Sở Nội vụ, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị sửa đổi, bổ sung quy định về tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, theo hướng bảm bảo mức tiền lương làm căn cứ đóng tối thiểu bằng 70% tổng tiền lương và các khoản phụ cấp khác có tính chất tiền lương của người lao động...

Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh cho người lao động.

Nội dung đề xuất là quy định người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Đảm bảo mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối thiểu bằng 70% tổng tiền lương và các khoản phụ cấp khác có tính chất tiền lương của người lao động.

Đơn vị đưa ra đề xuất lý giải, việc bổ sung quy định nêu trên nhằm bảo đảm phù hợp với chủ trương tại Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội. Trong đó, đã xác định mục tiêu mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, tiến tới bảo hiểm xã hội toàn dân, bảo đảm mọi người lao động có thu nhập từ quan hệ lao động đều thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Việc quy định người lao động có phát sinh thu nhập phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, và xác định mức đóng tối thiểu trên cơ sở 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất tiền lương, sẽ góp phần hạn chế tình trạng thỏa thuận tiền lương tham gia bảo hiểm xã hội ở mức thấp hơn thu nhập thực tế, dẫn đến thất thu Quỹ bảo hiểm xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động khi hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh và Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố cũng đề nghị quy định rõ mức tối đa các khoản được trừ theo quy định của Bộ luật Lao động (tiền thưởng, các khoản phúc lợi: xăng xe, nhà ở, tiền ăn…), và yêu cầu các khoản này phải đảm bảo đúng bản chất, chứ không chỉ dựa vào tên gọi để xác định.

Cùng nội dung này, Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Quảng Ninh đề cập, theo quy định hiện hành, trong tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội có bao gồm “các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương”.

Tuy nhiên, khái niệm “ổn định” hiện chưa được lượng hóa cụ thể, dễ dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau trong tổ chức thực hiện, nhất là đối với các khoản thu nhập có biến động theo tháng nhưng được chi trả thường xuyên.

Vì vậy, đơn vị này đề nghị nghiên cứu có quy định tiêu chí xác định cụ thể đối với các khoản thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Đồng thời, nghiên cứu cơ chế xác định mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc phù hợp với tổng thu nhập thực tế của người lao động. Qua đó, hạn chế tình trạng doanh nghiệp tránh, né các khoản thu nhập để giảm mức đóng bảo hiểm xã hội.

Giải trình ý kiến góp ý của các đơn vị, Bộ Nội vụ cho biết tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội được quy định cụ thể tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và được hướng dẫn cụ thể tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP.

Theo Bộ Nội vụ, thực tế trong quá trình nghiên cứu xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cơ quan soạn thảo cũng đã đề cập đến việc xác định đóng bảo hiểm xã hội trên tổng thu nhập.

Tuy nhiên, xét thấy nếu triển khai sẽ gặp nhiều vướng mắc do thu nhập của người lao động thay đổi liên tục, trong khi doanh nghiệp thường đăng ký, khai báo đóng bảo hiểm xã hội thực hiện kể từ khi ký hợp đồng lao động hoặc đầu tháng (trong khi chưa xác định được thu nhập).

Mặt khác, quy định này cũng làm gia tăng lớn chi phí đối với doanh nghiệp cũng như người lao động.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các cơ quan thì nội dung này đã không đưa vào quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với đối tượng khác ngoài đối tượng quy định, mà có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Vì vậy, trong trường hợp bổ sung thêm đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tại thời điểm thích hợp, thì các nội dung liên quan về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội sẽ được quy định cụ thể sau.