Theo hãng tin Bloomberg, kế hoạch này được đưa ra sau khi Samsung đạt thỏa thuận vào phút chót với
các công đoàn đại diện người lao động, qua đó tránh nguy cơ xảy ra đình công.
Samsung Electronics hiện có khoảng 78.000 nhân viên trong bộ
phận bán dẫn. Mức thưởng thực tế sẽ khác nhau tùy vị trí và đơn vị làm việc.
Tuy nhiên, theo tính toán của Bloomberg dựa trên các điều khoản đề xuất và dự
báo lợi nhuận hoạt động năm 2026, mỗi nhân viên mảng bán dẫn của Samsung có thể
nhận bình quân 513 triệu won, tương đương 340.000 USD. Con số này cao hơn nhiều
so với thu nhập bình quân 158 triệu won mà nhân viên Samsung nhận được trong
năm 2025 - theo hồ sơ nộp lên cơ quan chức năng hồi tháng 3.
Một số ước tính khác đưa ra con số cao hơn. Theo hãng thông
tấn Yonhap News của Hàn Quốc, nhân viên bộ phận chip nhớ của Samsung - mảng
đang tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu trí tuệ nhân tạo (AI) - có thể nhận khoảng
600 triệu won mỗi người trong năm nay. Tuy nhiên, Samsung không công bố số nhân
viên cụ thể ở từng bộ phận trong mảng bán dẫn, nên mức thưởng thực tế giữa các
nhóm có thể khác nhau.
Động thái của Samsung diễn ra sau khi hãng chế tạo chip SK
Hynix, đối thủ lớn của Samsung tại Hàn Quốc, cũng đạt thỏa thuận chi thưởng cho
nhân viên trong năm ngoái. Tuy nhiên, mức thưởng thực tế mà nhân viên Samsung
nhận được sẽ còn phụ thuộc vào lợi nhuận của công ty và nhu cầu con chip trong
thời gian tới.
Theo thỏa thuận sơ bộ - hiện vẫn cần công đoàn viên phê chuẩn, Samsung sẽ trích tổng cộng 12% lợi nhuận để
thưởng cho nhân viên mảng bán dẫn. Phần lớn khoản thưởng sẽ được trả bằng cổ
phiếu, tương đương 10,5% lợi nhuận. Số 1,5% còn lại được chi trả bằng tiền mặt.
Chương trình này dự kiến được duy trì hàng năm trong 10 năm,
miễn là Samsung đạt các mục tiêu lợi nhuận đã đề ra. Nếu lợi nhuận tăng mạnh
như dự báo, quy mô thưởng có thể rất lớn. Các nhà phân tích hiện dự báo lợi nhuận
hoạt động năm 2026 của Samsung tăng gấp 7 lần, lên khoảng 333 nghìn tỷ won,
tương đương khoảng 220 tỷ USD.
Các khoản thưởng lớn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của
người lao động trong ngành bán dẫn. Samsung, SK Hynix và nhà sản xuất chip theo
hợp đồng Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) hiện là những trụ cột của
quá trình mở rộng hạ tầng AI trên toàn cầu.
Các doanh nghiệp này cung cấp con
chip và chip nhớ tiên tiến cho các trung tâm dữ liệu từ Mỹ đến Trung Đông. Vì vậy,
bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động sản xuất cũng có thể gây tác động kinh
tế và địa chính trị vượt ra ngoài phạm vi Hàn Quốc.
Samsung dự kiến chi khoản thưởng này vào đầu năm 2027. Nhân
viên có thể bán ngay 1/3 số cổ phiếu được nhận và bán dần phần còn lại trong 2
năm tiếp theo.
“Trong bối cảnh, Samsung Electronics và SK Hynix đang cạnh
tranh để thu hút nhân tài toàn cầu, các chương trình đãi ngộ hấp dẫn là điều cần
thiết”, ông Bumki Son, nhà kinh tế tại ngân hàng Barclays, nhận xét với
Bloomberg.
Tuy nhiên, ông Son cảnh báo rằng thị trường lao động Hàn Quốc
thường kém linh hoạt, nên doanh nghiệp khó cắt giảm nhân sự hoặc giảm chi phí
lao động khi ngành bước vào giai đoạn suy giảm. Do đó, các gói thưởng lớn có
thể khiến cơ chế đãi ngộ nghiêng quá nhiều về phía người lao động: họ vẫn được
bảo vệ khi thị trường khó khăn, nhưng lại nhận thêm khoản thưởng lớn khi ngành
phát triển mạnh.
Đà phát triển mạnh của AI giúp tài sản của gia tộc Lee, gia
đình kiểm soát tập đoàn Samsung, tăng mạnh. Ông Jay Y Lee hiện là người giàu nhất
Hàn Quốc, với khối tài sản khoảng 32 tỷ USD. Theo xếp hạng tỷ phú Bloomberg
Billionaire Index, tính đến tháng 3 năm nay, tổng tài sản của gia đình ông -
gia tộc giàu thứ 3 châu Á - đã tăng lên khoảng 45,5 tỷ USD.
Trong nhiều thập kỷ, làm việc tại Samsung hoặc SK Hynix được
xem là một trong những mục tiêu nghề nghiệp hàng đầu của sinh viên Hàn Quốc. Để
có cơ hội vào các công ty này, sinh viên Hàn Quốc phải trải qua quá trình học
tập và tuyển dụng thuộc nhóm cạnh tranh khốc liệt nhất thế giới, với kỳ vọng có
được một công việc ổn định và danh giá.
Vì vậy, nhiều người tại Hàn Quốc xem các khoản thưởng đặc biệt
lớn hiện nay là sự ghi nhận hiếm hoi đối với những nỗ lực đó. Các khoản thưởng như vậy cũng cho thấy lợi ích từ đà
phát triển của lĩnh vực AI toàn cầu không chỉ thuộc về các tập đoàn lớn, mà còn
đến với các công nhân nhà máy - những người trực tiếp vận hành nền
tảng sản xuất của ngành bán dẫn.
