Thương mại Việt Nam - Lào hướng tới mục tiêu 5 tỷ USD

Với nền tảng hữu nghị đặc biệt và các khung khổ pháp lý mới, hai quốc gia đang nỗ lực đưa hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư trở thành "trụ cột gắn kết chiến lược" trong giai đoạn mới.

Theo bà Trần Thị Tú Anh, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Lào, Việt Nam và Lào không chỉ là hai quốc gia láng giềng có chung không gian sinh tồn và phát triển mà còn có chung chí hướng và khát vọng. Mối quan hệ thương mại giữa hai nước đã trải dài hơn 60 năm, được xây dựng trên sự gắn bó mật thiết giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai phía.

Sự kết nối về địa lý với đường biên giới dài hơn 2.337km đi qua 9 tỉnh, thành của Việt Nam và 10 tỉnh, thành của Lào là một lợi thế tự nhiên to lớn. Đây đều là những địa bàn chiến lược trên Hành lang kinh tế Đông-Tây, đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng của cả hai nước với khu vực ASEAN và thế giới.

Đặc biệt, sự tăng trưởng vượt bậc của thương mại song phương những năm gần đây dựa trên các khung khổ pháp lý quan trọng được ký kết, tiêu biểu là Hiệp định Thương mại song phương (sửa đổi năm 2024), Hiệp định Thương mại biên giới (2015) và Hiệp định về mua bán than và điện (2025). Những văn bản này đã tạo điều kiện thiết thực cho doanh nghiệp hai nước trao đổi hàng hóa và thúc đẩy thương mại biên giới phát triển.

Nhờ sự phối hợp hiệu quả giữa Bộ Công Thương hai nước thông qua các hoạt động xúc tiến, kết nối và hội chợ, Việt Nam hiện vững vàng ở vị trí đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào. Kim ngạch thương mại đã liên tục lập đỉnh, năm 2024 lần đầu tiên vượt mốc 2 tỷ USD, đạt kỷ lục 2,2 tỷ USD; năm 2025 đạt mốc 2,98 tỷ USD, tăng trưởng mạnh mẽ 32,7% so với năm trước.

Dòng chảy hàng hóa giữa hai nước diễn ra hết sức sôi động với nhiều mặt hàng chủ lực. Xuất khẩu của Việt Nam sang Lào dẫn đầu là sản phẩm hóa chất với 353,2 triệu USD (tăng 112,7%) và máy móc thiết bị đạt 140,7 triệu USD (tăng 132,8%). Các mặt hàng khác cũng ghi nhận sự tăng trưởng khả quan như sắt thép (tăng 52,8%), thức ăn gia súc (tăng 41,4%), giấy (tăng 79,0%) , dây điện (tăng 126,7%) và clanhke, xi măng (tăng 264,4%).

Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Lào chủ yếu là than đá (145,8 triệu USD), phân bón (96,7 triệu USD) và hàng rau quả (tăng đột biến 199,8%).

Bên cạnh thương mại hàng hóa, hợp tác năng lượng trở thành điểm sáng mới với các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn tại Lào như: Dự án điện gió Trường Sơn (600MW) tại tỉnh Bolikhamxay vận hành thương mại từ tháng 9/2025; dự án điện gió Savan 1 (300MW) tại tỉnh Savannakhet bắt đầu bán điện sang Việt Nam từ tháng 12/2025.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, hai Đảng đã thống nhất mục tiêu đưa hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư trở thành "trụ cột gắn kết chiến lược mới". Mục tiêu cốt lõi là đưa kim ngạch thương mại song phương sớm đạt mốc 5 tỷ USD.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, hai bên sẽ tận dụng tối đa các ưu đãi thuế phí từ những hiệp định đã ký kết, tạo thêm việc làm và nâng cao đời sống nhân dân. Điều này không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn góp phần xây dựng đường biên giới Việt - Lào hòa bình, ổn định và hợp tác bền vững.