Lập bản đồ nhu cầu nhà ở thực và phát triển thị trường cho thuê chuyên nghiệp là hai trong số nhiều giải pháp vừa được đưa ra tại Hội thảo “Nhà ở cho người nước ngoài sống và làm việc tại TP Bắc Ninh” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với UBND TP Bắc Ninh vừa tổ chức.

Theo số liệu Bộ Xây dựng tổng hợp tháng 9/2026, cả nước có khoảng 6.188 căn nhà do tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu và đã được cấp Giấy chứng nhận; riêng từ khi Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực, ghi nhận 1.519 căn hộ chung cư. Quy mô này được cho là còn khiêm tốn so với độ mở của nền kinh tế và sự hiện diện của khu vực FDI. Tổ chức thị trường chỗ ở như thế nào để đáp ứng đúng nhu cầu, bảo đảm quyền hợp pháp và nâng cao sức cạnh tranh của đô thị, tăng khả năng cạnh tranh trong thu hút FDI thế hệ mới… là vấn đề không hề đơn giản.

Phó Chủ tịch UBND TP Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh khẳng định, Bắc Ninh đã cấp phép 7 dự án đủ điều kiện cho người nước ngoài thuê/mua nhà ở. Địa phương luôn tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp yên tâm đầu tư, kinh doanh tại địa phương. 

Cơ quan đăng ký đất đai Bắc Ninh hiện đã cấp 498 Giấy chứng nhận cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. 9 chín tháng đầu năm 2026, đã tiếp nhận 95 hồ sơ và hoàn thành, trao 88 Giấy chứng nhận. Với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh được đánh giá hoàn toàn có điều kiện đi trước bằng cách tạo ra một thị trường nhà ở có dữ liệu tốt, sản phẩm đúng nhu cầu, thủ tục rõ ràng và môi trường sống đáng tin cậy. Đó là nền tảng lâu dài để thu hút nguồn nhân lực quốc tế và FDI chất lượng cao.

Theo ý kiến chuyên gia, cần lập bản đồ nhu cầu nhà ở thực, thay vì chỉ thống kê số người nước ngoài. Hằng năm, thành phố có thể khảo sát doanh nghiệp FDI theo nhóm chuyên gia làm việc ngắn hạn, dài hạn, gia đình có con; phân biệt thuê cá nhân, doanh nghiệp thuê theo nhóm và mua để ở; xác định vị trí làm việc, ngân sách, yêu cầu dịch vụ. Đó là căn cứ để xác định loại nhà, số lượng và địa điểm đầu tư.

Đồng thời, phát triển thị trường cho thuê chuyên nghiệp như một cấu phần chiến lược bởi nhu cầu thuê của chuyên gia và doanh nghiệp FDI có thể thường xuyên hơn nhu cầu mua. 

GS. TS Hoàng Văn Cường - Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV; Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng Bắc Ninh nên thí điểm thành lập mô hình dịch vụ mua nhà độc lập với người bán, dành cho người nước ngoài, có sự kiểm soát của Nhà nước để bảo đảm người nước ngoài đến Trung tâm đó sẽ nhận được đầy đủ thông tin xác thực về ngôi nhà họ muốn mua. Và khi xác định mua thì chỉ cần đến Trung tâm ký hợp đồng mua bán đa ngôn ngữ, thanh toán tiền và Trung tâm sẽ giải quyết tất cả các vấn đề về thủ tục cho người mua.

Theo các chuyên gia, ở giai đoạn đầu, một trung tâm công nghiệp được đo bằng diện tích khu công nghiệp, số nhà máy và vốn FDI. Giai đoạn phát triển cao hơn, phải đo thêm khả năng khiến những người vận hành các nhà máy ấy muốn đến, muốn sống và muốn gắn bó lâu dài. Đây cũng là cơ hội, là thị trường tiềm năng để phát triển các đô thị đầy đủ tiện ích… thu hút các chuyên gia, lao động chất lượng cao từ các nước trên thế giới đến với Việt Nam.