Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu khắc phục những bất cập trong quản lý, mua sắm thuốc và thiết bị y tế, cắt giảm các khâu trung gian, kiểm soát giá nhằm bảo vệ quyền lợi người bệnh, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế.

Thảo luận tại tổ số 3 trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, Thủ tướng Lê Minh Hưng tập trung làm rõ những bất cập trong quản lý giá thuốc, trang thiết bị y tế và yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý để xử lý tình trạng đội giá.

KHẮC PHỤC LỖ HỔNG PHÁP LÝ, NGĂN CHẶN TÌNH TRẠNG ĐỘI GIÁ

Theo Thủ tướng, qua công tác thanh tra, điều tra của Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ, nhiều lỗ hổng đã bộc lộ trong quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn và tổ chức thực hiện, tạo điều kiện hình thành các khâu trung gian, đẩy chi phí thuốc và thiết bị y tế lên cao.

Thủ tướng chỉ rõ, nhiều loại thuốc và trang thiết bị y tế, nhất là thuốc biệt dược, vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Trong khi đó, cơ chế phân phối qua nhiều doanh nghiệp trung gian khiến các hãng sản xuất khó tiếp cận trực tiếp thị trường, làm gia tăng chi phí.

Dẫn vụ án liên quan Công ty cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ, Thủ tướng nêu thực trạng lập nhiều công ty ở nước ngoài, thực hiện các giao dịch mua bán qua nhiều tầng nấc trước khi hàng hóa được nhập khẩu vào Việt Nam, khiến giá bị đẩy lên rất cao, đồng thời phát sinh hành vi trốn thuế.

Hệ quả không chỉ là chi phí khám, chữa bệnh tăng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thuốc, dịch vụ y tế của người dân. Ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế cũng phải gánh những khoản chi phí vượt quá mức cần thiết.

ĐỔI MỚI CƠ CHẾ MUA SẮM, ĐÀM PHÁN GIÁ THUỐC VÀ THIẾT BỊ Y TẾ

Thủ tướng nhấn mạnh, thuốc và thiết bị y tế là những hàng hóa đặc thù, trực tiếp phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận nhưng cần ở mức hợp lý; Nhà nước phải có cơ chế kiểm soát để bảo đảm người bệnh được tiếp cận thuốc và thiết bị y tế với giá phù hợp khả năng chi trả.

Trên tinh thần đó, Chính phủ đề nghị khẩn trương sửa đổi các quy định liên quan trong Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, bảo đảm công khai, minh bạch, khắc phục những kẽ hở trong quản lý, mua sắm và hình thành giá.

Đề cập cơ chế mua sắm tại các cơ sở y tế, Thủ tướng đặt vấn đề vì sao bệnh viện tư nhân có thể mua thuốc, thiết bị y tế với giá phù hợp, trong khi nhiều bệnh viện công gặp khó khăn trong việc mua sắm ở mức giá tương ứng.

Theo Thủ tướng, cần nghiên cứu cơ chế linh hoạt, phân định rõ những mặt hàng thực hiện mua sắm, đấu thầu tập trung và những mặt hàng cho phép bệnh viện trực tiếp đàm phán, mua sắm trong khuôn khổ pháp luật.

Đối với thuốc, thiết bị y tế thông dụng, có thể áp dụng đấu thầu; với những sản phẩm chuyên biệt, cần có cơ chế đàm phán giá trực tiếp với nhà sản xuất. Bộ Y tế và các chuyên gia có thể làm việc trực tiếp với các hãng dược, doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế nhằm giảm chi phí trung gian.

Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của các bệnh viện tư nhân để vận dụng phù hợp tại các cơ sở y tế công lập.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định không thể quản lý giá thuốc, thiết bị y tế quá cứng nhắc, nhưng cũng không thể hoàn toàn để thị trường tự điều chỉnh. Việc hoàn thiện luật, nghị định và thông tư hướng dẫn phải giải quyết căn bản những bất cập hiện nay, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở y tế chủ động mua sắm, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ thị trường trong nước, không để các hãng dược phẩm và thiết bị y tế nước ngoài cấu kết kiểm soát thị trường, gây bất lợi cho người bệnh và hệ thống y tế.

Về lâu dài, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo Quốc hội việc xây dựng luật riêng về trang thiết bị y tế. Trước mắt, cần khẩn trương sửa đổi những quy định hiện hành để xử lý các vấn đề cấp bách.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là những đại biểu hoạt động trong lĩnh vực y tế, tiếp tục góp ý cụ thể vào dự thảo luật và các văn bản hướng dẫn, tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, hướng tới mục tiêu đưa giá thuốc, trang thiết bị y tế về mức hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả của người dân.