Xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước 2030

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Thưa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Đại hội XIV của Đảng xác lập những định hướng phát triển mới cho đất nước trong giai đoạn tới. Đặt trong tổng thể đó, Bắc Ninh xác định tầm nhìn như thế nào để phát triển nhanh, bền vững, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030?

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ, bền vững. Đặt trong tổng thể đó, Bắc Ninh xác định rõ mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 là quá trình nâng tầm toàn diện về mô hình phát triển, năng lực quản trị và chất lượng sống của Nhân dân.

Sau hợp nhất, tỉnh Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian rộng hơn, dư địa, nguồn lực lớn hơn và yêu cầu quản trị cao hơn. Tầm nhìn xuyên suốt của tỉnh là xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh nhưng bền vững; hiện đại nhưng giàu bản sắc; tăng trưởng kinh tế gắn chặt với tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trên nền tảng định hướng của Đại hội XIV, tỉnh xác định lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; lấy văn hóa Kinh Bắc làm nền tảng tinh thần và sức mạnh nội sinh; lấy kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị làm điều kiện bảo đảm. Đây là con đường để Bắc Ninh đi nhanh về tốc độ, nhưng vững về nền tảng, bền về dài hạn, đủ năng lực và điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Từ thực tiễn phát triển của Bắc Ninh thời gian qua, theo đồng chí, những động lực tăng trưởng nào sẽ tiếp tục được phát huy và những động lực mới nào mang tính quyết định để tỉnh duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhưng chuyển mạnh sang chiều sâu, chất lượng và bền vững?

Nhìn từ thực tiễn phát triển, Bắc Ninh tiếp tục duy trì tăng trưởng cao và ổn định trong nhóm dẫn đầu cả nước. Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo giá hiện hành ước đạt hơn 522 nghìn tỷ đồng, tăng 10,27%, thuộc nhóm địa phương đạt tăng trưởng hai con số. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực chủ đạo; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 182 tỷ USD, chiếm gần 20% kim ngạch cả nước, đưa Bắc Ninh trở thành một trong hai trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất Việt Nam. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và thu ngân sách nhà nước duy trì trong nhóm dẫn đầu, khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và tạo thêm nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, bức tranh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh ngày càng toàn diện và hài hòa hơn. Thương mại, dịch vụ phát triển sôi động gắn với quá trình đô thị hóa và mở rộng không gian kinh tế. Hạ tầng giao thông, đô thị và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư đồng bộ, mở ra dư địa phát triển mới. Nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sinh thái, công nghệ cao, đa giá trị. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội được quan tâm toàn diện; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng lên, tạo nền tảng xã hội vững chắc cho phát triển bền vững.

Tuy nhiên, để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, tỉnh xác định phải tạo ra những động lực mới mang tính quyết định. Trọng tâm là chuyển mạnh từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng theo chất lượng, hiệu quả và chiều sâu:

(1) Sớm rà soát, điều chỉnh và ban hành Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; lập Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, bảo đảm thống nhất với quy hoạch vùng và quốc gia nhằm tạo không gian, dư địa mới cho tỉnh phát triển. 

(2) Tập trung tái cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế số; hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, gắn đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. 

(3) Tiếp tục đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại, đa chiều; trọng tâm là triển khai, hoàn thành các tuyến đường giao thông kết nối liên vùng, liên tỉnh và quốc tế: Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến đường kết nối đi thủ đô Hà Nội, Đường Vành đai 4, Đường Vành đai 5, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Hà Nội - Lạng Sơn - Hải Phòng - Quảng Ninh - Móng Cái v.v… Hình thành các khu công nghiệp, khu đô thị lớn, hệ thống khu logistics, cảng ICD đồng bộ, hiện đại. 

(4) Coi phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, tăng tỷ lệ nội địa hóa và liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa là một động lực quan trọng. 

(5) Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, từ chính quyền, doanh nghiệp đến xã hội, được xác định là "hạ tầng mềm" của tăng trưởng mới, giúp nâng năng suất lao động, giảm chi phí xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh cần những đột phá nào về cơ chế, chính sách, quy hoạch, hạ tầng và quản trị phát triển? Trong các khâu đó, đâu là khâu được tỉnh xác định phải đi trước, làm trước để tạo sức lan tỏa cho toàn bộ quá trình phát triển?

Tỉnh Bắc Ninh xác định rõ ba đột phá then chốt có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Thứ nhất là đột phá về thể chế và năng lực quản trị phát triển. Tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng chính quyền số, chính quyền phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Thứ hai là đột phá về nguồn nhân lực. Bắc Ninh coi đây là đột phá có ý nghĩa lâu dài và bền vững nhất. Tỉnh tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời chú trọng đào tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, logistics, y tế, giáo dục và quản lý đô thị hiện đại.

Thứ ba là đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Tỉnh ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, hạ tầng khu công nghiệp, đô thị và hạ tầng số; mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết với Thủ đô Hà Nội và các địa phương trong vùng Thủ đô.

Trong các khâu đó, tỉnh Bắc Ninh xác định quy hoạch và hạ tầng phải đi trước một bước. Quy hoạch phải gắn chặt với quy hoạch vùng và quốc gia, có tầm nhìn dài hạn; hạ tầng phải tạo "đường băng" cho phát triển, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, thể chế và kỷ luật thực thi là yếu tố quyết định để biến quy hoạch và hạ tầng thành năng lực phát triển thực chất.

Phát triển đô thị hiện đại nhưng không đánh đổi môi trường, văn hóa và chất lượng sống của người dân là yêu cầu xuyên suốt. Đồng chí đánh giá như thế nào về vai trò của con người, bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong việc tạo dựng nền tảng phát triển bền vững và lợi thế cạnh tranh dài hạn cho Bắc Ninh?

 Tỉnh Bắc Ninh xác định con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu của mọi chiến lược phát triển. Tăng trưởng kinh tế, hướng tới phải nâng cao chất lượng sống của Nhân dân, bảo đảm môi trường an toàn, đô thị văn minh, an sinh xã hội bền vững và cơ hội phát triển công bằng, hạnh phúc cho mọi người dân.

Bản sắc văn hóa Kinh Bắc là giá trị cốt lõi, là nền tảng tinh thần và cũng là lợi thế cạnh tranh mềm của Bắc Ninh. Tỉnh coi việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa không chỉ là nhiệm vụ gìn giữ di sản, mà còn là cách tạo nguồn lực nội sinh cho phát triển. Khi văn hóa được kết nối với tư duy hiện đại, công nghệ và kinh tế sáng tạo, Bắc Ninh có thể phát triển các lĩnh vực như du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa, dịch vụ sáng tạo, giáo dục - đào tạo chất lượng cao.

Song song với đó, bảo vệ môi trường được xác định là yêu cầu bắt buộc. Tỉnh Bắc Ninh quản lý chặt chẽ tài nguyên, đất đai; kiểm soát ô nhiễm tại các khu, cụm công nghiệp và làng nghề; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao tiêu chuẩn môi trường trong thu hút đầu tư. Phát triển đô thị phải đi đôi với gìn giữ bản sắc, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống, để tỉnh Bắc Ninh thực sự trở thành nơi đáng sống, đáng đầu tư và đáng gắn bó lâu dài.

Từ diễn đàn Đại hội XIV của Đảng, đồng chí muốn gửi đi thông điệp gì tới nhân dân trong tỉnh, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư về quyết tâm, hành động và khát vọng xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm một thành phố trực thuộc Trung ương?

Thông điệp mà Bắc Ninh muốn gửi đi là phát triển nhanh nhưng phải bền vững; hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc; tăng trưởng kinh tế phải gắn chặt với nâng cao chất lượng sống của Nhân dân. Đó không chỉ là lựa chọn phát triển, mà là con đường Bắc Ninh kiên định theo đuổi trong giai đoạn tới.

Với Nhân dân trong tỉnh, thông điệp cốt lõi là mọi chủ trương, chính sách phát triển đều hướng tới con người, vì con người và do con người. Sự đồng thuận, niềm tin và tinh thần đồng hành của Nhân dân là nền tảng quan trọng nhất để Bắc Ninh vượt qua khó khăn, nắm bắt thời cơ và phát triển bền vững. Phát triển đô thị, công nghiệp hay hạ tầng đều phải quy về mục tiêu nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định và an toàn cho Nhân dân.

Với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư, tỉnh Bắc Ninh mong muốn tiếp tục là điểm đến tin cậy, nơi hội tụ của tinh thần hợp tác, đổi mới và phát triển lâu dài. Tỉnh kiên định định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, thân thiện môi trường, hiệu quả và bền vững; đồng thời khuyến khích sự gắn kết, chia sẻ và cùng phát triển giữa doanh nghiệp với địa phương, giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.

Với toàn hệ thống chính trị, thông điệp xuyên suốt là tinh thần trách nhiệm, kỷ cương và hành động. Mỗi mục tiêu phát triển đều phải được cụ thể hóa bằng việc làm thiết thực, bằng hiệu quả thực tế và bằng sự chuyển biến có thể cảm nhận được trong đời sống xã hội. Trên nền tảng đoàn kết, đổi mới và khát vọng vươn lên, Bắc Ninh quyết tâm phát triển bằng năng lực thực chất, bằng nền tảng bền vững và bằng sự đồng thuận xã hội cao, để sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước trong giai đoạn mới.