Hiện tại, hệ số P/E của ngành chắm sóc sức khoẻ đang tương đương với mức trung bình 5 năm gần đây và vẫn còn thấp hơn nhiều so với lịch sử của ngành là 19,3x thiết lập năm 2017...

Tại báo cáo vừa công bố, Công ty Chứng khoán SSI cho rằng, nhu cầu thuốc và hoạt động khám chữa bệnh dần tăng mạnh trở lại khi thiết lập bình thường mới. Nhờ vậy, triển vọng ngành này trong năm 2022 là khá tích cực.

KẾT QUẢ KINH DOANH ĐI NGANG TRONG 2021

Theo nhóm nghiên cứu của SSI, trong năm 2021, doanh thu dược phẩm giảm sút do giãn cách xã hội kéo dài trong đợt bùng dịch thứ 3 và thứ 4 tại Việt Nam.

Dựa trên số liệu đấu thầu thuốc của Cục Quản lý Dược Việt Nam và nhận định của các công ty dược niêm yết, ước tính tổng doanh thu của ngành dược phẩm Việt Nam năm 2021 giảm 6% so với cùng kỳ, trong đó doanh thu từ các cửa hàng thuốc bán lẻ chỉ tăng 2% so với cùng kỳ và doanh thu tại kênh bệnh viện giảm 14% so với cùng kỳ.

Việc áp dụng giãn cách xã hội nghiêm ngặt tại các tỉnh thành, đặc biệt là khu vực miền Nam, đã gây ra sự gián đoạn trong hoạt động cung ứng và phân phối của các công ty dược phẩm. Đáng chú ý, nhiều bệnh viện bị buộc phải chuyển đổi thành trung tâm điều trị Covid-19, khiến doanh thu đấu thầu thuốc giảm mạnh, trong khi kênh bệnh viện hiện chiếm tới hơn 60% nhu cầu dược phẩm.

Đồng thời, năm 2021 cũng là một năm khó khăn đối với các bệnh viện Việt Nam khi số lượng bệnh nhân điều trị Covid-19 tăng nhanh. Trong năm 2021, các đơn vị chăm sóc đặc biệt (ICU) thường xuyên trong tình trạng quá tải, thiếu hụt một lượng lớn bác sĩ có chuyên môn cao, trong khi việc điều trị các bệnh nhân Covid-19 hầu hết đang phải miễn phí hoặc tính mức phí tương đối thấp.

Tuy nhiên, một số bệnh viện vẫn được hưởng lợi khá tốt nhờ doanh thu gia tăng từ dịch vụ xét nghiệm Covid-19 trong giai đoạn bùng phát dịch, đặc biệt là đối với các bệnh viện đã ký hợp đồng với khách hàng là các khu công nghiệp lớn với nhu cầu xét nghiệm thường xuyên cho cán bộ nhân viên.

Trong khi đó, rất ít công ty dược phẩm trong nước được hưởng lợi từ vaccine hoặc thuốc điều trị Covid-19, mặc dù nhiều doanh nghiệp dược trong nước thông báo được Chính phủ chấp thuận cho phép nhập khẩu vaccine.

Hiện tại mới chỉ có VNVC là đơn vị duy nhất ngoài Bộ Y tế thực hiện hoạt động này, lý do vì thủ tục nhập khẩu vắc xin tương đối phức tạp. Mặt khác, hoạt động sản xuất và nhập khẩu thuốc điều trị Covid-19 được kiểm soát chặt chẽ bởi chính phủ và mới chỉ một số ít đơn vị tư nhân được phép tham gia, chẳng hạn như Stellapharm (công ty FDI do Stada sở hữu), hiện là đơn vị duy nhất trong nước sản xuất Molnupiravir (một loại thuốc đặc trị Covid chính).

Tuy nhiên, Chính phủ cũng đang bắt đầu cho phép nhiều công ty dược phẩm khác trong nước đăng ký sản xuất thuốc điều trị Covid-19 dựa trên bản quyền thuốc được nhượng lại gần đây từ Pfizer và MSD.

