Mỹ từ nước nhập khẩu ròng trở thành nhà xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới như thế nào?
Đức Anh
25/03/2026, 15:14
Dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), đồ họa dưới đây thể hiện diễn biến nhập khẩu và xuất khẩu dầu của Mỹ từ năm 1973 đến tháng 1/2026. Từ đây có thể thấy hành trình Mỹ đi từ vị thế một nước nhập khẩu lớn sang xuất khẩu ròng, sau nhiều thập kỷ phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.
Bước ngoặt xuất hiện vào năm 2020, khi xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ của Mỹ lần đầu vượt nhập khẩu kể từ ít nhất năm 1949, thời điểm dữ liệu này bắt đầu được theo dõi.
Trong phần lớn lịch sử hiện đại, Mỹ là nước nhập khẩu dầu lớn, do nhu cầu năng lượng rất cao của nền kinh tế công nghiệp và mức tiêu thụ lớn của các hộ gia đình với đời sống phụ thuộc nhiều vào ô tô.
Vào đầu thập niên 1970, Mỹ rơi vào khủng hoảng năng lượng sau khi một số nước Arab xuất khẩu dầu như Saudi Arabia áp lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Mỹ và một số đồng minh phương Tây. Biến cố này cho thấy rõ rủi ro của việc phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài. Từ đó, giới hoạch định chính sách Mỹ đẩy mạnh thăm dò và khai thác trong nước, đồng thời duy trì biện pháp hạn chế đối với xuất khẩu dầu thô.
Nhập khẩu dầu của Mỹ lập đỉnh vào năm 2005 với gần 15 triệu thùng/ngày. Lúc này, nhu cầu trong nước vượt xa sản lượng nội địa. Các thị trường nhập khẩu dầu chính của Mỹ gồm Canada, Saudi Arabia và Venezuela.
Cuối thập niên 2000 và đầu thập niên 2010 là bước ngoặt của ngành năng lượng Mỹ. Trong khi suy thoái kinh tế và khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 làm nhu cầu dầu suy yếu, sản lượng tại Mỹ lại bắt đầu tăng mạnh nhờ sự phát triển bùng nổ của dầu đá phiến, được thúc đẩy bởi công nghệ nứt vỉa thủy lực, khoan ngang và các mỏ mới được phát hiện tại những bang như North Dakota.
Sản lượng tăng liên tục trong nhiều năm đã tạo điều kiện để Mỹ dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu dầu thô vào cuối năm 2015. Quyết định này mở đường cho Mỹ đẩy mạnh xuất khẩu dầu, đồng thời cạnh tranh trực tiếp hơn với các cường quốc năng lượng như Nga và Saudi Arabia. Đáng chú ý, vào thời điểm Mỹ dỡ bỏ các hạn chế đó, dầu nhập khẩu chỉ còn chiếm khoảng 1/3 tổng nhu cầu tiêu thụ của nước này, giảm mạnh so với mức đỉnh khoảng 60% vào năm 2005.
Việc Mỹ chuyển từ nhập khẩu ròng sang xuất khẩu ròng là bước ngoặt lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Nước này cũng đã vượt Nga và Saudi Arabia để trở thành nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới vào cuối thập niên 2010.
Sản lượng tăng mạnh không chỉ giúp Mỹ bớt phụ thuộc vào dầu nhập khẩu, mà còn góp phần định hình lại các dòng chảy năng lượng toàn cầu. Hiện nay, dầu và khí đốt là lĩnh vực quan trọng đối với kinh tế của các bang Mỹ như Texas, New Mexico và North Dakota.
