Hướng tới hình thành khu công nghiệp thế hệ mới

Tại diễn đàn "Thúc đẩy phát triển khu công nghiệp: Giải pháp toàn diện và đầu tư bền vững" do Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam (thành viên Hiệp hội Bất động sản Việt Nam) tổ chức ngày 29/5/2025, các đại biểu đều nhận định rằng  phát triển khu công nghiệp xanh là vô cùng quan trọng đối với việc thu hút đầu tư cũng như phát triển kinh tế của Việt Nam.

Thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, nước ta đang từng bước chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng bền vững hơn. Trong xu thế đó, chính sách phát triển các khu công nghiệp sinh thái, chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn đang nhận được nhiều sự quan tâm từ các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước.

BA XU HƯỚNG ĐỊNH HÌNH CHO SỰ PHÁT TRIỂN KHU CÔNG NGHIỆP

Theo ông Bạch Ngọc Tùng, Công ty cổ phần công nghệ Xây dựng ACUD Việt Nam, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu cấp thiết đặt ra cho phát triển bền vững, các khu công nghiệp truyền thống đang trải qua một quá trình chuyển đổi, nhằm hình thành nên khu công nghiệp thế hệ mới.

"Có thể nhận diện ba xu hướng chủ đạo đang định hình tương lai phát triển này là: Chuyển đổi số, ứng dụng các công nghệ như IoT, AI, Big Data để tối ưu hóa vận hành, quản lý tài nguyên và nâng cao hiệu quả; phát triển bền vững và xanh hóa, tập trung vào hiệu quả sử dụng tài nguyên, kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu tác động môi trường, với mô hình khu công nghiệp sinh thái là điển hình; tích hợp đa chức năng, phát triển các mô hình khu công nghiệp liên kết chặt chẽ với đô thị và dịch vụ (Khu công nghiệp - Đô thị - Dịch vụ), hướng tới các thành phố công nghiệp thông minh, thay vì chỉ là các khu vực sản xuất tập trung biệt lập”, ông Tùng phân tích.

Cũng nói về xu hướng này, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Vietnam, cho rằng thay vì mô hình truyền thống, các khu công nghiệp thế hệ mới đang tích hợp 3 lớp dịch vụ, gồm hạ tầng thông minh (Internet vạn vật - IoT, 5G); hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ; tiện ích đa chức năng như trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), khu nhà ở công nhân...

Các đại biểu cũng nhận định rằng Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các khu công nghiệp thông minh, dựa trên 3 nhóm lợi thế then chốt: Vị trí địa lý chiến lược, động lực chính sách mạnh mẽ và nền tảng hạ tầng – nhân lực đang được cải thiện rõ rệt. 

Trong đó, về chính sách, với hạ tầng công nghiệp xanh, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 có 30% khu công nghiệp đạt chứng chỉ LEED/xanh, mở ra cơ hội phát triển các dự án sử dụng vật liệu tái chế, hệ thống năng lượng mặt trời áp mái và xử lý nước thải tuần hoàn.

Đầu năm 2025, Chính phủ đã phê duyệt 14 dự án khu công nghiệp mới trên cả nước. Các dự án này được triển khai tại Cần Thơ, Hải Phòng, Thái Nguyên, Bình Phước, Bắc Giang, Hải Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, với tổng diện tích hơn 4.000 ha, tổng vốn đầu tư lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Một số khu công nghiệp được định hướng phát triển theo mô hình hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và chú trọng yếu tố bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển công nghiệp xanh.

Việc phê duyệt các dự án khu công nghiệp mới không chỉ giúp mở rộng quỹ đất công nghiệp, mà còn tạo điều kiện thu hút dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước. Đồng thời, các dự án này sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm và cải thiện kết cấu hạ tầng.

Ngoài ra, với vị trí chiến lược, chi phí vận hành cạnh tranh và chính sách thu hút đầu tư, Việt Nam đang trở thành "điểm nóng" mới trong cuộc đua trung tâm dữ liệu Đông Nam Á...

CƠ HỘI ĐỂ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP ĐÁP ỨNG TỐT HƠN NHU CẦU CỦA NHÀ ĐẦU TƯ

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam, cho biết các khu công nghiệp thông minh tại Việt Nam đang thu hút đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường và tích hợp công nghệ số như: Sản xuất điện tử - bán dẫn - linh kiện chính xác; công nghệ xe điện và pin năng lượng; năng lượng tái tạo và công nghệ tuần hoàn... mở ra cơ hội để các khu công nghiệp Việt Nam đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các nhà đầu tư quốc tế và sự tham gia sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, để thực hiện hóa tiềm năng này, theo ông Tiến, cần có sự đồng lòng và quyết liệt từ tất cả các bên liên quan. Lấy tinh thần “không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm” của Thủ tướng Phạm Minh Chính làm kim chỉ nam.

“Chúng ta cần tập trung vào việc tái cấu trúc quy hoạch, nâng cấp hạ tầng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các mô hình khu công nghiệp thông minh, xanh, tuần hoàn. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để Việt Nam không chỉ thu hút dòng vốn FDI chất lượng mà còn khẳng định vị thế trong cuộc đua Công nghiệp 4.0”, ông Tiến nhận định.

Trong khi đó, nhiều ý kiến khác cho rằng để phát triển được những khu công nghiệp sinh thái, Việt Nam vẫn cần phải tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn", đặc biệt là vướng mắc về giải phóng mặt bằng...