Đại biểu Quốc hội thảo luận về tình hình thực hiện dự toán ngân sách năm 2009 và kế hoạch 2010

Đến bây giờ từ Trung ương đến cơ sở khâu tổ chức thực thiện vẫn là khâu yếu. Chủ trương hay, chính sách đúng nhưng để đến được với cuộc sống vẫn là khoảng cách.

Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, đã nhấn mạnh điều này tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về kinh tế, xã hội và ngân sách, sáng 23/10.

Theo Tổng bí thư, cần phải phân tích rõ bối cảnh rất khó khăn của năm 2009 mới thấy hết ý nghĩa của sự phát triển. Sau khi Quốc hội quyết định điều chỉnh, Chính phủ đã quyết liệt điều hành đạt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 5%. Quốc hội phải đánh giá được điều này để toàn dân hiểu, Tổng bí thư nói.

Tổng bí thư cũng đề nghị các vị đại biểu Quốc hội phân tích sâu bài học kinh nghiệm từ chủ trương đến việc ra chính sách và điều hành cụ thể. “Đến bây giờ từ Trung ương đến cơ sở khâu tổ chức chức thiện vẫn là khâu yếu. Chủ trương hay, chính sách đúng nhưng để đến được với cuộc sống vẫn là khoảng cách”, Tổng bí thư phát biểu.

Một ví dụ được Tổng bí thư đưa ra là việc hỗ trợ tiền tết cho người nghèo Tết Nguyên đán năm qua. Việc làm có ý nghĩa rất lớn nhưng nhiều khi chỉ một nơi làm không tốt sẽ ảnh hưởng đến cả chủ trương và bị xã hội phê phán.

Một số hạn chế khác được Tổng bí thư lưu ý, đó việc kích cầu đối tượng cần thì chưa đến đủ. Trong quá trình phát triển khoảng cách chênh lệch giàu nghèo ngày càng doãng ra. “Chủ trương của chúng ta không cho phép doãng ra, phải thu hẹp khoảng cách này” Tổng bí thư nhấn mạnh.

Về một vấn đề được nhiều đại biểu thảo luận, đó là nguồn lực cho xóa đói giảm nghèo còn phân tán, Tổng bí thư đánh giá, Chương trình xóa đói giảm nghèo đã đạt được kết quả tốt, được bạn bè quốc tế đánh giá cao. Tuy nhiên cũng bộc lộ còn nhiều yếu kém, chưa được như mong muốn.

Nhấn mạnh xóa đói giảm nghèo là vấn đề chiến lược, Tổng bí thư cũng lưu ý, hiện nay tỷ lệ hộ nghèo khoảng 11%, sắp tới có thể còn giảm nữa. Nhưng nếu quan liêu trong chỉ đạo thì con số này dễ làm chúng ta thỏa mãn. Vì tiêu chí của ta còn rất thấp, nhưng có huyện vẫn còn 30 - 40% hộ nghèo, có bản có tới 60% hộ nghèo. Sắp tới nâng chuẩn nghèo cao lên thì số người nghèo lại tăng lên.

Về thu chi ngân sách, theo Tổng bí thư, tất nhiên phải chấp nhận bội chi, nhưng nhất định phải phấn đấu giảm dần và khắc phục tình trạng lãng phí như một số vị đại biểu đã nêu. 

Nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của kế hoạch năm 2010, Tổng bí thư đề nghị đại biểu Quốc hội cần góp ý, hiến kế thêm để biến khó khăn thành cơ hội, đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế phải cao hơn 2009.

Quốc hội phải quản ngân sách thật chặt

Thảo luận về tình hình thực hiện dự toán ngân sách năm 2009, nhiều đại biểu tỏ ra lo lắng trước thực trạng “đã ít tiền lại phân tán” vì kỷ cương tài chính chưa nghiêm.

Tình trạng này đã được nêu ra tại báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính – Ngân sách. Việc bố trí tăng chi trả nợ khoảng 6.000 tỷ đồng và sử dụng khoảng 11.000 tỷ đồng để thực hiện chính sách an sinh xã hội là các khoản chi không có trong dự toán được Quốc hội quyết định.

Nhiều ý kiến chưa đồng tình và đề nghị Chính phủ xem xét việc thưởng vượt dự toán cho các địa phương 1.500 tỷ đồng trong điều kiện nền kinh tế khó khăn, phải đi vay để bù đắp hụt thu.

Đại biểu Lê Văn Cuông đề nghị phải quản ngân sách thật chặt tránh điều hành tài chính theo kiểu phong trào, thưởng cho các địa phương cũng không xin ý kiến Quốc hội. “ Trên đã thế, dưới thì sao?, vị đại biểu này băn khoăn.

Nhiều ý kiến đề nghị tăng chi cho nông nghiệp, nông thôn và giảm chi cho các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước. Đồng thời nên xem xét khoanh lại các chương trình mục tiêu để tránh lãng phí do phân tán và trùng lắp với chi cho đầu tư phát triển.

Đại biểu Đỗ Mạnh Hùng đề nghị cần tăng cường kỷ luật tài chính. Nếu chi vượt dự toán đến mức như Chính phủ báo cáo thì phải  trình Quốc hội. Số vốn ứng trước dự toán trên 50 ngàn tỷ, tiêu chí duyệt ứng trước, quá trình ra sao thì không thấy có, cần phải dược làm rõ và được quốc hội kiểm soát, đại biểu Hùng đề nghị.

Về kế hoạch ngân sách năm 2010, đa số ý kiến cho rằng mức bội chi 6,5% GDP là cao, không phù hợp với tinh thần nghị quyết của Quốc hội về giảm bội chi. Đề nghị chỉ giữ như đề nghị của Ủy ban Tài chính - Ngân sách là không quá 6%, có đại biểu đề nghị chỉ nên ở mức 5,5% GDP.