Ông Trump xuống thang thuế đối ứng, nguy cơ suy thoái kinh tế Mỹ vẫn hiện hữu

Trong vòng chưa đầy 1 ngày sau khi toàn bộ kế hoạch thuế đối ứng có hiệu lực, ông Trump đã giảm thuế đối ứng về mức cơ sở 10% trong vòng 90 ngày cho tất cả đối tác thương mại bị áp thuế này để tạo điều kiện cho đàm phán, trừ Trung Quốc. Phản ứng trước tin này, thị trường chứng khoán Mỹ vọt.

“Tôi đoán họ sẽ nói đây là ngày trọng đại nhất trong lịch sử ngành tài chính”, ông Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng chiều ngày 9/4 và sau đó quay sang một thượng nghị sĩ nói rằng thị trường đã tăng gần 7 điểm phần trăm. “Chưa từng ai nghe nói đến điều này. Đây sẽ một kỷ lục”.

Phiên giao dịch ngày 9/4 là phiên tăng điểm mạnh thứ ba trong lịch sử chỉ số S&P 500. Chỉ số này tăng gần 9,5%, mức tăng cao nhất kể từ năm 2008. Trong khi đó, chỉ số Dow Jones tăng 2.900 điểm, tương đương gần 8%. Chỉ số Nasdaq ghi nhận phiên tăng mạnh thứ hai trong lịch sử với mức tăng hơn 12%.

Theo các nhà phân tích, phản ứng của Phố Wall không phải niềm vui chiến thắng của các nhà đầu tư mà là “hổn hển thở oxy” sau những phiên thị trường sập mạnh vì chính sách đưa thuế quan lên mức cao nhất trong vòng hơn 100 năm trở lại đây của ông Trump.

Mối lo suy thoái kinh tế và tương lai bất ổn của các nhà đầu tư đã khiến chứng khoán Mỹ “bay” 6 nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường trong tuần qua, trước khi phục hồi trong phiên ngày 9/4.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng để phục hồi thiệt hại với nền kinh tế sau những hỗn loạn chính sách vừa qua thì cần nhiều hơn một phiên tăng điểm của thị trường chứng khoán.

“Nhìn vào mức độ cú sốc mà nền kinh tế chịu đựng vừa qua, tôi cho rằng nền kinh tế Mỹ sẽ vẫn có nguy cơ rơi vào suy thoái”, ông Joe Brusuelas,nhà kinh tế trưởng công ty tư vấn RSM, nhận xét với hãng tin CNN.

Theo các chuyên gia, tuyên bố mới nhất của ông Trump không phải là hành động “quay xe” hoàn toàn. Chính quyền của ông vẫn giữ nguyên mức thuế quan cao, bao gồm thuế cơ sở 10% với gần như toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ và tăng 125% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Thuế quan 25% với một số hàng hóa từ Mexico và Canada cũng như 25% với nhôm thép và ô tô nhập khẩu vẫn đang được áp dụng.

Trong vòng 90 ngày tới, Nhà Trắng dự kiến sẽ bận rộn tiếp đón chính phủ của hàng chục quốc gia và vùng lãnh thổ muốn đàm phán thương mại để đạt được thỏa thuận dài hạn với Mỹ - một quy trình được đánh giá là sẽ phức tạp và  kéo dài. Theo các nguồn tin, hiện đã có 75 quốc gia và vùng lãnh thổ liên hệ để đàm phán với Mỹ.

Trước khi có quyết định xuống thang thuế đối ứng của ông Trump, RSM đã nâng khả năng suy thoái kinh tế Mỹ từ 20% lên 55%.

“Hiện tại, kinh tế Mỹ vẫn có khả năng rơi vào suy thoái trong vài tháng tới bởi các doanh nghiệp đã cảm nhận được cú sốc về nguồn cung và đang tăng giá để ứng phó với chính sách của Nhà Trắng”, ông Brusuelas nhận định. “Nhiều khách hàng của chúng tôi đã chọn cách lưu trữ hàng hóa ở cảng vì không có dự trữ tiền mặt để trả thuế quan”.

Nhiều nhà kinh tế và chuyên gia cũng có quan điểm thận trọng tương tự.

“Kể cả khi chính quyền quyết định xuống thang thương chiến toàn cầu và chuyển trọng tâm sang các lĩnh vực khác, chúng ta vẫn chưa thoát khỏi tình thế khó khăn”, ông Christian Hoffman, giám đốc tại công ty đầu tư Thornburg Investment Management, nhận định trong một email gửi CNBC. “Mức độ bất ổn hiện vẫn cao bất thường. Chúng ta sẽ chuyển sự chú ý khỏi các dòng đăng tải trên mạng xã hội của ông Trump và quay lại đánh giá thiệt hại qua các dữ liệu kinh tế". 

Theo nhà đầu tư công nghệ Dan Ives, thông báo của ông Trump là tin tức mà “Phố Wall đang chờ đợi”. Nhưng cuộc chiến thương mại với Trung Quốc là “một thảm họa” đã gây thiệt hại thực sự cho nền kinh tế Mỹ. 

Các nhà kinh tế tại ngân hàng Goldman Sachs nhận định khả năng xảy ra suy thoái kinh tế Mỹ dù giảm hơn một chút sau thông báo của ông Trump, nhưng vẫn ở mức cao là khoảng 45%.