Theo dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu Chuyển giao Vũ khí của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), hoạt động xuất khẩu vũ khí toàn cầu hiện tập trung vào một số ít quốc gia, trong đó Mỹ bỏ xa các nước xuất khẩu còn lại...

Đồ họa thông tin dưới đây gồm các quốc gia có tỷ trọng lớn nhất trong xuất khẩu vũ khí toàn cầu trong giai đoạn 2021-2025.

Theo đó, Mỹ chiếm 42% tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí toàn cầu, cao gấp hơn 4 lần thị phần của quốc gia đứng thứ hai là Nga. Mỹ từ lâu đã giữ vị trí nước xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới và vị thế này ngày càng được củng cố trong những năm gần đây.

Ưu thế của Mỹ được tạo nên bởi nhiều yếu tố. Trước hết là năng lực công nghệ vượt trội trong các hệ thống quân sự hiện đại như máy bay chiến đấu, phòng thủ tên lửa và công nghệ giám sát. Bên cạnh đó, Mỹ sở hữu ngành công nghiệp quốc phòng quy mô lớn, được hậu thuẫn bởi mức chi tiêu quân sự trong nước thuộc hàng cao nhất thế giới. Ngoài ra, mạng lưới đồng minh và đối tác an ninh rộng khắp - từ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đến châu Á và Trung Đông - cũng giúp Mỹ duy trì vai trò nhà cung cấp vũ khí hàng đầu.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, ngày càng nhiều quốc gia tìm đến Mỹ để mua các hệ thống vũ khí hiện đại. Nhu cầu từ châu Âu tăng mạnh, đặc biệt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, qua đó góp phần khiến hoạt động chuyển giao vũ khí toàn cầu tăng gần 10%.

Các thương vụ này không chỉ đem lại giá trị thương mại mà còn phản ánh ảnh hưởng địa chính trị rộng lớn hơn của Mỹ, đồng thời củng cố vị thế của nước này như nhà cung cấp vũ khí chủ chốt cho các quốc gia đồng minh.

Ở nhóm đứng sau Mỹ, một thay đổi đáng chú ý là Đức đã vượt Trung Quốc để trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn thứ tư thế giới. Với thị phần khoảng 6% xuất khẩu vũ khí toàn cầu, Đức hiện nhỉnh hơn nhẹ so với Trung Quốc. Diễn biến này phản ánh đà mở rộng của ngành công nghiệp quốc phòng Đức, trong bối cảnh nhu cầu đối với thiết bị quân sự do châu Âu sản xuất ngày càng tăng.

Không chỉ Đức, nhiều nhà cung cấp vũ khí châu Âu cũng được hưởng lợi khi lo ngại an ninh trên lục địa gia tăng, qua đó thúc đẩy các nước trong NATO và nhiều quốc gia láng giềng đẩy mạnh mua sắm quốc phòng. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục là một nhà xuất khẩu lớn, nhưng thị trường của nước này mang tính khu vực rõ nét hơn, chủ yếu tập trung tại châu Á, châu Phi và Trung Đông.

Bên cạnh những nước xuất khẩu truyền thống, Hàn Quốc đang nổi lên là một trong những quốc gia mở rộng nhanh nhất trên thị trường vũ khí toàn cầu.

Hiện chiếm khoảng 3% xuất khẩu vũ khí toàn cầu, Hàn Quốc đang mở rộng nhanh hiện diện trên thị trường quốc tế nhờ lợi thế về giá cạnh tranh, tiến độ giao hàng nhanh và các hệ thống vũ khí ngày càng hiện đại. Các doanh nghiệp nước này đã giành được nhiều hợp đồng lớn cung cấp xe tăng, hệ thống pháo và máy bay chiến đấu, đặc biệt cho các quốc gia ở Đông Âu và Đông Nam Á.

Seoul hiện xem xuất khẩu quốc phòng là một ưu tiên chiến lược, với mục tiêu vươn lên nhóm nước xuất khẩu vũ khí hàng đầu thế giới trong vài thập kỷ tới.