Với 467/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027...

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, ngày 24/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng; khắc phục khó khăn, vướng mắc; phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về kiến trúc.

Cụ thể, với kết quả 467/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 93,40%), Quốc hội  thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Trước đó, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Đáng chú ý, đối với nhóm đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho xã trong lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc, Chính phủ đề nghị giữ nguyên như phương án của Dự thảo Luật. Việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu, cơ chế để bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

Về vấn đề quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án, bảo đảm chất lượng thẩm định, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định về thời hạn tối đa là 20 ngày. Việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Ngoài ra, Chính phủ xin tiếp thu đề nghị đối với công tác quản lý, hành nghề (việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải gắn với cơ chế kiểm soát, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu). Dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật cũng xuất phát từ yêu cầu cập nhật các quy định về kiến trúc trước những thay đổi của hệ thống pháp luật và thực tiễn quản lý. Theo Bộ Xây dựng, ở trong nước, hệ thống pháp luật có liên quan trực tiếp đến lĩnh vực kiến trúc đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là việc ban hành các luật mới về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản, di sản văn hóa và tổ chức chính quyền địa phương, qua đó làm thay đổi đáng kể bối cảnh pháp lý của công tác quản lý kiến trúc.

Các thay đổi này đồng thời làm gia tăng yêu cầu liên kết giữa quy hoạch, kiến trúc, sử dụng đất, phát triển không gian và quản lý đầu tư xây dựng, đặt ra yêu cầu phải rà soát tính thống nhất, đồng bộ của Luật Kiến trúc với các luật có liên quan, nhất là đối với các nội dung về công cụ quản lý kiến trúc, thẩm quyền quản lý, cơ chế phân cấp, phân quyền, quản lý không gian kiến trúc - cảnh quan và quản lý hành nghề kiến trúc.

Từ những yêu cầu trên, việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan, đồng thời tạo cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động kiến trúc.