Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065, xác lập một loạt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cùng 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm đưa Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng đa chức năng của quốc gia, lấy mô hình đô thị sân bay làm động lực trung tâm...

Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 21/7/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065.

Nghị quyết đặt ra một khung mục tiêu tăng trưởng và định hướng phát triển trải dài tới 40 năm cho thành phố Đồng Nai – địa phương được xác định giữ vai trò cửa ngõ chiến lược của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, gắn kết chặt chẽ với các vùng Đông Nam Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long, cũng như khu vực và quốc tế.

MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG TRẢI DÀI GẦN 40 NĂM, GRDP TĂNG GẤP 13 LẦN SAU BỐN THẬP KỶ

Theo Nghị quyết, quan điểm phát triển thành phố Đồng Nai được xác lập trên nền tảng phân cấp, phân quyền triệt để cho chính quyền địa phương (trừ các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo), gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực phù hợp. Đồng thời, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển và quy hoạch với tầm nhìn chiến lược dài hạn, theo không gian phát triển mở, hạ tầng giao thông đa chiều, cấu trúc đô thị đa tầng, đa trung tâm, lấy hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan chủ đạo.

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển là việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đưa Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng đa chức năng có vai trò dẫn dắt về công nghiệp hàng không, vũ trụ, công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại biên giới và nông nghiệp công nghệ cao – gắn với việc phát huy vị trí chiến lược của "đô thị sân bay".

Nghị quyết cũng đặt ra tầm nhìn dài hạn theo ba mốc thời gian: đến năm 2035, Đồng Nai phấn đấu trở thành đô thị theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đô thị đa trung tâm với trung tâm công nghiệp công nghệ cao và kinh tế hàng không tiêu chuẩn quốc tế; đến năm 2045, trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương với chỉ số phát triển con người (HDI) đạt mức cao; và đến năm 2065, trở thành thành phố kết nối toàn cầu, thuộc nhóm các đô thị sân bay đa chức năng có chất lượng sống cao trên thế giới.

Về chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế, Nghị quyết đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP đạt từ 10%/năm trở lên trong ba giai đoạn liên tiếp.

Giai đoạn 2026-2030: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, quy mô GRDP đạt 44 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 9.200 USD; tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 30%; tỉ lệ đô thị hóa đạt 65%.

Giai đoạn 2031-2035: Tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2035, quy mô GRDP đạt 70 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 13.000 USD, tiệm cận các đô thị phát triển trong khu vực; tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 40%.

Giai đoạn 2036-2045: Tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2045, quy mô GRDP đạt 150 tỉ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 23.000 USD, thuộc nhóm cao trong khu vực; tăng tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP.

Giai đoạn 2046-2065: Tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2046-2065 từ 8%/năm trở lên. Đến năm 2065, quy mô GRDP đạt 600 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 67.500 USD.

Như vậy, theo lộ trình đặt ra, quy mô kinh tế của thành phố sẽ tăng khoảng 13,6 lần trong vòng 35 năm, từ mốc 44 tỷ USD năm 2030 lên 600 tỷ USD năm 2065, còn GRDP bình quân đầu người tăng hơn 7 lần trong cùng giai đoạn.

TÁM NHÓM NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM: TỪ THỂ CHẾ ĐẾN HỆ SINH THÁI HÀNG KHÔNG

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết 16-NQ/TW xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp chủ yếu.

Thứ nhất: Về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý sang quản trị phát triển, từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị đô thị hiện đại dựa trên pháp quyền, dữ liệu, phân cấp, phân quyền và trách nhiệm giải trình. Hệ thống chính trị, chính quyền địa phương được yêu cầu tổ chức theo mô hình hai cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trên nền tảng số, đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực và phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội.

Thứ hai: Về quy hoạch phát triển với tầm nhìn chiến lược dài hạn, Nghị quyết yêu cầu xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố có giá trị pháp lý như quy hoạch thành phố theo quy định pháp luật, với tầm nhìn dài hạn 100 năm.

