Nhà thiết kế Pierpaolo Piccioli rời Balenciaga sau hơn một năm giữ cương vị Giám đốc Sáng tạo. Đây là một nhiệm kỳ ngắn ngủi nhưng mang nhiều ý nghĩa, phản ánh áp lực ngày càng lớn lên những nhà thiết kế đứng đầu các thương hiệu thời trang trong thời kỳ tăng trưởng chậm…

Thời trang cần thời gian để tạo ra di sản, nhưng kinh doanh xa xỉ ngày nay dường như ngày càng ít kiên nhẫn với thời gian. Ngày 5/11/2026, tập đoàn Kering chính thức xác nhận Pierpaolo Piccioli rời vị trí Giám đốc Sáng tạo Balenciaga, khép lại cuộc hợp tác bắt đầu từ tháng 7/2025. 

Thông báo được đưa ra khá ngắn gọn, không đề cập nguyên nhân cụ thể của sự chia tay. Tuy nhiên, những biến động liên tiếp trong bộ máy sáng tạo của Kering khiến sự kiện này trở thành một dấu hiệu đáng chú ý về cuộc tái cấu trúc đang diễn ra tại tập đoàn xa xỉ khi sáng tạo ngày nay phải trả lời bằng doanh thu.

Báo cáo kinh doanh quý 3/2026 của Kering cho thấy doanh thu tập đoàn đạt 3,345 tỷ euro, gần như đi ngang theo giá trị báo cáo nhưng giảm 1% nếu tính trên cơ sở so sánh tương đương. Trong chín tháng đầu năm, doanh thu đạt 10,565 tỷ euro, giảm 2% theo giá trị báo cáo. Riêng ngành hàng thời trang và đồ da đạt 2,743 tỷ euro trong quý 3, giảm 3% trên cơ sở tương đương.

Điểm đáng chú ý trong báo cáo là Kering đánh giá Balenciaga vẫn duy trì được sức chống chịu ở nhóm sản phẩm đồ da, nhưng thời trang may sẵn và giày dép tiếp tục gặp thách thức. Đây là thông tin quan trọng để hiểu bối cảnh ông Piccioli rời vị trí, dù Kering không công bố mối liên hệ trực tiếp giữa kết quả kinh doanh và quyết định chia tay nhà thiết kế.

Trong ngành xa xỉ, túi xách và phụ kiện da thường đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì có khả năng tạo doanh thu ổn định, duy trì nhận diện thương hiệu và mở rộng tệp khách hàng. Một bộ sưu tập Haute Couture có thể tạo ra giá trị hình ảnh rất lớn nhưng không phải lúc nào cũng chuyển hóa trực tiếp thành doanh thu tương ứng. Ngược lại, một mẫu túi biểu tượng, một đôi giày có tính nhận diện cao hay một dòng phụ kiện được thị trường đón nhận có thể tạo ra sức mua kéo dài qua nhiều mùa.

Với Balenciaga, bài toán còn phức tạp hơn bởi thương hiệu từng xây dựng được sức ảnh hưởng rất lớn trong văn hóa đại chúng dưới thời giám đốc sáng tạo Demna. Những đôi giày thể thao có hình dáng khác thường, áo hoodie, túi xách mang tính biểu tượng và các thiết kế gây tranh luận đã giúp thương hiệu trở thành một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên mạng xã hội. Đó là một tài sản văn hóa không dễ thay thế chỉ bằng việc đưa dòng sản phẩm Haute Couture trở lại.

Điều đáng chú ý là chỉ một ngày sau, ngày 6/11, Kering đã công bố nhà thiết kế người Anh gốc Jamaica Martine Rose sẽ kế nhiệm Piccioli, dự kiến bắt đầu công việc từ ngày 16/11/2026. Như vậy, Balenciaga không chỉ kết thúc một nhiệm kỳ sáng tạo ngắn mà còn nhanh chóng chuyển sang một lựa chọn có cá tính thẩm mỹ rất khác biệt. Màn tiếp quản mau chóng của Martine Rose tại Balenciaga đã tạo nên không ít những suy luận về thứ gọi là bản sắc mà Kering đang tìm kiếm.

