Các đại biểu Quốc hội cho rằng chính sách đánh thuế đất bỏ hoang cần phân biệt rõ hành vi cố tình không sử dụng đất với trường hợp chậm triển khai do nguyên nhân khách quan. Xác định đúng đối tượng chịu thuế là điều kiện để hạn chế lãng phí đất đai mà không tạo thêm gánh nặng tài chính bất hợp lý cho người sử dụng đất…

Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình với việc bổ sung thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng nhằm hạn chế lãng phí tài nguyên.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng nhấn mạnh rằng cần làm rõ tiêu chí xác định, bảo đảm thống nhất với pháp luật đất đai và tránh tình trạng một diện tích đất phải chịu nhiều nghĩa vụ tài chính.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị rà soát tính thống nhất giữa dự thảo Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và dự thảo Luật Đất đai.

Theo Bộ trưởng, Dự thảo Luật Đất đai trình Quốc hội chỉ quy định về đất bỏ hoang, thay vào đó không có quy định thế nào là đất chậm đưa vào sử dụng, không đưa vào sử dụng. Trong Luật hiện hành có quy định trong khi luật mới lại không còn, vì vậy cần làm rõ cơ sở pháp lý để xác định các trường hợp thuộc diện chịu thuế. “Nếu không làm rõ sẽ vướng mắc, không đồng bộ”, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh.

Trong khi đó, đại biểu Lường Văn Thâm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La lưu ý cần phân biệt hành vi cố tình bỏ hoang đất với trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan như vướng mắc giải phóng mặt bằng, chưa được bàn giao đất trên thực địa hoặc gặp sự kiện bất khả kháng.

"Cần phân biệt rõ hành vi cố tình bỏ hoang đất với trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng do nguyên nhân khách quan để thực hiện chính sách áp thuế, tránh tạo ra gánh nặng tài chính đối với cả những người sử dụng đất không có lỗi".

Nếu không xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm, chính sách thuế có thể làm phát sinh gánh nặng tài chính đối với cả những người sử dụng đất không có lỗi trong việc chậm triển khai dự án, ông Lường Văn Thâm cho biết.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị cần quy định cụ thể phạm vi đất chịu thuế suất 0,2%, thời điểm bắt đầu và kết thúc tính thuế, nguyên tắc áp dụng không theo hạn mức cũng như trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan quản lý đất đai, cơ quan thuế và chính quyền địa phương.

Chính sách thuế đối với đất không sử dụng chỉ phát huy hiệu quả khi có tiêu chí rõ ràng, dữ liệu chính xác và minh bạch, tránh để người dân phải chịu nghĩa vụ tài chính cao hơn do những nguyên nhân không xuất phát từ lỗi của mình, đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La nêu ý kiến.

Cho ý kiến về dự thảo luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đồng tình với đề xuất bổ sung thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, yêu cầu làm rõ loại đất chịu thuế, thời điểm tính thuế và thẩm quyền xác định nguyên nhân chậm đưa đất vào sử dụng để bảo đảm tính khả thi khi triển khai, Phó Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có quy định về thuế suất đối với đất chưa sử dụng đúng quy định, trong khi dự thảo Luật Đất đai cũng đặt ra các nghĩa vụ tài chính đối với dự án chậm đưa đất vào sử dụng.

Nếu thiếu sự thống nhất giữa các quy định, người sử dụng đất có thể phải chịu các nghĩa vụ tài chính chồng lấn. Đáng lưu ý, trường hợp chậm trễ do thủ tục của cơ quan nhà nước hoặc nguyên nhân bất khả kháng cũng có nguy cơ bị xử lý như hành vi cố ý bỏ hoang đất".

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh

Ngoài ra, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa quy định mới với Khoản 6 Điều 7 của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Dự thảo Luật Đất đai và cơ chế thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm.

Theo đó, cần quy định cụ thể các trường hợp loại trừ, mốc thời gian xác định, trách nhiệm cung cấp dữ liệu của cơ quan quản lý đất đai và quyền phản hồi của người dân, doanh nghiệp. Trường hợp các điều kiện thực thi chưa đầy đủ, cần cân nhắc lộ trình áp dụng phù hợp, thay vì chỉ quy định mức thuế suất rồi giao toàn bộ việc triển khai cho cơ quan thực thi.

Đặc biệt, đối với các dự án chậm đưa đất vào sử dụng, cơ quan soạn thảo cần làm rõ cách áp dụng trong trường hợp người sử dụng đất vừa phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm theo dự thảo Luật Đất đai, vừa thuộc diện chịu thuế suất 0,2%.