Nhìn chung, kết quả kinh doanh năm 2021 của các công ty trong ngành chăm sóc sức khoẻ chỉ cải thiện nhẹ. Nhóm nghiên cứu của SSI ước tính doanh thu năm 2021 của các công ty chăm sóc sức khỏe niêm yết trong nước đạt 14,8 nghìn tỷ đồng ( giảm 1,8% so với cùng kỳ).

Mặc dù doanh thu đi ngang do nhu cầu chăm sóc sức khỏe giảm sút, nhưng lợi nhuận ròng vẫn tăng trưởng tương đối tốt khi các công ty thực hiện chiến lược cắt giảm chi phí và giảm mức chiết khấu bán hàng trong năm. Tổng lợi nhuận ròng đạt 2,03 nghìn tỷ đồng (tăng 10,5% so với cùng kỳ).

CƠ HỘI TĂNG GIÁ KHÁ TÍCH CỰC

Với việc các biện pháp giãn cách xã hội được nới lỏng, nhóm nghiên cứu tại SSI kỳ vọng nhu cầu chăm sóc sức khỏe sẽ phục hồi và tăng trưởng 13% so với cùng kỳ trong năm 2022.

Song song, tác động từ dịch Covid-19 sẽ ít nghiêm trọng hơn hoặc thậm chí mang lại một số lợi ích tích cực khi 70% dân số Việt Nam đã được tiêm chủng đầy đủ 2 mũi, trong khi các biến thể Covid-19 mới có thể ít nguy hiểm hơn với tỷ lệ nhập viện thấp hơn.

"Chúng tôi cho rằng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong năm 2022 sẽ sớm vượt qua mức trước dịch Covid-19, với số lượt đến thăm khám tại bệnh viện hồi phục về mức bình thường và nhóm dược phẩm sẽ có thêm phần doanh thu đáng kể từ các dòng thuốc hạ sốt và vitamin (được sử dụng thường xuyên để điều trị các triệu chứng Covid nhẹ)", SSI nhấn mạnh.

Đặc biệt, SSI cũng cho rằng, nhiều công ty dược Việt Nam đã nhận công thức sản xuất thuốc điều trị Covid (do Pfizer và MSD chuyển giao) và có thể sớm thương mại hóa trong năm 2022.

Nhờ vậy, lợi nhuận của các công ty chăm sóc sức khỏe có thể tăng trưởng mạnh trong năm 2022, với giá các dịch vụ khám chữa bệnh và thuốc men dự kiến tăng nhẹ.

"Ước tính lợi nhuận của các công ty chăm sóc sức khỏe tăng 15% so với cùng kỳ, nhờ doanh thu tăng trưởng 12% và tăng giá dự kiến từ 4 - 6% đối với cả thuốc và các dịch vụ y tế. Việc tăng giá là tất yếu do các công ty dược phẩm đã phải ứng phó với việc giá nguyên liệu (API) tăng cao, trong khi các bệnh viện phải đối mặt với nhiều chi phí hoạt động đắt đỏ trong hai năm qua khi đại dịch bùng phát", báo cáo nêu rõ.

Về nhóm các công ty dược phẩm, kết quả kinh doanh có thể tích cực ngay trong nửa đầu năm 2022 khi người dân dự trữ thuốc cho biến thể Omicron mới. Trái lại, nhóm các bệnh viện phải chờ sự phục hồi trong nửa cuối năm 2022, khi Việt Nam đối phó được với biến thể mới, đồng thời cũng nới lỏng hẳn các hạn chế đi lại.

Với mức kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận tốt trong năm 2022, SSI cho rằng ngành chăm sóc sức khỏe sẽ có cơ hội tăng giá khá tích cực. Đặc biệt, cổ phiếu của các công ty dược phẩm/bệnh viện tiếp tục là nhóm ngành phòng thủ hấp dẫn trong thời kỳ dịch bệnh bất ổn.

Hiện tại, đối với các công ty dược phẩm y tế mà SSI nghiên cứu, hệ số P/E trung bình năm 2021 là 16,2x (chỉ cao hơn một chút so với mức P/E 15,9x trong năm 2020) và phản ánh đúng mức tăng trưởng thấp của năm 2021. Mức định giá này đang tương đương với mức trung bình 5 năm gần đây và vẫn còn thấp hơn nhiều so với mức P/E lịch sử của ngành là 19,3x thiết lập năm 2017.