Xây dựng quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam

Ngày 16/1, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì cuộc họp Hội đồng tư vấn, góp ý cho Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM cho biết dự thảo quy chế lần 3 có 11 chương, 75 điều, 7 phụ lục. Dự thảo quy định mô hình tổ chức và nguyên tắc vận hành trung tâm tài chính quốc tế.

Theo dự thảo, trung tâm bao gồm các loại hình thành viên là ngân hàng, công ty chứng khoán, bảo hiểm, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản, Fintech và các tổ chức hạ tầng thị trường;

Cho phép thành lập và vận hành đa dạng các sàn chứng khoán, hàng hóa phái sinh, tín chỉ carbon, bất động sản, nghệ thuật, kim loại quý; quy định rõ về sàn giao dịch tài sản mã hóa /tiền mã hóa…

Cơ quan giải quyết tranh chấp là Tòa án chuyên biệt; Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm tài chính quốc tế.

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật, quy chế này được ưu tiên áp dụng để giải quyết các vấn đề liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của quy chế; cho phép áp dụng trực tiếp các quy định thuận lợi hơn của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên đối với các lĩnh vực mới chưa có quy định.

Dự thảo cũng quy định về cơ chế, chính sách đặc thù và thẩm quyền điều hành đặc biệt của Trung tâm. Theo đó, đối với dự án hạ tầng trọng yếu hoặc đặc thù theo hình thức đối tác công tư (PPP), cơ quan điều hành trình Hội đồng điều hành phương án đặc biệt.

Sau khi phê duyệt, cơ quan điều hành quyết định nhà đầu tư và ký kết hợp đồng PPP theo quy định; đồng thời ban hành hướng dẫn chi tiết quy trình chỉ định hoặc lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP đặc thù.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), mục tiêu là tạo không gian cho các tổ chức, doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh tài chính, công nghệ mới còn trong giai đoạn phát triển; nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu thập dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện khung pháp lý.

Đồng thời, bảo vệ người tiêu dùng và quản lý rủi ro một cách phù hợp, đảm bảo minh bạch thông tin, an toàn hệ thống và tính khả thi khi mở rộng hoạt động.

Đặc biệt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát chỉ được áp dụng trong phạm vi trung tâm và thời gian giới hạn theo phê duyệt. Quá trình thử nghiệm tuân thủ nguyên tắc có chốt chặn dừng thử nghiệm khi phát sinh rủi ro vượt ngưỡng cho phép và có quy trình đánh giá kết quả để quyết định chuyển đổi hoạt động thử nghiệm thành hoạt động chính thức hoặc chấm dứt thử nghiệm…

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Bộ Công Thương cho rằng quy chế chỉ nên điều chỉnh hoạt động của các cơ quan điều hành, cơ quan giám sát, các phòng ban thuộc trung tâm tài chính quốc tế. Đối với nhà đầu tư, cần điều chỉnh bằng quy định khác hoặc bằng các Nghị định.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp.

Theo Thứ trưởng, nguyên tắc ưu tiên áp dụng pháp luật của trung tâm tài chính quốc tế đã được quy định tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 và các Nghị định của Chính phủ. Do đó, khi ban hành các quy định, quy chế của Trung tâm, cần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của pháp luật.