Nông sản Việt Nam bất lợi vì tỷ giá

Chưa bao giờ người nông dân Việt Nam phải đối mặt với những thử thách của biến động thị trường như năm 2008

Chế biến điều xuất khẩu tại một doanh nghiệp ở TP.HCM - Ảnh: Lê Toàn.
Chế biến điều xuất khẩu tại một doanh nghiệp ở TP.HCM - Ảnh: Lê Toàn.

Xuất khẩu nông sản Việt Nam đang gặp thách thức rất lớn. Rất nhiều ý kiến cho rằng đó là do ảnh hưởng của biến động thị trường tài chính hay do cung lớn hơn cầu.

Các lý giải này có thể hợp lý, nhưng chưa đủ.

Một trong những yếu tố quan trọng khác là tỷ giá hối đoái. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong công tác giám sát thị trường để biết được suy giảm xuất khẩu ở đâu từ đó có những giải pháp thích hợp.

Chưa bao giờ người nông dân Việt Nam phải đối mặt với những thử thách của biến động thị trường như năm 2008. Cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay đã ảnh hưởng rất mạnh làm giảm giá nhiều ngành hàng nông sản. Theo báo cáo “Triển vọng thị trường trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu” của trung tâm thông tin Agroinfo, giá cả phần lớn các mặt hàng nông sản sẽ có xu hướng tăng trở lại trong trung hạn, song khó có thể phục hồi trở lại mức cao trước đây do kinh tế toàn cầu suy giảm.

Tuy nhiên, có một nhân tố khác cũng gây sức ép làm giảm giá nông sản trên thị trường thế giới, đó là tỷ giá giữa đồng Đô la và euro.

Mối quan hệ giữa tỷ giá và giá nông sản xuất khẩu đã được chứng minh qua thời gian. Trong vòng một thập kỷ trở lại đây, sự sụt giá đồng Đô la so với đồng euro và những đồng tiền chính khác đã kích thích tăng xuất khẩu nông sản.

Do các nước xuất khẩu nông sản chủ yếu giao dịch bằng đồng Đô la nên khi Đô la giảm giá sẽ kích thích cầu tăng, áp lực đẩy giá lên.

Ngoài ra, đồng Đô la giảm làm cho các nhà đầu cơ có xu hướng chuyển đầu tư từ nắm giữ Đô la sang nắm giữ các hàng hóa trong đó có nông sản. Những áp lực này đã thúc đẩy tăng cầu, kích thích giá nông sản tăng lên.

Tuy nhiên, bắt đầu từ tháng 6/2008 đồng Đô la đã tăng giá mạnh so với đồng euro, dẫn đến một số tác động làm giảm giá hàng nông sản như sau:

- Giá hàng nông sản xuất khẩu tính theo Đô la trở nên đắt đỏ hơn, gây áp lực giảm giá xuất khẩu, đặc biệt với các mặt hàng chủ lực của Hoa Kỳ như thịt, lúa mì, dầu ăn, lúa gạo, bông…

- Đồng Đô la tăng giá mạnh so với đồng Euro làm cho nhu cầu tiêu thụ của các nước châu Âu giảm, gây áp lực giảm giá hàng nhập khẩu vào thị trường châu Âu trong đó có nông sản.

- Các quỹ đầu tư chuyển sang nắm giữ Đô la thay vì đầu tư vào hàng hóa trong đó có nông sản cũng gây áp lực giảm giá.

Do đa số các nước xuất khẩu nông sản, trong đó có Việt Nam, đều thu bằng Đô la nên giá nông sản tính theo Đô la giảm đã ảnh hưởng xấu đến thu nhập xuất khẩu. Tuy nhiên, có một khía cạnh khác của vấn đề tỷ giá ít được nhắc tới, đó là tỷ giá của đồng tiền các nước này so với Đô la.

Nếu đồng nội tệ mà giảm so với đồng Đô la sẽ thúc đẩy xuất khẩu và ngược lại, và tính trên bình diện chung, nước nào giảm giá đồng nội tệ càng nhiều thì càng có ưu thế hơn trong thúc đẩy xuất khẩu. Tất nhiên, việc điều chỉnh tỷ giá còn phụ thuộc vào các cán cân vĩ mô khác chứ không thể tùy ý phá giá chỉ để thúc đẩy xuất khẩu được.

Số liệu cho thấy các nước xuất khẩu nông sản lớn trên thị trường thế giới cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam ở các mặt hàng nông sản mũi nhọn như gạo, cà phê, cao su, hồ tiêu, điều như Thái Lan, Malaysia, Ấn Độ, Brazil, Colombia…đều đã giảm giá mạnh đồng tiền so với đồng Đô la từ mức 13-33%, trong khi đó con số này với Việt Nam chỉ ở mức 5%.

Như vậy, sự giảm giá đồng tiền đã vô hình trung làm cho các nước này hạn chế thiệt hại gây ra bởi suy giảm giá của thị trường thế giới.

Ví dụ, đối với Thái Lan hàng nông sản xuất khẩu có giảm giá đến 17% thì khi quy đổi ra đồng baht vẫn tương đương như mức trước đây. Như vậy hàng xuất khẩu nông sản của Việt Nam ở vào thế khó cạnh tranh hơn.

Phạm Quang Diệu

(TBKTSG)

Giá cà phê xuất khẩu bình quân giảm 20%, trong nước chạm đáy gần 3 năm

Trong 10 tháng đầu năm 2026, giá cà phê xuất khẩu bình quân của Việt Nam giảm 20% so với cùng kỳ. Trong nước, giá thu mua liên tục lao dốc, hiện chạm mức thấp nhất trong khoảng gần 3 năm. Đáng chú ý, đà giảm diễn ra đúng vụ thu hoạch mới, gia tăng sức ép lên thu nhập người trồng cà phê và kim ngạch xuất khẩu...

CEO Atlas Air: Việt Nam còn nhiều dư địa nhưng cần đồng bộ hạ tầng hàng không

Vận tải hàng không chỉ chiếm 1% khối lượng hàng hóa thế giới nhưng lại mang về tới 35% giá trị. Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào thị trường logistics này. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, Việt Nam cần đầu tư hoàn thiện thêm từ sân bay, bãi đỗ máy bay cho đến hạ tầng và các dịch vụ vận hành, xử lý hàng hóa...

Nghệ An xây dựng hệ sinh thái giúp doanh nghiệp khai thác thực chất các FTA

Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận những thị trường lớn với ưu đãi thuế quan đáng kể. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thành lợi thế khi doanh nghiệp đạt chuẩn xuất xứ, kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Với Nghệ An, vấn đề hiện nay không chỉ mở rộng xuất khẩu, mà còn phải giúp doanh nghiệp đủ năng lực khai thác những lợi ích thực chất từ các cam kết thương mại quốc tế…

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

VnEconomy Pù Luông – Nơi bản sắc đánh thức tiềm năng, du lịch xanh định vị điểm đến

Giữa đại ngàn xứ Thanh, Pù Luông hấp dẫn du khách bởi những thung lũng xanh, ruộng bậc thang uốn lượn, bản làng nép mình bên sườn núi và đời sống văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Không chỉ sở hữu lợi thế về cảnh quan, nơi đây còn có sức hút từ những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khai thác tiềm năng gắn với bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch xanh và tạo sinh kế cho người dân đang mở ra hướng đi bền vững cho điểm đến này.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy