Để đạt mục tiêu đến năm 2030, Dragon Capital tính toán ngành quỹ cần tăng trưởng khoảng 80% mỗi năm trong 4 năm liên tiếp. Đây là tốc độ tăng trưởng rất cao, khó có thể đạt được nếu chỉ dựa vào các động lực thông thường.

Phát biểu tại Tọa đàm 30 năm ngành chứng khoán diễn ra sáng 21/10 do Tạp chí Kinh tế Tài chính tổ chức, bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý tài sản khối trong nước của Dragon Capital Việt Nam, nhấn mạnh thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận sau nhiều năm nỗ lực cải cách.

Tuy nhiên, để đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế đầy tham vọng trong giai đoạn tới, thị trường cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về chính sách, đặc biệt là cơ cấu nguồn vốn và sự phát triển của ngành quản lý quỹ.

Theo ước tính của Dragon Capital, nhu cầu vốn của Việt Nam trong 5 năm tới lên tới 1.460 tỷ USD, gấp đôi lượng vốn được sử dụng trong 5 năm trước đó. Nguồn vốn này sẽ đến từ nhiều kênh, gồm tín dụng ngân hàng, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và thị trường vốn.

Trong đó, thị trường vốn được kỳ vọng đảm nhận một phần đáng kể nhu cầu huy động, chiếm khoảng 700 tỷ USD. Dragon Capital ước tính nhu cầu vốn từ kênh này vào khoảng 150 tỷ USD mỗi năm, cho thấy quy mô nguồn lực cần huy động là rất lớn so với thị trường hiện nay.

Trong khi đó, tín dụng ngân hàng tại Việt Nam đã ở mức cao. Nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì khoảng 15% mỗi năm, việc dựa quá nhiều vào hệ thống ngân hàng có thể khiến cơ cấu nguồn vốn mất cân đối trong những năm tới.

Theo bà Hạnh, Việt Nam không thể tiếp tục xây dựng nền kinh tế trong nhiều thập kỷ dựa chủ yếu vào nguồn vốn ngắn hạn, đặc biệt là tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi các dự án phát triển hạ tầng cần nguồn vốn ổn định với thời hạn 10, 20 hoặc 30 năm.

Sự mất cân đối thể hiện rõ qua cơ cấu tài sản của người dân. Tiền gửi ngân hàng hiện tương đương gần 130% GDP, trong khi tài sản được đầu tư thông qua các quỹ đầu tư chỉ chiếm gần 1% GDP. Đáng chú ý, nguồn vốn từ quỹ hưu trí, vốn có đặc tính dài hạn và phù hợp với các dự án hạ tầng, mới đạt hơn 2.000 tỷ đồng, tương đương 0,02% GDP.

Dragon Capital cho rằng đây là nghịch lý cần sớm khắc phục: nguồn vốn có thời hạn dài nhất lại chiếm tỷ trọng rất nhỏ, trong khi nền kinh tế ngày càng cần những dòng vốn có khả năng duy trì ổn định trong thời gian dài.

So sánh với Ấn Độ và Thái Lan cho thấy dư địa phát triển của thị trường quản lý quỹ Việt Nam còn lớn. Tỷ lệ tiền gửi ngân hàng của người dân tại Ấn Độ chỉ bằng gần một nửa Việt Nam, trong khi tại Thái Lan tương đương khoảng hai phần ba. Ngược lại, tài sản đầu tư thông qua các quỹ tại Ấn Độ chiếm hơn 22% GDP và tại Thái Lan là 34%, cao hơn đáng kể so với Việt Nam.

Đáng chú ý, thu nhập không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ tham gia thị trường vốn. Theo số liệu được Dragon Capital dẫn ra, GDP bình quân đầu người của Ấn Độ vào khoảng 2.700 USD, chỉ bằng khoảng một nửa Việt Nam, với mức khoảng 5.000 USD. Tuy nhiên, tài sản đầu tư bình quân đầu người vào quỹ đầu tư tại Ấn Độ đạt khoảng 600 USD, so với 40 USD tại Việt Nam, cao gấp khoảng 15 lần.

Thực tế này cho thấy chính sách, cơ chế phân phối sản phẩm và nhận thức tài chính có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy người dân chuyển từ tiết kiệm sang đầu tư dài hạn.

Một trong những mục tiêu phát triển thị trường được đặt ra là đưa quy mô ngành quỹ lên mức 5% GDP vào năm 2030. Theo Dragon Capital, đây mới chỉ là cột mốc đầu tiên trong quá trình phát triển ngành quản lý tài sản tại Việt Nam.

Để đạt mục tiêu này, quy mô ngành quỹ cần tăng gấp 10 lần trong 4 năm tới, với giả định GDP tăng trưởng 10% mỗi năm. Trong khi đó, quy mô ngành quỹ năm 2026 đang đi ngang do thị trường chưa có nhiều yếu tố hỗ trợ.

Nhìn lại 10 năm qua, quy mô ngành quản lý quỹ Việt Nam đã tăng khoảng 10 lần, từ 0,3 tỷ USD lên 3,8 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt khoảng 28% mỗi năm, xấp xỉ 30%.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu đến năm 2030, Dragon Capital tính toán ngành quỹ cần tăng trưởng khoảng 80% mỗi năm trong 4 năm liên tiếp. Theo bà Hạnh, đây là tốc độ tăng trưởng rất cao, khó có thể đạt được nếu chỉ dựa vào các động lực thông thường.

"Do đó, thị trường cần những chính sách mang tính đột phá, có khả năng thay đổi hành vi đầu tư của người dân và thúc đẩy dòng vốn dài hạn chảy vào các sản phẩm tài chính", Giám đốc Quản lý tài sản khối trong nước của Dragon Capital Việt Nam nhấn mạnh.