Điểm nhấn đáng chú ý là việc xác lập bốn hành lang phát triển chiến lược: hành lang Thành phố Hồ Chí Minh - đô thị Biên Hòa - đô thị Long Thành - khu bến cảng Phước An (hàng không - cảng biển - logistics - dịch vụ hiện đại); hành lang đô thị Biên Hòa - Dầu Giây - Tân Phú - Tây Nguyên (kết nối công nghiệp, nông nghiệp, du lịch sinh thái, năng lượng, dịch vụ); hành lang đô thị Phước Long - Đồng Xoài - Chơn Thành - Hoa Lư - Campuchia - ASEAN lục địa (cửa khẩu, biên mậu, logistics xuyên biên giới); và hành lang đô thị Long Thành - Lâm Đồng - duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (liên kết hàng không - cảng biển - cao nguyên - duyên hải). Sông Đồng Nai cũng được xác định là trục không gian chiến lược, giữ vai trò trung tâm về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị.

Thứ ba: Về xây dựng thể chế đột phá và chính sách huy động nguồn lực, Nghị quyết cho phép Đồng Nai áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù tương đồng với Thành phố Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực đầu tư, tài chính, ngân sách, đất đai, xây dựng, quy hoạch, đô thị, môi trường, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nhân lực chất lượng cao và biên chế.

Thành phố được định hướng thành lập và phát triển các khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, khu công nghệ số tập trung, khu đổi mới sáng tạo và khu giáo dục đại học gắn với đô thị sân bay Long Thành. Đồng thời, Nghị quyết cũng đề cập việc nghiên cứu sử dụng nguồn lực từ đất đai tại vùng phụ cận nhà ga, các tuyến giao thông mới để tạo nguồn tái đầu tư hạ tầng, trọng tâm là đường sắt đô thị.

Thứ tư: Về phát triển đồng bộ hệ sinh thái hàng không, Nghị quyết yêu cầu bảo đảm tiến độ xây dựng sân bay Long Thành giai đoạn 2, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu cùng các tuyến kết nối sân bay và hạ tầng liên vùng, với trọng tâm phát triển Cảng hàng không quốc tế Long Thành trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế chủ lực và trung tâm trung chuyển quốc tế của Việt Nam.

Bên cạnh hạ tầng hàng không, Nghị quyết cũng đặt ra định hướng phát triển các dịch vụ cao cấp chuẩn quốc tế vùng sân bay như trung tâm tài chính hàng không quốc tế, sàn giao dịch tài sản công nghệ, tài sản trí tuệ và tài sản số. Khu vực đô thị Long Thành - Nhơn Trạch được quy hoạch để đáp ứng quy mô dân số đô thị từ 2,5 triệu người trở lên.

Thứ năm: Về phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược và không gian đô thị hiện đại, Nghị quyết ưu tiên đầu tư trục giao thông động lực kết nối liên hoàn chuỗi logistics, đặc biệt là hạ tầng kết nối giữa Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ - Cảng Cái Mép Hạ và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Thành phố cũng được định hướng phát triển theo hướng xanh, thông minh, đa mục tiêu, lấy giao thông công cộng làm trung tâm, đồng thời khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian trên cao với tầm nhìn 100 năm.

Thứ sáu: Về xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, Nghị quyết đặt mục tiêu đưa Đồng Nai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, công nghiệp bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghiệp sinh học và vật liệu mới.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng thúc đẩy phát triển các mô hình kinh tế mới có giá trị gia tăng cao như kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phù hợp với đặc thù đô thị sân bay và trung tâm logistics quốc gia.

Thứ bảy: Về phát triển toàn diện văn hóa, giáo dục, y tế và con người, Nghị quyết yêu cầu bảo tồn, tôn tạo các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai với trên 300 năm hình thành và phát triển.

Đối với nguồn nhân lực, Nghị quyết định hướng gắn phát triển giáo dục đại học với xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và hệ sinh thái sân bay Long Thành.

Đối với y tế, thành phố được định hướng phát triển hệ thống y tế toàn diện, hiện đại, đồng bộ gắn với chuyển đổi số y tế, đồng thời phát triển y tế tư nhân và du lịch y tế.

Thứ tám: Về bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định trật tự xã hội, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy bảo đảm quốc phòng, an ninh trong kỷ nguyên phát triển mới, thích ứng với các không gian chiến lược mới và hình thái chiến tranh mới, lấy giữ vững ổn định quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới làm nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững.

Nghị quyết cũng đề cập việc xây dựng cơ chế, chính sách phát triển các khu kinh tế - quốc phòng, trung tâm công nghiệp quốc phòng - an ninh lưỡng dụng trên địa bàn thành phố, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh.