Việt Nam và Nhật Bản chính thức triển khai 5 nhiệm vụ nghiên cứu chung về bán dẫn, đánh dấu bước chuyển từ hợp tác kết nối sang triển khai các dự án nghiên cứu thực chất...

Ngày 22/7, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), Bộ Khoa học và Công nghệ,  tổ chức lễ công bố kết quả tuyển chọn và ký kết hợp đồng tài trợ 5 nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn năm 2026.

Cụ thể, 5 nhiệm vụ được phê duyệt tài trợ gồm: thiết kế chip AI SoC bảo mật dựa trên CPU RISC-V đa lõi và bộ tăng tốc AI cho thiết bị AI-IoM; nghiên cứu chế tạo vật liệu và linh kiện điện tử công suất dựa trên chất bán dẫn vùng cấm rộng ứng dụng cho chip quản lý năng lượng sử dụng trong thiết bị nguồn hiệu năng cao; nghiên cứu phát triển vật liệu bán dẫn tiên tiến ứng dụng trong cảm biến tích hợp và thiết bị năng lượng tái tạo; phát triển vật liệu bán dẫn tiên tiến cho transistor có độ linh động điện tử cao thông qua kết hợp mô phỏng lý thuyết và thực nghiệm; thiết kế, mô phỏng và chế tạo vi mạch thế hệ mới tích hợp ba chiều CFET dùng transistor màng mỏng Si.

Việc triển khai 5 nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn được đánh giá là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước. 

Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến khẳng định, trong bối cảnh bán dẫn trở thành nền tảng của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các ngành công nghệ cao, Việt Nam cần xây dựng nền tảng nghiên cứu vững chắc, phát triển đội ngũ chuyên gia, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và mở rộng hợp tác quốc tế để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

"Nhật Bản là đối tác chiến lược với nhiều thế mạnh về vật liệu, thiết bị, thiết kế và công nghệ bán dẫn. Sự kết nối giữa các viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm của hai nước sẽ góp phần thúc đẩy chia sẻ tri thức, tiếp cận công nghệ hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và giải quyết các bài toán công nghệ có tính ứng dụng", ông Chiến cho hay. 

Đối với 5 nhiệm vụ được ký kết, NAFOSTED đề nghị các nhóm nghiên cứu bảo đảm mục tiêu, tiến độ, chất lượng khoa học, liêm chính nghiên cứu, sử dụng hiệu quả kinh phí và gắn nghiên cứu với đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ. Quỹ cũng cam kết tiếp tục phối hợp với JST hoàn thiện cơ chế hợp tác và mở rộng quy mô chương trình trong những năm tới.

Trong khi đó, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ishikawa Isamu cho biết Nhật Bản sẽ tiếp nhận 250 nghiên cứu sinh tiến sĩ Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua Chương trình Hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Nhật Bản - ASEAN (NEXUS), được công bố trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản năm 2025.

Theo ông Ishikawa, Nhật Bản là một trong số ít quốc gia sở hữu hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh với năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới, từ thiết bị sản xuất, vật liệu đến công nghệ hỗ trợ. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, nhu cầu về nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao ngày càng gia tăng.

Ông cho biết hiện đã có 30 nghiên cứu sinh Việt Nam học tập tại Nhật Bản theo chương trình NEXUS và kỳ vọng khoảng 250 nghiên cứu sinh tiến sĩ sẽ được đào tạo trong thời gian tới, góp phần tăng cường hợp tác nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực giữa hai nước.

Phó Đại sứ Nhật Bản kỳ vọng các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam tham gia chương trình sẽ đạt được nhiều kết quả nghiên cứu thiết thực, đồng thời tăng cường kết nối và hợp tác với các nhà khoa học Nhật Bản.

Thông qua các chương trình hợp tác quốc tế do Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy, Việt Nam từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và tiếp cận các công nghệ bán dẫn chiến lược, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.