Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Nhà Trắng vẫn đang cân nhắc đưa ra một lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel trong bối cảnh giá nhiên liệu này cao kỷ lục...

Ông Trump hiện đối mặt với sức ép lớn trong việc giải quyết tình trạng giá xăng dầu leo thang trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào đầu tháng 11.

"Chúng tôi đang cân nhắc vấn đề này một cách rất nghiêm túc”, ông Trump nói với kênh Fox News vào hôm Chủ nhật (27/9). Ông nói thêm rằng việc cấm xuất khẩu dầu diesel “có thể dẫn đến tình trạng giá xăng ô tô tăng nhẹ, vì vậy chúng tôi đang xem xét kỹ lưỡng”.

Trước đó, ông chủ Nhà Trắng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với một lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel để ngăn giá nhiên liệu này leo thang cao hơn. Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Nhà Trắng đang cân nhắc các biện pháp hạn chế thay vì một lệnh cấm hoàn toàn. Tuần trước, ông Wright đã chỉ ra những ảnh hưởng tiêu cực từ một lệnh cấm như vậy. Tuần trước, trang Politico đưa tin nói rằng chính quyền ông Trump đang chuẩn bị kế hoạch cấm xuất khẩu dầu diesel áp dụng trong 90 ngày.

Ý tưởng về việc quốc gia xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới áp dụng lệnh cấm xuất khẩu hoàn toàn đối với nhiên liệu này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ ngành năng lượng Mỹ. Giới phân tích cũng cảnh báo rằng động thái này có thể phản tác dụng và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu.

Giá dầu diesel đã tăng dữ dội do sự gián đoạn nguồn cung liên quan đến xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran cũng như giữa Nga và Ukraine. Theo dữ liệu từ nền tảng AAA, giá dầu diesel trung bình tại Mỹ dao động quanh mức 6,53 USD/gallon trong ngày thứ Hai (28/9), tái lập kỷ lục thiết lập vào hôm 22/9.

Các chiến lược gia hàng hóa tại ngân hàng đầu tư Morgan Stanley nhận định rằng việc Mỹ - quốc gia vốn đã trở thành nguồn cung dầu diesel bổ sung quan trọng trong bối cảnh nguồn cung từ Nga và Trung Đông sụt giảm - áp hạn chế xuất khẩu có thể kéo giá dầu diesel tại Mỹ giảm trong ngắn hạn, nhưng có đồng thời có thể gây ra những tác động tiêu cực ở các mắt xích tiếp theo của chuỗi cung ứng.

"Không chỉ giá dầu diesel toàn cầu tăng cao, mà còn có thể xuất hiện hiệu ứng tác động ngược trở lại giá xăng tại Mỹ khi các nhà máy lọc dầu điều chỉnh công suất vận hành”, một báo cáo vào tuần trước của Morgan Stanley nhận định..

Ông Benedict George, người đứng đầu bộ phận định giá sản phẩm tại châu Âu của công ty dữ liệu hàng hóa Argus Media, cho biết bất kỳ hình thức hạn chế xuất khẩu dầu diesel nào từ phía Mỹ cũng có khả năng đẩy giá dầu diesel và mức chênh lệch giá dầu diesel so với dầu thô tại châu Âu lên "mức cao chưa từng thấy". Ông lưu ý rằng Mỹ đã cung cấp khoảng một nửa lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu trong vài tháng qua.

Trao đổi với hãng tin CNBC, ông George tiết lộ rằng phần lớn các nhà giao dịch dầu mỏ tại châu Âu đều hoài nghi về khả năng Mỹ sẽ hạn chế xuất khẩu dầu diesel, do những thách thức lớn mà một động thái như vậy có thể gây ra cho các công ty dầu khí của Mỹ.

Trong khi đó tại Mỹ, giá dầu diesel tăng mạnh đã gây thêm áp lực tài chính cho nông dân và người lao động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, cũng như các tài xế và hộ gia đình, ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.

Viện Dầu khí Mỹ (API) - một tổ chức vận động hành lang trong ngành dầu khí - là một trong những đơn vị phản đối viễn cảnh Mỹ cấm xuất khẩu dầu diesel khi ông Trump tỏ ý ủng hộ ý tưởng này vào tuần trước.Trong một tuyên bố, Giám đốc điều hành API, ông Mike Sommers, cho rằng "việc hạn chế xuất khẩu năng lượng của Mỹ sẽ chỉ làm trầm trọng thêm vấn đề, vì gây khó khăn hơn cho hoạt động lọc dầu và cuối cùng là gây thiệt hại cho người tiêu dùng”.

Ông nói thêm: "Giải pháp nằm ở việc gia tăng nguồn cung và sự linh hoạt, chứ không phải là các biện pháp hạn chế mới có nguy cơ khiến tình hình vốn đã khó khăn càng trở nên tồi tệ hơn”.

Trước đó, ông Trump đã kêu gọi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy ngừng các cuộc tấn công của nước này nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, cho rằng các cuộc tấn công này đang "gây hại cho thế giới" khi tình trạng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tiếp tục đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên cao.

Ông George nhận định các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu Nga đã làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguồn cung nhiên liệu toàn cầu, biến dầu diesel thành "vấn đề lớn nhất trong hệ thống dầu mỏ toàn cầu, trong khi trước đây nhiên liệu này chỉ là một trong số nhiều vấn đề nghiêm trọng khác."

Khi được hỏi về dự báo thời gian kéo dài của cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu diesel toàn cầu, ông George cho biết mức độ bất định lớn đến nỗi một số nhà giao dịch đã từ bỏ việc cố gắng dự báo thị trường. "Gần đây, một nhà giao dịch đã nói với tôi rằng ông ấy không còn bận tâm đến việc dự báo nữa vì cảm thấy đó là sự lãng phí công sức. Bạn thực sự không thể biết điều gì sẽ xảy ra”, ông George chia sẻ.

"Chúng tôi không biết liệu Mỹ có áp bất kỳ hạn chế nào hay không, nhưng tôi nghĩ mọi người chỉ đang bàn luận về các biện pháp ngắn hạn, tối đa là 2-3 tháng. Nghĩa là có một giới hạn thời gian nhất định cho việc Mỹ hạn chế xuất khẩu, nếu điều đó thực sự xảy ra. Nhưng còn về xung đột Nga-Ukraine thì sao?... Cho đến nay, chưa có giải pháp nào phát huy hiệu quả để tháo gỡ tình hình ở đó, và tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz cũng vậy”, ông nói thêm.