Pierpaolo Piccioli là một trong những nhà thiết kế có khả năng tạo ra thứ ngôn ngữ thời trang giàu cảm xúc nhất của thế hệ mình. Trước khi đến Balenciaga, ông đã dành khoảng 25 năm tại Valentino. Dưới thời Piccioli, Valentino được nhận diện bởi kỹ thuật Haute Couture tinh xảo và khả năng biến trang phục thành một tuyên ngôn về vẻ đẹp.

Chính vì vậy, khi Kering lựa chọn Piccioli thay thế Demna tại Balenciaga vào tháng 5/2025, quyết định này được xem như một bước chuyển hướng quan trọng. Bộ sưu tập đầu tiên của ông tại Balenciaga, Xuân - Hè 2026, thể hiện nỗ lực dung hòa hai thế giới. Thay vì phủ nhận những gì Demna đã xây dựng, Piccioli tìm cách đưa sự mềm mại, thanh lịch và tính nhân văn trở lại trong cấu trúc thời trang vốn nổi tiếng với những tỷ lệ phóng đại. 

Đến bộ sưu tập Thu - Đông 2026, nhà thiết kế tiếp tục đối thoại với di sản của thương hiệu thông qua những hình ảnh giàu tính điện ảnh. Đáng chú ý nhất là bộ sưu tập Haute Couture đầu tiên của Piccioli tại Balenciaga vào tháng 7/2026. Những thiết kế giàu màu sắc, các cấu trúc trang phục điêu khắc, kỹ thuật xử lý chất liệu và tinh thần lãng mạn được đặt trong cuộc đối thoại với di sản của Cristóbal Balenciaga. Giới chuyên môn nhìn nhận đây là một màn ra mắt Haute Cuture giàu tham vọng, cho thấy Piccioli muốn đưa kỹ nghệ thủ công trở lại vị trí trung tâm của nhà mốt.

Tuy nhiên, xây dựng một ngôn ngữ sáng tạo thuyết phục chưa chắc đồng nghĩa với việc xây dựng được một mô hình kinh doanh thành công. Một giám đốc sáng tạo mới thường cần ít nhất vài mùa để hiểu kho lưu trữ, xây dựng đội ngũ, xác lập ngôn ngữ thiết kế, phát triển sản phẩm và đưa bộ sưu tập đến hệ thống cửa hàng toàn cầu. Nhưng trong bối cảnh các tập đoàn xa xỉ chịu áp lực từ cổ đông, doanh thu và chi phí vận hành, thời gian dành cho quá trình thử nghiệm ngày càng ít.

Đó là nghịch lý mà các tập đoàn xa xỉ đang phải giải quyết: vừa cần những nhà thiết kế có khả năng tạo ra sự khác biệt, vừa cần những sản phẩm có khả năng thương mại hóa nhanh chóng. Kering đang thể hiện rõ áp lực này qua các quyết định gần đây.

Trong vòng chưa đầy một tháng, tập đoàn chứng kiến những thay đổi lớn ở nhiều vị trí sáng tạo. Anthony Vaccarello rời Saint Laurent, Seán McGirr rời Alexander McQueen và Pierpaolo Piccioli chia tay Balenciaga. Ba thương hiệu, ba câu chuyện khác nhau nhưng cùng nằm trong chiến lược điều chỉnh danh mục sáng tạo của một tập đoàn đang tìm cách phục hồi sức tăng trưởng.

Việc Kering bổ nhiệm Martine Rose ngay sau khi Piccioli rời đi cho thấy tập đoàn đang muốn thử nghiệm một hướng tiếp cận khác. Nhà thiết kế người Anh gốc Jamaica nổi tiếng với phong cách chịu ảnh hưởng từ văn hóa đường phố London, âm nhạc, bóng đá, và những tiểu văn hóa đô thị.

Theo Reuters, Kering kỳ vọng lựa chọn này sẽ giúp Balenciaga tăng cường kết nối với thế hệ khách hàng trẻ. Đây là một quyết định đáng chú ý bởi Martine Rose chưa từng điều hành một bộ phận Haute Couture riêng biệt tại một thương hiệu lớn.

Đây sẽ là phép thử đối với khả năng thay đổi của Balenciaga trong khi vẫn duy trì giá trị di sản. Và có lẽ, sự thay đổi này nhằm thích ứng với tốc độ mà ngành công nghiệp xa xỉ đang vận hành. Một nhà thiết kế có thể mất hàng thập niên để xây dựng tên tuổi, nhưng đôi khi họ chỉ có vài mùa diễn để chứng minh giá trị của mình.