
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Tiêu chí xác định dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng biến đổi khí hậu. Dự kiến, Bộ sẽ trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định trong tháng 8/2025.
Theo Báo cáo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật, các nguồn lực nhà nước chỉ đủ đáp ứng 30% nhu cầu thích ứng. Trong bối cảnh nhu cầu chi tiêu đầu tư ngày càng tăng lên, vấn đề đặt ra là việc xác định các tiêu chí cho những dự án thích ứng biến biến đổi khí hậu, tập trung vào những lĩnh vực và địa điểm dễ đối mặt với rủi ro.
Thích ứng biến đổi khí hậu cùng với giảm nhẹ phát thải khí nhà kính là hai trụ cột trong ứng phó biến đổi khí hậu. Các nghiên cứu chỉ ra, thiệt hại hàng năm liên quan đến khí hậu cực đoan tại Việt Nam tương đương khoảng 1,5% GDP.
Theo Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường (này là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Tiêu chí xác định dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.
Tiêu chí này sẽ góp phần hoàn thiện các chính sách liên quan đến thích ứng biến đổi khí hậu và đầu tư công; hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương xác định rõ mức độ liên quan của dự án với mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu, làm căn cứ lựa chọn các đề xuất dự án đúng trọng tâm.
Thông tin tại Hội thảo tham vấn dự thảo Quyết định mới đây, Cục Biến đổi khí hậu cho biết biến đổi khí hậu gồm hai trụ cột chính là giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các dự án giảm phát thải đã có nhiều tiêu chí rõ ràng để xác định. Trong khi đó, các tiêu chí cho dự án thích ứng dù được đề cập trong một số quy định, nhưng đến nay vẫn chưa có bộ tiêu chí toàn diện.
Xác định đúng dự án thích ứng là cơ sở quan trọng để huy động hiện quả nguồn lực và đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích.
Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và các chuyên gia nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, rà soát các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Luật Đầu tư công năm 2024; Luật Đầu tư năm 2020; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu năm 2024. Việc nghiên cứu, rà soát các tiêu chí đã ban hành cùng các luật và văn bản quy phạm pháp luật liên quan sẽ giúp tiếp cận xây dựng tiêu chí cho nhiệm vụ, dự án thích ứng mang tính khả thi, phù hợp với thực tế.
Trong dự thảo, Quyết định Tiêu chí xác định các dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, việc xác định dự án thích ứng biến đổi khí hậu sẽ căn cứ vào nội dung báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đề xuất chủ trương đầu tư của các dự án thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.
Thay vì phải đáp ứng cả trăm tiêu chí như dự thảo ban đầu, dự thảo lần này chỉ còn 6 tiêu chí để xác định dự án đầu tư thích ứng biến đổi khí hậu gồm: sự cần thiết đầu tư, mục tiêu dự án, địa điểm thực hiện, các hoạt động, tính bền vững, hiệu quả kinh tế- xã hội.
Theo dự thảo Quyết định, 6 lĩnh vực, nhóm dự án đầu tư liên quan đến thích ứng biến đổi khí hậu gồm: Nhóm dự án thủy lợi, phòng chống thiên tai; nhóm dự án sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản nhằm chống chịu thời tiết cực đoan, thích ứng biến đổi khí hậu; nhóm dự án xây dựng, tôn tạo vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên nhằm ứng phó biến đổi khí hậu và nước biển dâng; nhóm dự án giao thông nhằm nâng cao khả năng chống chịu, giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu; nhóm dự án xây dựng nhà ở và hạ tầng đô thị nhằm thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng; nhóm dự án y tế, văn hóa, thể thao và du lịch nhằm nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu.
Kiểm kê khí nhà kính không chỉ tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường mà còn theo xu hướng về chuyển đổi xanh, phát thải carbon thấp, đáp ứng các yêu cầu của các thị trường...
Sự hợp tác liên ngành trong quản lý, kiểm soát các chất được kiểm soát tại khâu xuất - nhập khẩu; xây dựng năng lực và kỹ năng cho lực lượng kỹ thuật; đến thử nghiệm, đánh giá các giải pháp chuyển đổi công nghệ trong thực tiễn, hướng tới mục tiêu loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất làm suy giảm tầng ozone HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở HFC (chất có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cao) từ năm 2029...
Khai thác khoáng sản và phát triển hạ tầng đang tạo sức ép ngày càng lớn lên hệ sinh thái rừng. Tại Việt Nam, nghiên cứu mới chỉ ra rằng các giải pháp dựa vào tự nhiên (NbS) không chỉ giúp phục hồi rừng sau khai thác, mà còn gia tăng tiềm năng hấp thụ carbon, mở ra cơ hội lớn để tham gia vào thị trường tín chỉ carbon...
Quy định "bố trí khoản chi riêng cho bảo vệ môi trường với tỷ lệ tăng dần…" vẫn mang tính định hướng, chưa thể hiện rõ quyết tâm ưu tiên nguồn lực. Do đó, đại biểu cho rằng quy định rõ tỷ lệ chi tối thiểu cho bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm ngay trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, tương tự như lĩnh vực giáo dục hay khoa học công nghệ...
Trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), Trung Quốc đặt mục tiêu đưa pin thể rắn hoàn toàn vào ứng dụng quy mô lớn ban đầu từ năm 2030, đồng thời chuyển trọng tâm ngành pin từ mở rộng công suất sang nâng cao công nghệ và năng lực cạnh tranh…
Sau hơn 20 năm, ngành gỗ và nội thất Việt Nam đã vươn lên và nằm trong nhóm những trung tâm sản xuất lớn của thế giới. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn tập trung ở khâu sản xuất, trong khi năng lực thiết kế, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường còn hạn chế. Để nâng cao giá trị gia tăng, ngành cần chuyển từ thích ứng sang chủ động kiến tạo và làm chủ chuỗi giá trị toàn cầu.
Sau hơn một thập kỷ không phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường vốn quốc tế, khả năng Việt Nam trở lại với trái phiếu Chính phủ bằng USD đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.