Nền kinh tế Trung Quốc tăng tốc trong quý 3 vừa qua, nhờ xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ của khu vực xuất khẩu với lực hỗ trợ từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), yếu tố bù đắp cho tình trạng ảm đạm của tiêu dùng và đầu tư nội địa...

Số liệu do Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố ngày 19/10 cho thấy tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý 3 tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước, vượt mức dự báo trung bình 4,4% từ các chuyên gia phân tích được hãng tin Bloomberg khảo sát. Kết quả này cũng tốt hơn mức tăng trưởng 4,3% của quý 2 - một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tính trong 9 tháng đầu năm, nền kinh tế Trung Quốc đạt mức tăng 4,6%, nhờ kết quả khả quan hơn trong quý 1. Mục tiêu tăng trưởng chính thức của Trung Quốc cho cả năm nay là từ 4,5-5%.

Ông Lynn Song, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc tại ngân hàng ING, nhận định kết quả tăng trưởng quý 3 “nhiều khả năng sẽ giúp mục tiêu tăng trưởng cả năm vẫn trong tầm tay”.

Ông Mao Shengyong, Phó tổng cục trưởng NBS, lưu ý rằng dù tốc độ tăng trưởng quý 3 của Trung Quốc thuộc nhóm thấp nhất trong nhiều thập kỷ qua của nước này nếu không tính giai đoạn đại dịch Covid-19, đây vẫn là một trong những mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong số các nền kinh tế lớn trên thế giới hiện nay.

Ông Mao nhấn mạnh Trung Quốc đạt được kết quả tăng trưởng này bất chấp một môi trường quốc tế “phức tạp và liên tục thay đổi” cùng tình trạng “nhu cầu nội địa chưa đủ mạnh”. “Nền tảng cho sự ổn định và cải thiện hiệu quả kinh tế vẫn cần được củng cố thêm”, ông nói thêm.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang đứng trước một nền kinh tế phát triển không đồng đều: trong khi cơn sốt AI cùng các dự án đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất thúc đẩy xuất khẩu tăng mạnh, tình trạng suy thoái kéo dài của ngành bất động sản lại làm suy yếu nhu cầu trong nước.

Xét theo giá trị bằng USD, xuất khẩu tháng 9 của Trung Quốc tăng 36% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, thặng dư thương mại tăng nhanh, với xu hướng vượt mức kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD của năm ngoái, đã gây ra những căng thẳng giữa Trung Quốc với các đối tác thương mại lớn, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU).

Trong tháng này, Brussels và Bắc Kinh đã đạt được thỏa thuận thiết lập hạn ngạch đối với xe hybrid nhập khẩu từ Trung Quốc vào khối, qua đó tránh được một cuộc xung đột thương mại toàn diện. Dù vậy, EU dự kiến sẽ áp dụng thêm các biện pháp phòng vệ khác nhằm bảo vệ ngành sản xuất và việc làm trong nước trước sự cạnh tranh từ các đối thủ Trung Quốc với chi phí thấp.

Sản xuất công nghiệp của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng trong tháng 9, đạt mức tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước, khớp với các dự báo và cao hơn mức tăng 5,2% của tháng 8.

Cũng theo báo cáo của NBS, doanh thu bán lẻ - một chỉ báo về tiêu dùng - của Trung Quốc tăng 1,1% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này khả quan hơn mức tăng 0,4% của tháng 8 và vượt dự báo 0,5% từ các chuyên gia phân tích.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc cam kết sẽ thực hiện nhiều biện pháp hơn nữa để kích cầu nội địa, trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản, vốn đã chìm trong khủng hoảng suốt 5 năm qua, đang làm giảm niềm tin của các hộ gia đình.

Ông Song nhận định doanh thu bán lẻ tháng 9 của Trung Quốc tăng mạnh hơn dự báo một phần nhờ vào sự gia tăng doanh số của các "thiết bị liên lạc" như điện thoại, nhóm sản phẩm hiện đang được Chính phủ trợ giá.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản của Trung Quốc vẫn ảm đạm. Giá nhà mới tại 70 thành phố, không bao gồm nhà ở được nhà nước trợ giá, đã giảm 0,14% trong tháng 9 so với tháng trước đó. Theo NBS, mức giảm này đã cải thiện nhẹ so với mức giảm 0,17% ghi nhận trong tháng 8 so với tháng 7.

Ông Yuhan Zhang, chuyên gia kinh tế chính tại Trung tâm Trung Quốc thuộc tổ chức nghiên cứu The Conference Board, nhận định: "Thông điệp vĩ mô quan trọng ở đây là nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang được thúc đẩy bởi hoạt động sản xuất. Đây là yếu tố đang hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và quá trình nâng cấp công nghiệp. Tuy nhiên, nếu tiếp tục nỗ lực củng cố tiêu dùng hộ gia đình, nhu cầu dịch vụ và niềm tin người tiêu dùng, thì sự phục hồi sẽ trở nên cân bằng và bền vững hơn".

Theo ông Zhang, dữ liệu đầu tư cho thấy tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào bộ phận mà Chính phủ nước này gọi là "lực lượng sản xuất mới", đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao. "Các ngành sản xuất thiết bị và công nghệ cao vẫn duy trì đà tăng mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ chính sách công nghiệp quyết liệt từ chính quyền trung ương, qua đó khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược", ông nói.

Trong 9 tháng đầu năm 2024, đầu tư vào tài sản cố định ở Trung Quốc giảm 7,2% so với cùng kỳ năm trước - theo NBS. Con số này bằng với mức giảm 7,2% ghi nhận tính đến tháng 8, nhưng khả quan hơn một chút so với dự báo trung bình của các chuyên gia là giảm 7,3%.