Việc Việt Nam và Ấn Độ chính thức mở cửa thị trường song phương cho sầu riêng tươi và nho tươi là bước đi chiến lược, không chỉ giải bài toán đa dạng hóa thị trường nông sản mà còn tạo động lực quan trọng tiến tới mốc kim ngạch thương mại 25 tỷ USD vào năm 2030...

Theo Bộ Công Thương, trong bối cảnh kinh tế Ấn Độ duy trì tốc độ tăng trưởng cao, dân số trên 1,46 tỷ người và xu hướng đa dạng hóa nguồn cung phục vụ chiến lược “Make in India”, thị trường này tiếp tục mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam. Dư địa tăng trưởng còn lớn đối với các mặt hàng nông sản, gia vị, thủy sản, gỗ và sản phẩm nội thất, hóa chất, cao su, linh kiện điện tử và thực phẩm chế biến.

DƯ ĐỊA LỚN TỪ CÁI "BẮT TAY" LỊCH SỬ CỦA NGÀNH TRÁI CÂY

Thương mại nông sản từ lâu đã được đánh giá là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng nhất, nhưng chưa được khai thác tương xứng trong quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ.

Nhấn mạnh tại hội thảo trực tuyến “Viet Nam - India Agricultural Trade and Market Access Promotion” gần đây, ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ khẳng định hợp tác nông sản đóng vai trò then chốt trong mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030. 

Cột mốc quan trọng được đánh dấu khi Ấn Độ chính thức mở cửa cho sầu riêng tươi Việt Nam từ ngày 13/7/2026, và ở chiều ngược lại, Việt Nam cho phép nhập khẩu nho tươi Ấn Độ từ ngày 1/8/2026. Hai động thái này mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp, vùng sản xuất và người tiêu dùng hai nước, đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy các chuỗi cung ứng nông sản mới.

Theo đại diện các cơ quan chuyên môn và hiệp hội, nhu cầu tiêu thụ trái cây tươi tại cả hai thị trường quy mô hàng trăm triệu đến cả tỷ dân là rất lớn. Bà Vinita Sudhanshu, Giám đốc Cục Xúc tiến xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến Ấn Độ (APEDA), cho biết bên cạnh thế mạnh về lựu, xoài, chuối, các doanh nghiệp Ấn Độ đang chuẩn bị xuất khẩu những lô nho tươi đầu tiên sang Việt Nam trong mùa vụ tới (dự kiến thử nghiệm từ tháng 12/2026).

Việc mở cửa thị trường nho tươi Ấn Độ tại Việt Nam được đánh giá là cơ hội quan trọng để doanh nghiệp hai nước tăng cường giao thương, từng bước hình thành các quan hệ cung ứng ổn định giữa nhà xuất khẩu Ấn Độ với nhà nhập khẩu và phân phối Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đánh giá việc thâm nhập thị trường Ấn Độ mở ra dư địa vô cùng to lớn cho trái sầu riêng – mặt hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam. 

BÀI TOÁN KỸ THUẬT, KIỂM DỊCH VÀ LOGISTICS CHUẨN HÓA

Dù cơ hội mở ra rất lớn, song để biến tiềm năng thành dòng chảy thương mại ổn định, doanh nghiệp hai bên phải vượt qua nhiều rào cản kỹ thuật khắt khe. Đại diện Cục Bảo vệ thực vật quốc gia Ấn Độ, Tiến sĩ S. Gnanasambandan, lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam về hệ thống 73 trạm kiểm dịch thực vật tại Ấn Độ cùng quy trình cấp phép, kiểm dịch nghiêm ngặt qua hệ thống điện tử PQMS. Theo đó, doanh nghiệp Việt Nam cần đáp ứng đầy đủ yêu cầu kiểm dịch, hồ sơ kỹ thuật và chứng thư kiểm dịch thực vật trước khi xuất khẩu.

Tại hội thảo ông Nguyễn Tuấn Anh và bà Phạm Thị Xuân, đại diện Cục Trồng trọt và Cục Bảo vệ thực vật Việt Nam, cũng đã trao đổi chi tiết về thủ tục nhập khẩu của Việt Nam đối với sầu riêng tươi và nho, giúp doanh nghiệp chủ động đáp ứng tiêu chuẩn kiểm dịch và giảm thiểu rủi ro khi thông quan. 

Ở góc độ địa phương và vùng trồng, ông Biện Tấn Tài, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng, cho rằng việc Ấn Độ mở cửa thị trường sầu riêng tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp địa phương đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Đồng thời khẳng định tỉnh sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa vùng nguyên liệu, mã số cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường Ấn Độ; cũng như tăng cường kết nối với các nhà nhập khẩu, phân phối Ấn Độ.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, bài toán hạ tầng vận tải được xem là "mắt xích" sống còn đối với trái cây tươi. Ông Phạm Sơn Tùng, Phó Chủ tịch HG Invest, phân tích rằng, trái cây là mặt hàng có yêu cầu rất cao về thời gian và điều kiện bảo quản. Do đó, việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng logistics, đặc biệt là mở rộng năng lực vận tải hàng không và hệ thống kho lạnh sẽ trực tiếp quyết định chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản Việt tại Ấn Độ.

Mở cửa thị trường mới chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ để thương mại bền vững là sự chủ động kết nối của cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Ông Ajoykaant Ruia, Chủ tịch Phòng Thương mại Ấn Độ - Việt Nam (IVCCI), nhấn mạnh vai trò cầu nối của các tổ chức xúc tiến nhằm đưa các thỏa thuận cấp chính phủ vào các hợp đồng thương mại thực tế. 

Hiện tại, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu nho Ấn Độ đã đề xuất kế hoạch tổ chức các chương trình kết nối B2B với nhà nhập khẩu, chuỗi siêu thị và đại lý bán lẻ Việt Nam ngay trong tháng 11/2026 tới. Ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang tích cực tháo gỡ khó khăn về kênh phân phối và quảng bá hình ảnh trái sầu riêng tại thị trường Nam Á này. 

Đồng hành cùng doanh nghiệp, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý và hiệp hội hai bên để cập nhật thông tin thị trường, thúc đẩy giao thương B2B. Những nỗ lực toàn diện từ khâu sản xuất, kiểm dịch, logistics đến phân phối hứa hẹn sẽ biến nông sản thành trụ cột thiết thực, góp phần đưa kim ngạch thương mại Việt - Ấn sớm chạm mốc 25 tỷ USD vào năm 2030.