Khi ông Lee Kun-hee, người đặt nền móng cho đế chế Samsung
Electronics, qua đời vào năm 2020, gia tộc Lee nhanh chóng rơi vào giai đoạn
sóng gió. Trước hết, họ phải đối mặt với khoản thuế thừa kế hàng tỷ
USD. Một năm sau, con trai ông là Lee Jae-yong bị phạt tù vì tội hối lộ cựu Tổng
thống Hàn Quốc Park Geun-hye nhằm giành sự ủng hộ cho quá trình kế nhiệm tại Samsung.
Khi đó, một số nhà quan sát cho rằng khoản thuế thừa kế khổng
lồ - thuộc hàng cao nhất thế giới - có thể làm suy yếu quyền kiểm soát của gia
tộc Lee tại Samsung.
Tuy nhiên, hơn 5 năm sau, những lo ngại đó đã không thành hiện
thực. Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp định giá của nhóm cổ phiếu liên
quan tới con chip như Samsung Electronics tăng mạnh, qua đó giúp gia tộc Lee củng
cố quyền kiểm soát tập đoàn và nâng khối tài sản của gia đình này lên mức cao kỷ lục.
Theo xếp hạng
tỷ phú Bloomberg Billionaires Index, tính tới tháng 3/2026, tổng tài sản của
gia đình Lee đạt khoảng 45,5 tỷ USD, tăng mạnh gấp hơn hai lần so với mức khoảng
20,1 tỷ USD một năm trước đó.
Gia đình Lee hiện là gia tộc giàu thứ ba châu Á, tăng mạnh
so với vị trí thứ 10 của năm ngoái. Trong tháng này, những người thừa kế của
gia đình này dự kiến hoàn tất khoản thanh toán cuối cùng trong khoản thuế thừa
kế 12 nghìn tỷ won, tương đương 8,1 tỷ USD, khép lại quá trình nộp thuế kéo dài
khoảng 5 năm.
Tập đoàn Samsung là chaebol lớn nhất Hàn Quốc. Chaebol là từ
thường được dùng để chỉ các tập đoàn hàng đầu tại Hàn Quốc theo mô hình gia
đình trị, trong đó quyền kiểm soát thường nằm trong tay gia tộc sáng lập dù tập
đoàn gồm nhiều công ty niêm yết và có quy mô khổng lồ. Những chaebol lớn khác của
nước này gồm tập đoàn SK và Hyundai Motor.
Ông Lee Jae-yong, người từng hạn chế xuất hiện trước công
chúng trong giai đoạn vụ án của ông gây chấn động Hàn Quốc, nay trở lại tâm điểm
chú ý. Tuần trước, ông xuất hiện trong một bức ảnh tự chụp cùng Tổng thống Hàn
Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến thăm New
Delhi. Trong một năm qua, ông cũng nhiều lần tham gia các chuyến công du cấp
nhà nước tới Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất
(UAE) và Mỹ.
Tháng 10 năm ngoái, hình ảnh ông Lee Jae-yong uống bia và ăn
gà rán cùng ông Jensen Huang - CEO công ty chế tạo chip Nvidia của Mỹ và là một
trong những tỷ phú công nghệ giàu nhất thế giới - gây chú ý lớn trên mạng xã hội.
Tầm ảnh hưởng của Samsung trong nền kinh tế Hàn Quốc tiếp tục
gia tăng cùng đà đi lên mạnh của thị trường chứng khoán nước này. Theo tính
toán của Bloomberg, tổng doanh thu của 7 công ty thành viên chủ chốt thuộc
Samsung, trong đó có Samsung Electronics, tương đương 19,3% tổng sản phẩm trong
nước (GDP) của Hàn Quốc trong năm 2025, cao hơn mức 15,1% cách đây một thập kỷ.
Giá cổ phiếu Samsung Electronics thời gian qua tăng mạnh. Doanh nghiệp
này chiếm khoảng 1/4 tỷ trọng trong chỉ số Kospi của chứng khoán Hàn Quốc và đã
tăng 126% trong năm ngoái, mức tăng trong một năm mạnh nhất 20 năm.
Tại đại hội cổ đông thường niên tháng trước, ông Jun
Young-hyun, đồng CEO của Samsung Electronics, cho biết làn sóng đầu tư vào hạ tầng
AI đang thúc đẩy một siêu chu kỳ chưa từng có của lĩnh vực bán dẫn. Theo ông,
nhu cầu đối với con chip nhớ phục vụ AI sẽ tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026.
Đà tăng của cổ phiếu và triển vọng tích cực của ngành bán dẫn
đã giúp gia đình Lee tránh phải bán thêm cổ phần để nộp thuế thừa kế. Theo
Bloomberg, tài sản cá nhân của ông Lee Jae-yong tăng mạnh trong một năm qua,
lên 26,9 tỷ USD. Theo đó, ông vượt qua tỷ phú tài chính Cho Jung-ho trở lại vị
trí người giàu nhất Hàn Quốc sau khi tuột khỏi vị trí này năm ngoái.
Năm 2022, ông Lee Jae-yong được tổng thống ân xá trong vụ án
hối lộ, sau đó chính thức nắm quyền điều hành Samsung - tập đoàn do ông nội ông
sáng lập vào năm 1938.
Trong gia đình Lee, các thành viên lựa chọn những cách khác
nhau để xử lý khoản thuế thừa kế khổng lồ. Hai chị em gái của ông Lee Jae-yong
là bà Lee Boo-jin và bà Lee Seo-hyun, cùng mẹ của họ là bà Hong Ra-hee, đã bán
bớt cổ phần trong những năm gần đây. Ngược lại, ông Lee Jae-yong chủ yếu vay tiền,
dùng cổ phiếu và các tài sản khác làm tài sản bảo đảm, để thực hiện nghĩa vụ
thuế.
Theo ông Jung In Yun, CEO công ty quản lý tài sản Fibonacci
Asset Management Global, nhiều cổ đông kiểm soát tại các doanh nghiệp lớn châu Á thường
ưu tiên giữ quyền biểu quyết hơn là có thêm thanh khoản trong ngắn hạn.
“Về lâu dài, câu hỏi lớn là liệu thế hệ kế tiếp của gia đình
Lee có thể duy trì được quyền kiểm soát Samsung hay không, khi Hàn Quốc vẫn áp
dụng mức thuế thừa kế cao”, ông Yun nhận xét với Bloomberg.
