vài tuần trước khi bà Lagarde đưa ra thông báo của mình.

Một trong hai ứng cử viên là ông Pablo Hernandez de Cos, Tổng giám đốc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) - tổ chức thường được gọi là "ngân hàng của các ngân hàng trung ương" - đồng thời từng đảm nhiệm vị trí Thống đốc Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha giai đoạn 2018-2024.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Hernandez de Cos trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Bloomberg vào ngày 23/9, đánh dấu lần đầu tiên Tây Ban Nha đề cử nhân sự cho vị trí chủ tịch ECB. Một điều khá đặc biệt là lãnh đạo phe đối lập tại Tây Ban Nha, ông Alberto Nunez Feijoo, cũng lên tiếng ủng hộ ông Hernandez de Cos vào tháng 10, ngay trước thềm cuộc bầu cử sớm diễn ra trong tháng 11.

Ứng viên sáng giá còn lại là ông Klaas Knot, người đã lãnh đạo Ngân hàng Trung ương Hà Lan trong 14 năm cho đến năm 2025. Một ngày sau khi ông Sanchez đưa ra tuyên bố ủng hộ ông Hernandez de Cos, Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten chia sẻ với Bloomberg rằng ông Knot là lựa chọn "hoàn toàn phù hợp" đối với nhiều quốc gia.

Thị trường cá cược cũng cho thấy đây là cuộc đua giữa hai ứng viên chính.

Tại thời điểm ngày 3/11, các nhà giao dịch trên nền tảng Kalshi đánh giá ông Hernandez de Cos có 34% cơ hội giành được vị trí này, trong khi con số dành cho ông Knot là 31%. Trên nền tảng Polymarket, khoảng cách giữa hai ứng cử viên này lớn hơn, lần lượt là 41% và 30%.

Cũng trên hai nền tảng cá cược này, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp Francois Villeroy de Galhau - người đã rời nhiệm sở vào tháng 2 - đứng ở vị trí thứ ba với xác suất trúng cử ghế Chủ tịch ECB là 5% và 13%.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) Joachim Nagel cũng từng được nhắc đến trong cuộc đua này, mặc dù chưa từng có người Đức nào đảm nhiệm vị trí lãnh đạo ECB.

Vị trí chủ tịch ECB chỉ là một phần trong các cuộc đàm phán về thay đổi nhân sự cấp cao ở ECB trong thời gian tới.

Bà Isabel Schnabel, người Đức, hiện phụ trách các hoạt động thị trường tại ECB, sẽ chuyển sang làm việc tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) từ ngày 3/1. Cùng với đó, nhiệm kỳ của chuyên gia kinh tế trưởng người Ireland, ông Philip Lane, sẽ kết thúc vào cuối tháng 5 năm tới. Với việc một nửa trong số 6 vị trí trong hội đồng điều hành ECB sẽ thay đổi nhân sự trong vòng 5 tháng tới, các nước thành viên eurozone dự kiến sẽ đàm phán về 3 vị trí này như một gói thỏa thuận tổng thể.

Lần này, Paris nhiều khả năng sẽ hướng mục tiêu đến vị trí kinh tế trưởng của ECB thay vì muốn nắm vị trí chủ tịch lần thứ ba, trong khi Madrid mong muốn giành lại một ghế trong ban điều hành sau khi để mất vị trí phó chủ tịch trong năm nay.