Đức Anh
08/01/2026, 14:39
Theo hãng tin Reuters, sau chiến dịch quân sự tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cuối tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ kiểm soát việc bán lượng dầu Venezuela đang bị phong tỏa, đồng thời thúc đẩy khai thác dầu mỏ tại quốc gia Nam Mỹ.
Ngày 6/1, ông cho biết tuyên bố Chính phủ lâm thời của Venezuela sẽ giao cho Mỹ khoảng 30-50 triệu thùng dầu. Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng vẫn thấp hơn nhiều so với Mỹ. Điểm khiến Washington quan tâm nằm ở chủng loại dầu.
Nhiều nhà máy lọc dầu của Mỹ được thiết kế để xử lý dầu thô nặng có chỉ số API dưới 30, tương đồng với dầu thô của Venezuela. Trong khi đó, phần lớn dầu khai thác tại Mỹ là dầu thô nhẹ với chỉ số API trên 40.
API là thang đo mức độ nặng - nhẹ của dầu thô do Viện Dầu mỏ Mỹ (API) xây dựng. Chỉ số này càng cao thì dầu càng nhẹ, thường dễ chế biến hơn, còn API càng thấp cho thấy dầu càng nặng và đòi hỏi nhà máy lọc dầu có cấu hình phù hợp để xử lý. Việc nâng cấp các nhà máy lọc dầu để xử lý dầu thô nhẹ cần lượng vốn đầu tư lớn.
Đồ thị thông tin dưới đây thể hiện sự phụ thuộc của Mỹ vào dầu thô nặng nhập khẩu. Có thể thấy, cơ cấu dầu thô nhập khẩu của Mỹ ngày càng thiên về dầu thô nặng. Tỷ trọng dầu thô nặng trong tổng nhập khẩu dầu thô của Mỹ đã tăng từ mức khoảng 13% năm 1978 lên gần 67% vào năm 2024, trong khi tỷ trọng của dầu thô nhẹ đã giảm mạnh và chỉ còn chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Cụ thể, từ cuối thập niên 1970 đến giữa thập niên 1980, tỷ trọng dầu thô nặng tăng nhanh, chủ yếu bù vào phần giảm của dầu thô nhẹ. Từ đầu thập niên 1990 đến trước năm 2010, tỷ trọng dầu thô nặng dao động quanh 35-45%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu loại dầu này tương đối ổn định. Từ sau năm 2010, tỷ trọng dầu thô nặng tăng lên vùng 60-70% và duy trì đến năm 2024, phản ánh mức phụ thuộc lớn của Mỹ vào dầu thô nặng trong dài hạn.
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán), có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu). Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: